Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3725 K.2023/13262

Taraflar arasında görülen maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı birleşen 2002/159 esas sayılı davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacılar vekili; davalı ... idaresindeki, davalı ...Ş'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) ile sigortalı otomobilin önce karşı şeride geçip davalı ...'nun maliki ve sürücüsü olduğu, davalı Hür Sigorta A.Ş'ye ZMSS ile sigortalı kamyona çarptığını, akabinde çarpmanın etkisiyle direksiyon hakimiyetini kaybeden kamyonun karşı şeride geçerek davalı sürücü ... idaresindeki, ......, Sigorta AŞ'ye ZMSS ile sigortalı olan ve Ilgın İnşaat Nak. Paz.

Tic Ltd Şti'ye ait kamyona ve ...sevk ve idaresinde bulunan, ...'a ait olan ve davalı Mersin Vif Turizm Tic Ltd Şti'nin işleteni olduğu, davalı ...'ye ZMSS ile sigortalı yolcu otobüsüne çarpması sonucunda meydana gelen zincirleme kazada, otobüste yolcu olarak bulunan asıl davanın davacılarının murisi ...... otobüsün sürücüsü , kamyon sürücüsü ...'nun öldüğünü, otobüste yolcu olarak bulunan ... yaralandığını,kazada davacı müvekkilerin murisi Işık Binali'nin yolcu olup kusuru bulunmadığını belirterek fazlaya ilşkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı eş...... için 10.000,00 TL ve reşit çocuklar İ......, ......, ve .......,

için 5.000,00'er TL maddi ve herbiri için ayrı ayrı 10.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen 2005/159 esas sayılı davada davacı vekili; müvekkili ...'ın otobüste yolcu olup kazada yaralandığını belirterek tedavi gideri olarak 250,00 TL, geçici iş göremezlik nedeniyle 250,00 TL ve sürekli iş göremezlik nedeniyle 10.000,00 TL olmak üzere toplam 10.500,00 TL maddi tazminatın ve 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; bu dava asıl dava ile birleştirilmiştir.

Birleşen 2006/185 esas sayılı davada davacılar vekili; kazada davacıların murisi otobüs sürücüsü ........,'nun vefat ettiğini, araçta maddi hasar meydana geldiğini belirterek, araçta meydana gelen değer kaybı olarak 10.000,00 TL maddi tazminat ile davacı anne ... ve eş ........, için ayrı ayrı 10.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatı ile davacı anne ......,, eş ........, için ayrı ayrı 10.000,00'er TL ve kardeşler ......,......,, ...... ve ........, için ayrı ayrı 5.000,00'er TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; iş bu dava asıl dava ile birleştirilmiş; birleşme kararından sonra davacı ... mirasçıları, maddi tazminat taleplerini davacı eş için 89.935,00 TL olarak ıslah etmişlerdir.

Birleşen 2007/28 esas sayılı davada davacı vekili; kazada ölen müvekkillerinin murisi ...'nun maliki olduğu kamyonun kazada pert olduğunu, sigorta şirketinden 4.000,00 TL alacaklarını, tespit raporuna göre araçtaki karşılanması gereken zararın 32.000,00 TL olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 28.000,00 TL nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; işbu dava asıl dava ile birleşmiştir.

Birleşen 2015/30 esas sayılı davada davacı vekili.

27.01.2005 tarihinde davalı ...'ın kullandığı araç ile kazaya sebebiyet verdiğini, davacı müvekkilinin murisi Işık Binali'nin vefat ettiğini, davalı ...'ın kullandığı aracın kaza tarihinde ... tarafından sigortalandığını, davalılar aleyhine Kula Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/19 Esas 2012/100 Karar sayılı dava dosyası kapsamında açılan tazminat davasında davacı için 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan tahsiline karar verildiğini, daha sonra bu kararın bilirkişi raporunda İlknur Binali için 8.431,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığını,

bilirkişi raporunda İlknur Binalı için hesaplanan ve karar altına alınmayan 3.431,00 TL'nin kaza tarihi 27.01.2005 tarihinden yasal faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiş; işbu dava asıl dava ile birleşmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... cevap dilekçesinde; davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 29.03.2012 tarihli ve 2006/19 E., 2012/100 Karar sayılı ilamı ile, asıl davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... yönünden dava tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, diğer davalılar hakında açılan davanın reddine; davacı eş ........,.......,........,.......,....., ........, ve .......,'nin açtığı davanın reddine; tüm davacılar için 10.000,00 er TL den toplam 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline;

birleşen 2007/28 esas sayılı davanın kısmen kabulü ile araç hasarı ile ilgili 28.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan ... ve ...'dan tahsiline, davalı ... hakkında açılan davanın reddine; birleşen 2006/185 esas sayılı davanın kısmen kabulü ile davacı eş ....... için 89.935,00 TL ve davacı anne ........ için 5.620,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...Ş. yönünden dava tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, davacıların araç hasarına ilişkin talebini reddine, davacı eş ......, ve anne .......,

için 10.000,00'er TL ve üç kardeşi için 5.000,00'er TL'den toplam 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline, diğer davalılar hakkında açılan davanın reddine; davacı ...'ın açtığı birleşen 2005/159 esas sayılı davanın takip edilmediğinden açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... (yeni adı Allianz) Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyizi ile Kapatılan Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 10.02.2016 tarihli 2014/24973 E, 2016/1407 K. sayılı bozma ilamı ile davalı ...(yeni adı ......,) Sigorta AŞ vekili aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, "Somut olayda, mahkemece hasar yönünden hiçbir inceleme yaptırılmadan birleştirilen davanın davacısı ... mirasçıları tarafından davadan önce yaptırılan delil tespiti dosyasında alınan hasar raporuna bağlı kalınarak hüküm kurulmuştur.

Dava konusu trafik kazasında hasar miktarının saptanması için ayrıca rapor alınmaksızın tespit dosyasında alınan rapor doğrultusunda hüküm kurulması doğru değildir.

O halde mahkemece, İstanbul Teknik Üniversitesi Trafik Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek uzman bilirkişiden dosyadaki tüm deliller, sigorta tarafından 22.02.2007 tarihinde yapıldığı anlaşılan 5.000,00 TL ödeme ve hasar konsundaki teminat limiti birlikte değerlendirilerek birleştirilen dosyadaki davacıların murisi ...'nun aracında meydana gerçek zarar miktarı yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli biçimde rapor alınarak sonucuna karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda birleştirilen davadaki davacı eş Mine Araboğlu'nun evlenme ihtimali olmadığı kabul edilmiş ve buna göre hesaplama yapılmıştır. Bu oranın davacı eşin rapor tarihindeki yaşı esas alınarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Oysa Dairemizin ve Yargıtay'ın yerleşik içtihalarına göre davacı eşin evlenme ihtimali oranının tespitinde davacı eşin hesaplama tarihindeki değil, kaza tarihindeki yaşının nazara alınması gerekir.

Mahkemece, davacı eşin kaza tarihindeki yaşı,sosyal ve ekonomik durumu, 18 yaşın altındaki çocuk sayısı, Yargıtay uygulamaları ve evlenme ihtimali konusunda düzenlenmiş tablolardan da yararlanılarak durumuna uygun bir oranda evlenme ihtimali indirimi yapılarak yeniden aktüerya hesabı yapılması, buna göre tanzim edilecek rapora göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.

Davalı ... tarafından ölen Işık Binali mirasçılarına davadan önce ödeme yapıldığı savunulmuş olmasına rağmen mahkemece ödeme savunması üzerinde durularak davacı ...'un payına düşen bir ödeme yapılmış ise destek zararının hesabında bu hususunda dikkate alınmsaı gerekirken bu husus araştırılmadan karar verilmesi de doğru görülmemiş ve bozma nedeni yapılmıştır." gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak; asıl davada davacılar tarafından davalılar ... ve ... hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davacı ... için 5.000 TL maddi tazminatın davalı ... için olay tarihi olan 27.01.2005 tarihinden itibaren, davalı ... için dava tarihi olan 23.01.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'ye verilmesine,

davacılar ..., ........,......,.....,'nin maddi tazminat talebinin reddine, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... ......, için 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 27.01.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine,

diğer davalılar ... mirasçıları ..., ..., ..., ..., ...mirasçıları, ..., ......., ..., ..., ...,......, Hür Sigorta AŞ, ..., Ilgın ......, İnşaat Limited Şirketi, Güneş Sigorta AŞ. hakkında açılan davanın reddine, birleşen 2007/28 esas sayılı dosyada "davacılar tarafından davalı ... ve ... hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile davacıların maddi tazminat talebi olan 27.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

fazlasına ilişkin istemin reddine, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 27.01.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine,

davacılar tarafından davalı ... hakkında açılan davanın reddine, birleşen 2006/185 esas sayılı dosyada davacılar tarafından davalı ... ve ... hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile davacı ... ......., için 88.136,30 TL maddi tazminat, davacı ... için 5.620,00 TL maddi tazminatın davalı ... için olay tarihi olan 27.01.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... için dava tarihi olan 08.08.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Yapı Kredi Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar ......, ve ...'a verilmesine,

fazlasına ilişkin istemin reddine, davacıların araç hasarına yönelik maddi tazminat talebinin reddine, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı......,........ için 5.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 35.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 27.01.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacılar tarafından davalı ... mirasçıları ve Hür Sigorta AŞ hakkında açılan davanın reddine, birleşen 2005/159 esas dosyada davacı tarafından açılan davanın takip edimediğinden açılmamış sayılmasına" karar verilmiştir.

Mahkemenin 16.07.2021 tarihli hükmün tamamlanması kararıyla birleşen 2015/30 esas sayılı davanın kabulü ile davacı 3.431,00 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden 27.01.2015, davalı ...Ş. yönünden 23.01.2006 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte anılan davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ...Ş.'nin sorumluluğu poliçe limiti dahilinde olmak üzere) tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Birleşen 2005/159 esas sayılı davada davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; bozma kararından önce davacı ... hakkında davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, bozma ilamına uyularak verilen kararda yeniden açılmamış sayılmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı zincirleme trafik kazası sonucu ölüm ve yaralanma nedeniyle maddi tazminat, aracın hasar bedeli ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. Değerlendirme

Somut olayda; mahkeme ilk kararında, asıl ve birleşen davalar yönünden kısmen kabul, davacı ... 'ın açtığı birleştirilen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davalı ... (yeni adı Allianz) Sigorta A.Ş. vekilinin temyizi üzerine Dairenin 10.02.2016 tarihli ve 2014/24973 E, 2016/1407 K. sayılı ilamı ile kararın bozulmasına karar verilmiş; ancak davacı ... hakkında herhangi bir bozma kararı verilmemiştir. Şu halde davacı ...'ın açtığı birleşen dava yönünden verilen ilk kararın aleyhine temyiz yoluna başvurulmaması sebebiyle kesinleştiği gözetilmeksizin bu konuda karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesi gerekirken, yeniden açılmamış sayılması yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerle birleşen 2005/159 esas sayılı davada davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan kararın BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde birleşen 2005/159 esas sayılı davada davacı ...'a iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,