Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/4189 K.2024/11381

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl ve birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı şirkete trafik sigortalı, davalılardan ...'nin kayıt maliki olduğu, ...'nin sevk ve idaresindeki aracın kontrolünü kaybederek plaka tanıma sistemleri orta ayağına çarpması ve çarpmanın etkisiyle ters şeride geçerek dava dışı sürücü yönetimindeki araca çarpması sonucu meydana gelen kazada karşı araçta yolcu konumunda bulunan davacılar ..., ... ve ...’in yaralandığını iddia ederek ... için şimdilik 1.000,00 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı,

500,00 TL bakıcı gideri ve 500,00 TL tedavi gideri olmak üzere 2.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tüm davalılardan, 50.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışında kalan diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsilini;

birleşen dosya (Kayseri 1. ATM’nin 2016/348-2017/808 sayılı) davacısı ... için şimdilik 1.000,00 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL bakıcı gideri ve 500,00 TL tedavi gideri olmak üzere 2.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tüm davalılardan, 50.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışında kalan diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsilini;

birleşen dosya (Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/349-2017/1021 sayılı) davacısı ... için şimdilik 1.000,00 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL bakıcı gideri ve 500,00 TL tedavi gideri olmak üzere 2.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tüm davalılardan, 25.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışında kalan diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş;15.10.2018 tarihli artırım dilekçesi ile davacı ... için toplam 14.670,47 TL geçici, 176.004,07 TL sürekli iş göremezlik,

14.670,47 TL bakıcı gideri, 2.240,00 TL tedavi giderinin tazminini, davacı ... için toplam 3.001,62 TL geçici, 271.706,02 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 3.001,62 TL bakıcı giderinin tazminini, davacı ... için toplam 1.000,54 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 1.000,54 TL bakıcı giderinin tazminini istemiştir.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen dosya davalısı ... Anonim Türk Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı ... yönetimindeki aracın 17/09/2015-2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalandığını, sigortalı araca atfı kabil bir kusur bulunmadığından davanın reddinin gerektiğini, tarafların kusur oranı ile davacının müterafik kusurunun tespitinin gerektiğini, yalnız kaza ile illiyeti bulunan fiziki ve sürekli maluliyet oranının tespiti için kazazedenin Adli Tıp Kurumuna sevk edilmek suretiyle rapor alınması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Asıl ve birleşen dosya davalıları ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; maddi ve manevi tazminat davasını kabul etmediklerini, manevi tazminat talebinin zenginleşme amacı güttüğünü savunarak haksız açılan davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların meydana gelen trafik kazasında yaralandıklarının anlaşıldığı, kusurlu bulunan sürücünün kullandığı aracın davalı ... şirketi teminatı kapsamında yer alan araçlardan olduğu gerekçeleri ile mahkemenin 2016/347 esas sayılı asıl davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile, 14.670,47 TL 'si geçici iş göremezlik, 176.004,07 TL 'si sürekli iş göremezlik tazminatı, 14.670,47 TL 'si bakıcı, 2.240,00 TL'si de tedavi gideri olmak üzere toplam 207.585,01 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 27.09.2015'ten, diğer davalı ...

Anonim Türk Sigorta A.Ş. yönünden ise dava tarihi olan 08.03.2016'dan itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve davalı ...

Anonim Türk Sigorta AŞ'nin sorumluluğunun ZMSS sigorta poliçesinin limiti ile sınırlı olması koşuluyla ismi geçen işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine, 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27.09.2015'ten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine, manevi tazminatla ilgili fazlaya ilişkin talebin reddine; birleşen 2016/348 esas sayılı davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile,

3.001,62 TL'si geçici iş göremezlik, 271.706,02 TL 'si sürekli iş göremezlik tazminatı ve 3.001,62 TL'si de bakıcı gideri olmak üzere toplam 277.709,26 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 27.09.2015'ten, diğer davalı ... Anonim Türk Sigorta A.Ş. yönünden ise dava tarihi olan 08.03.2016'dan itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve davalı ...

Anonim Türk Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun ZMSS sigorta poliçesinin limiti ile sınırlı olması koşuluyla ismi geçen işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin tedavi masrafına dair maddi tazminat talebinin reddine, 45.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27.09.2015'ten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... 'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine, davacının manevi tazminatla ilgili fazlaya ilişkin talebinin reddine; birleşen 2016/349 esas sayılı davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile,

1.000,54 TL'si geçici iş göremezlik tazminatı, 1.000,54 TL'si bakıcı ve 452,00 TL'si de tedavi gideri olmak üzere toplam 2.453,08 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 27.09.2015'ten, diğer davalı ... Anonim Türk Sigorta A.Ş. yönünden ise dava tarihi olan 08.03.2016'dan itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve davalı ...

Anonim Türk Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun ZMSS sigorta poliçesinin limiti ile sınırlı olması koşuluyla ismi geçen işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin tedavi masrafına dair maddi tazminat talebinin reddine, 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27.09.2015'ten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... 'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e ödenmesine, davacının manevi tazminatla ilgili fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosya davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerinde Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sadece davalı ... şirketi yönünden faiz türünün yasal faiz olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili.

01.06.2015 tarihli ZMSS Genel Şartları gereği, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik dönemine ilişkin bakıcı gideri taleplerinin teminat dışında kaldığını, kazanın 27.09.2015 tarihinde meydana geldiğini, yeni genel şartlar döneminden sonra olduğunu, mahkemece davacı için hesaplanan geçici iş görmezlik ve bakıcı gideri zararları SGK'nın sorumluluğunda olduğundan davalı şirket için bu tazminatın reddedilmesi gerektiğini, her ne kadar davacılar tarafından geçici iş görmezlik dönemi için bakıcı gideri talep edilmişse de maluliyetin niteliği gereği bakıcıya muhtaç olup olmadığının araştırılması gerektiğini,

ayrıca geçici iş görmezlik dönemi bilinen dönem zararı olduğundan, fiilen bakıcı tutulduğunun da makbuz vb. ile ispatlanması gerektiğini, öte yandan 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Karayolu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5.b maddesi gereği, "tedavi süresi içinde" bulunan bakıcı giderinin (yani geçici iş görmezlik dönemi için talep edilen bakıcı gideri) Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğunda olduğunu, 2918 Sayılı Yasa'nın 98. Maddesine bakıldığında, kazazedelerin devlet hastanesi, üniversite hastanesi,

özel hastane gibi hiçbir ayrım gözetmeksizin tüm resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarında alacakları sağlık hizmetleri bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağının açıkça belirtildiğini, ödeme esaslarına ilişkin hiçbir sınırlamanın getirilmediğini, mahkemece hükmedilen tedavi giderinin de SGK'nın sorumluluğunda olduğunu, mahkemece ıslah edilen tutara dava tarihinden ticari faize hükmedildiğini, davaya konu olay haksız fiil niteliğinde olup ticari işin söz konusu olmadığını, ticari faiz talebinin tamamen haksız olduğunu, davacı yan açısından ticari iş olmadığını,

TTK'da yapılan değişiklik gözden kaçmış olup sigortalının tacir olması hallerinde halen ticari faize hükmedildiğini, TTK'nın 19. maddesi açıkça taraflardan biri için ticari iş mevcut ise ve arada sözleşme mevcut ise diğeri için de ticari olacağının belirtildiğini, işbu maddenin mefhum-u muhalifinden hareketle haksız fiillerde alacaklı için ticari iş söz konusu olmayacağını, diğer yandan kaza tarihindeki verilere göre hesap yapılması halinde davalı şirkete karşı, tazminata;

temerrüt tarihinden itibaren faiz işletileceğini, ancak güncel veriler kullanılarak hesaplanan işleyecek dönem zararına ayrıca faiz işletilmesinin hakkaniyete aykırı olacağını, gelecek dönem zararına geçmiş tarihten faiz işletilmesini kabul etmediklerini, bu nedenle ıslah tarihinden, bu talep kabul görmez ise rapor hesap tarihinden faiz işletilmesi gerekirken dava tarihinden itibaren hüküm kurulmasının dayanaksız ve isabetsiz olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan yolcuların uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

1. Birleşen Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/349 Esas sayılı davada davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Birleşen davada davacı tarafından trafik kazası nedeni ile açılan maluliyet iddiası ile davalılardan 25.000,00 TL manevi tazminat, 2.000,00 TL maddi tazminat talep edildiği, İlk Derece Mahkemesince 2.453,08 TL maddi tazminata, 5.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiş, davalılar vekilerinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile davalı ... şirketi yönünden faiz türünün düzeltilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Birleşen davada davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından temyize konu edilen miktar 7.453,08 TL olup, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince karar tarihi itibarıyla Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından verilen kararların kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla; birleşen davada davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekilinin temyiz dilekçesinin miktar nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Asıl ve Birleşen Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/348 Esas davada davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

2.a Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, güncel verilere göre hesaplama yapılmamasının yerinde olmasına, hükme esas alınan aktüerya raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmasına, geçici iş göremezlik zararının ve geçici bakıcı ihtiyacından doğan zararın trafik sigortasının teminatı kapsamında olduğunun anlaşılmasına göre ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.b. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 27.09.2015 tarihinde meydana gelmiştir.

Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince; davacılar tarafından İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle birleşen Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/349 Esas sayılı davada davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2.Yukarıda (2.a) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Yukarıda (2.b) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketine iadesine,