Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/6916 K.2023/787

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nce kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı ve 26.04.2021 tarihli ek kararı davalı ... Plastik San. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın, davacıların eşi/ babası/ oğlu/ kardeşi olan ...'ya çarpmasıyla 22.05.1999 tarihinde ölümlü kaza meydana geldiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldığını ve manevi zarara uğradıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.650,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 22.02.2005 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat taleplerini 176.602,04 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; manevi tazminatın poliçe teminatında olmadığını, davacıların gerçek maddi zararlarından poliçe limitiyle sınırlı biçimde ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Plastik San Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı şirket adına kayıtlı olan ve kazaya karışan aracın şirketin üretim sorumlusu olan ...'un kullanımına tahsis edildiğini, bu kişinin yeğeni olan sürücü ... tarafından aracın habersiz ve rıza dışı alınıp kullanıldığı esnada kazanın gerçekleştiğini, bu nedenlerle davalıya husumet düşmeyeceğini, davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 20.12.2006 tarihli ve 1999/520 Esas, 2006/654 Karar sayılı kararı ile davalı ...

Plastik A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine, davalı ... şirketine yönelik manevi tazminat isteminin reddine, davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'nin maddi tazminat istemlerinin desteklik şartları oluşmadığından reddine, davacılar ..., ... ... ve ...'in maddi tazminat isteminin kabulü ile davacı ... için 131.937,88 TL, ... ... için 18.329,18 TL ve ... için 26.334,97 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalı ... ve ...'den müteselsilen tahsiline, tazminatlara davalı sigortacı için dava ve diğer davalı için kaza tarihinden faiz işletilmesine,

davacıların manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile davacılar ..., ... ... ve ... için 4.000,00'er TL, ... ve ... için 800,00'er TL ve diğer davacılar için 500,00'er TL'nin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'tan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 02.04.2018 tarihli ve 2015/9234 Esas, 2018/3643 Karar sayılı kararı ile "...davacı tarafın ıslah dilekçesi ile adli yardım talebinde bulunduğu tarihte yürürlükte olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 465 vd. maddelerine göre, adli yardım talebi hakkında bir değerlendirme yapılıp bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi,

adli yardım talebinin reddine karar verilmesi halinde, ıslah harcını yatırması için davacı tarafa imkan sağlanması ve verilen sürede ıslah harcı yatırılmadığı takdirde, usulüne uygun ıslah edilen bir dava olmadığı dikkate alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi; araç işleteni olan davalı şirketin, bu sıfatı nedeniyle davaya konu zararlardan sorumlu olduğu, şirket çalışanı tarafından aracın başkasına tesliminin davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, şirket çalışanı dışındaki kişinin zarara sebep olmasının davalı ile çalışanı arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirdiği hususları dikkate alınmak suretiyle, davalı ...

Plastik San. Tic. A.Ş'nin de diğer davalılarla birlikte zarardan sorumluluğuna hükmedilmesi gerektiği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı .... aleyhine açılan manevi tazminata ilişkin davanın reddine, davacılar ..., ..., ..., ... ve ... tarafından açılan maddi tazminata ilişkin davanın reddine, davacılar ..., ... ... ve ... tarafından açılan maddi tazminata ilişkin davanın kabulü ile davacı ... için 131.937,88 TL, ... ... için 18.329,18 TL ve ... için 26.334,97 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline (davalı .... poliçedeki limitle ve dava tarihinden itibaren faizle sınırlı sorumlu olmak kaydıyla), davalı ... ve ...

Plastik San. Tic. A.Ş aleyhine açılan manevi tazminata ilişkin davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 4.000,00 TL, davacı ... ... için 4.000,00 TL, davacı ... için 4.000,00 TL, davacı ... için 800,00 TL ve davacı ... için 500,00 TL manevi tazminatın 22.05.1999 tarihinden başlayacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş.

26.04.2021 tarihli ek karar ile, davacılar ..., ... ve ... lehine manevi tazminatların sehven hüküm altına alınmadığı gerekçesiyle, davacılar ... ve ... için 800,00'er TL ile davacı ... için 500,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Plastik A.Ş'den tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararı ile ek kararına karşı süresi içinde davalı ... Plastik San. Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Plastik San. Tic. A.Ş. vekili; mahkemenin asıl kararı ile ek kararı arasında çelişki bulunması nedeniyle kararların usul ve yasaya aykırı olduğunu, araç işleteni sıfatı bulunmayan davalıya husumet düşmeyeceğini, desteğin gelirinin hatalı belirlenmesi nedeniyle maddi tazminatın fazla hesap edildiğini, davaya konu alacakların zamanaşımına uğradığına ilişkin savunmalarının dikkate alınmadığını, faiz türü ve başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, reddolunan maddi ve manevi tazminatlar için davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmeyişinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın davacılar yakını yayaya çarpmasıyla oluşan kaza sonucu gerçekleşen ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd. Maddeleri, olay tarihi itibariyle yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 45 ve 47 nci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 90, 91 ve 109 uncu maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşturan yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine olanak bulunmamasına, özellikle mahkemenin asıl kararı ve ek kararında davacı adlarının tam olarak yazılmamış olması mahallinde düzeltilebilir maddi hata olup bu hususun bozma sebebi yapılmamış olmasına,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109 uncu maddesinin 2 nci fıkrası gereği uzamış ceza zamanaşımı süresi içinde davanın açılmış ve ıslahın yapılmış olmasına, hüküm tarihinde yürürlükte olan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 305/A maddesi gereği unutulan talepler hakkında ek karar verilebilecek olmasına, maddi tazminatı usulünce hesap eden uzman bilirkişi raporunun karara esas alınmasında bir usulsüzlük görülmemesine göre, davalı ... Plastik San. Tic.

A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Mahkemenin önceki hükmünün davacılar vekili tarafından temyizi üzerine, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi tarafından, davalı ... Plastik San. Tic. A.Ş'nin de diğer davalılarla birlikte sorumluluğuna hükmedilmesi için karar bozulmuştur. Bozma sonrası verilen hükümde ise, bir kısım davacıların maddi tazminat taleplerinin tümden reddine ve tüm davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen reddine karar verilmiş olmasına rağmen, aleyhine hüküm kurulan ve davada vekille temsil olunan davalı lehine red vekalet ücretine karar verilmemesi doğru olmamıştır.

Ne var ki, belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, mahkeme kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7 nci maddesi uyarınca düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... Plastik San. Tic. A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... Plastik San. Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkemenin 26.04.2021 tarihli ek kararının 5/b bendinden sonra gelmek üzere "davalı ... Plastik San. Tic.

A.Ş. vekille temsil edildiğinden reddolunan maddi tazminatlar bakımından karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereği davacılar ... ve ...'dan 500,00'er TL; davacılar ..., ..., ...'den 50,00'şer TL. vekalet ücretinin tahsili ile davalıya verilmesine" ibaresinin 5/c nolu bent olarak eklenmesine; mahkemenin 26.04.2021 tarihli ek kararının 6/b bendinden sonra gelmek üzere "davalı ... Plastik San. Tic.

A.Ş. vekille temsil edildiğinden reddolunan manevi tazminatlar bakımından karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereği davacılar ..., ... ... ve ...'den 1.000,00'er TL; davacılar ..., ... ve ...'den 200,00'er TL; davacılar ... ve ...'den 500,00'şer TL. vekalet ücretinin tahsili ile davalıya verilmesine" ibaresinin 6/c nolu bent olarak eklenmesine ve ek kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,