Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/387 K.2023/2613

İtirazın kabulü-Başvurunun kısmen kabulü

SAYISI : 2020/59566

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü ile kararının kaldırılmasına ve başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı, davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya zorunlu trafik sigortalı araç ile davacının sevk ve idaresindeki aracın karıştığı 08.03.2019 tarihli trafik kazası sonucunda davacının malul kaldığını, davalının ödediği 69.660,00 TL'nin gerçek zararı karşılamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ve 472,00 TL rapor ücretinin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle talebini 54.427,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya daha önce yapılan ödeme ile sorumluluklarının kalmadığını, maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, kusur oranlarının Adli Tıp marifetiyle tespiti gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini, yasal faiz talep edilebileğini, davacı lehine vekalet ücretinin tam verilemeyeceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada %75 oranında kusurlu olduğu, davacının sunduğu raporda, maluliyet oranının % 8 olarak tespit edildiği ve bu raporun karara esas alındığı; TRH Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esası ile tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği" gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 13.734,00 TL'nin 21.05.2019 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada %100 oranında kusurlu olduğunu, kaza tespit tutanağı ve kusur bilirkişi raporu arasında çelişki olduğunu, gelirin eksik hesap edildiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "....kaza tespit tutanağına göre davalıya sigortalı aracın %100 kusurlu olduğu, davadan önce sigorta şirketince yapılan ödemenin de sigortalısının tam kusuruna göre yapıldığı, bu hali ile zararın karşı aracın tam kusuruna göre tespit edilmesi gerektiği, gelirin ise doğru tespit edildiği" gerekçesiyle başvuranın itirazının kabulüne, ... kararının kaldırılmasına, davacının davasının kısmen kabulü ile 42.167,57 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı ve 472,00 TL sağlık rapor gideri olmak üzere toplam 42.639,57 TL tazminatın 21.05.2019 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacıya daha önce yapılan ödeme ile sorumluluklarının kalmadığını, maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, kusur oranını kabul etmediklerini, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini, yasal faiz talep edilebileğini, davacı lehine vekalet ücretinin tam verilemeyeceğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; aktüer raporunda müvekkili ...’ın hesaplamaya konu gelirinin hatalı belirlendiğini, 2018-2019-2020 yılındaki brüt ücret ortalamasının hatalı hesaplandığını, gelirin nete çevrilmesinin yanlış yapıldığını, bu sebeple tazminatın düşük belirlendiğini, 17.07.2020 tarihli 2019/40 Esas sayılı ve 2020/40 Karar Sayılı Anayasa Mahkemesi Kararı gereği, muhtemel yaşam süresi güncel tablolara göre 100 yaş olarak belirlendiğinden, 100 yaşına kadar yaşayacağı ihtimali ile %0 teknik faiz esas alınarak ve hesaplama yöntemi olarak progresif rant kullanılarak hesaplanması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı ile adli rapor gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki 2/a-b ve davalı vekilinin aşağıdaki 3/a-b-c bentleri kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

a-Trafik kazasında bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak işgücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi'nin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmıştır.

Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda.

Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre bakiye ... sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.

Eldeki davada; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için Uyuşmazlık Hakem yargılaması sırasında alınan bilirkişi raporunda, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esasına göre hesap yapılmış, İtiraz Hakem Heyetince işbu rapora göre ancak davalının %100 kusuru dikkate alınarak tazminata hükmedilmiştir

İtiraz Hakem Heyetince hükme esas alınan tazminat hesaplamasında, yeni ZMSSGŞ ve ekindeki cetvellere göre hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile KTK'nun 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ... Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz uygulaması da anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan yapılması gereklidir.

O halde, davacının ... kararına itiraz ettiği gözetilerek, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant usulüne göre zararın belirlenmesi için konusunda uzman farklı bir bilirkişiden rapor alınıp, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

b-Gerçek zararın tespitinde gelirin doğru tespit edilmesi gerekmektedir. Dosya kapsamında davacının SGK hizmet dökümüne göre tespit edilen kazancının brüt ortalamaları doğru hesaplanmamış yine sonucunda gelirin net ücrete çevrilmesi aşamasında da hata edildiği görülmüştür. Hükme esas alınan hesap raporu bu yönüyle de yetersizdir.

3-Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince ;

a- Dava konusu kazaya ilişkin olarak kaza tespit tutanağında,davalıya sigortalı araç sürücüsünün KTK'nun 53/1-a maddesinde düzenlenen araçların sağa dönüş kurallarına riayet etmemek kuralını ihlal ettiği, davacı sürücü ...'ın ise kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir.

Kusur durumunun tespiti için Uyuşmazlık Hakem Heyetince bilirkişi ... 'dan alınan 26.06.2020 tarihli raporda; davalıya sigortalı araç sürücüsünün, KTK'nun 53/1-a maddesinde düzenlenen sağa dönüş kuralını ve 67/a maddesinde düzenlenen taşıt yolunun sağına ve soluna yanaşırken sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğrurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmalarının yasak olduğuna ilişkin kuralı ihlal ettiği, buna göre kazanın meydana gelmesinde asli olarak %75 oranında kusurlu olduğu,

davacı sürücünün ise KTK'nın 56/c maddesinde düzenlenen önünde giden aracı yeterli mesafeden takip etme kuralını ihlalden tali olarak %25 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, yargılamada alınan işbu rapora göre davalıya sigortalı aracın %75 kusurlu olduğu kabul edilerek, hesaplanan tazminata hükmedilmiştir.

Davacı vekilinin karara itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince, kaza tespit tutanağında davalıya sigortalı araca %100 kusur atfedildiği, davacının kusursuz olduğu, Uyuşmazlık Hakem Heyetinde hükme esas alınan bilirkişi raporunun kesin şekilde ispatlanamayan bir vakıadan yola çıkarak davacıya tali kusur atfettiği kaldı ki sigorta şirketince davadan önce yapılan ödemenin sigortalısının tam kusuruna göre yapıldığı, bu sebeple davalıya sigortalı aracın tam kusuruna göre zararın hesap edilmesi gerektiği gerekçesiyle, davacının itirazı kabul edilmiş, ... kararı kaldırılarak tazminata hükmedilmiştir.

Ancak kaza tespit tutanağı ve hükme esas alınan bilirkişi raporu arasındaki kusur dağılımına ilişkin çelişki giderilmeden eksik inceleme ile karar verilmiş olup dosya bu hali ile hüküm kurmaya elverişli değildir.

O halde, İtiraz Hakem Heyetince, Adli Tıp Kurumu, İTÜ Karayolları Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek konusunda uzman bilirkişi kuruluna dosyanın tevdii ile tarafların kusur dağılımına ilişkin çelişkilerin giderilmesi yönünde ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alındıktan sonra varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.

b-5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13. maddesi ve karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 17/2. maddesi gereği, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin, tarifeye göre belirlenen nispi vekalet ücretinin 1/5'i tutarında (maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla) olması gerektiği gözetilmeden, fazla (nispi tam) vekalet ücretine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

c-Davacı tarafında banka makbuzu sunulan, 472,00 TL KTÜ Döner Sermaye rapor ücreti yargılama giderleri içerisinde yer alması gereken bir kalem olup tazminat alacağı ile birlikte değerlendirilerek temerrüt faizi işletilmesi de doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ve davacı vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2- Değerlendirme bölümünün (2/a-b) numaralı bendinde açıklanan sebeblerle davacı vekilinin ve (3/a-b-c) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacı ve davalıya iadesine,