Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10423 K.2025/5300

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ZMSS poliçesi bulunmayan ve davacının yolcu olarak bulunduğu motosikletin, diğer araca çarpması sonucunda 08.10.2020 tarihinde yaralamalı iki taraflı trafik kazasının meydana geldiğini ve kaza nedeniyle davacının malul kaldığını, davalı tarafa başvuru yapılsa da davalı tarafça ödeme yapılmadığını beyanla belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla şimdilik 24.001,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; bedel arttırım dilekçesiyle talebini 410.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesinde; müvekkilinin sorumluluğunun kazanın gerçekleştiği tarihteki ZMSS poliçe limitleri dahilinde ve ZMSS poliçesi bulunmayan motosiklet sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, kazaya sebebiyet veren motosikletin tescilsiz olması nedeniyle müvekkilinin sorumlu olmadığını, davacı tarafça dava öncesinde müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını, kazaya sebebiyet veren aracın türünün ve motor hacminin araştırılması gerektiğini, sunulan maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması gerektiğini,

TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, hesaplanan tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, dava tarihinden itibaren yasal faize karar verilebileceğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulü ile 410.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 04.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ve davacı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 60.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine. İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre hazırlanmış olmasına, kusur raporunun kazanın oluş şekline uygun olmasına,

davacının yolcu olarak bulunduğu motosikletin motor hacminin 50 santimetreküpten büyük olmasına göre davalının buna yönelik itirazlarının reddine ve davacı lehine maktu vekalet ücretinin altında kalmamak ve kabul miktarını aşmamak üzere nispi hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğinden buna yönelik itirazın kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının 3. bendindeki 60.400,00 TL vekalet ücreti ibaresinin kaldırılarak 9.200,00 TL vekalet ücreti ibaresinin eklenmesi suretiyle düzeltilmesine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafça dava öncesinde müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, kazaya sebebiyet veren motosikletin tescilsiz olması nedeniyle müvekkilinin sorumlu olmadığını, kazaya sebebiyet veren aracın türünün ve motor hacminin araştırılması gerektiğini, dava tarihinden itibaren yasal faize karar verilebileceğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; ZMSS poliçesi bulunmayan ve davacının yolcu olarak bulunduğu motosikletin, diğer araca çarpması suretiyle meydana gelen iki taraflı trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp malul kalması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

1- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesinde motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ... Yönetmeliğinin 9. maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulabileceği, 2918 sayılı Kanun'un 3. maddesinde motorlu bisikletin azami hızı saatte 45 kilometreyi, içten yanmalı motorlu ise silindir hacmi 50 santimetreküpü geçmeyen motorlu taşıt olduğu, aynı Kanun 103. maddesinde ise motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu düzenlenmiştir.

Güvence Hesabına başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle Güvence Hesabına husumet yöneltilebilmesi için, bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir.

Davalı ... Hesabına davacının yolcusu olduğu motosikletin trafik sigortasının bulunmayışı nedeniyle husumet yöneltildiğinden, öncelikle motosikletin, trafik sigortası yaptırması zorunlu olan motorlu araçlardan olup olmadığı hususunun saptanması gerekmektedir.

Zira, ZMSS Genel Şartları'nın A.6-1. maddesi gereğince "Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar" teminat dışı hallerden olup, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde motosiklet ve motorlu bisikletin tanımı yapılmıştır.

Dosya içerisinde yer alan ve kolluk görevlilerince tanzim olunun 08.10.2020 tarihli tutanakta; davacının yolcu olarak bulunduğu motosikletin tescil kaydının hiç bulunmadığı, Belderia marka olduğunun ifade edildiği görülmüştür.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından alınan ve sigorta eksperi bilirkişi tarafından tanzim olunun 27.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda; Belderia marka motosikletlerin üretiminde üretim faaliyetinin 50 cc üzeri motorlar olduğu ayrıca Türkiye'ye 50 cc motor hacimlerinin 2015 yılı sonrası girdiği, bu yıldan sonra üretilen Belderia motosikletlerin motor hacimlerinin 50 cc ve motosikletin hızının 60-70 km/s olduğu, bu hızda iki kişiyi taşıyan motosikletin motor hacminin 50 cc üzeri olacağının ifade edildiği görülmüştür.

Dosya kapsamında kazaya karışan motosiklete ilişkin olarak kolluk görevlilerince tutulan tutanaklar haricinde hiçbir bilgi ve belge bulunmamakta olup, hakem heyetince alınan bilirkişi raporundan da davacının yolcu olarak bulunduğu motosikletin kolluk görevlilerince tespit edilen markası ve sürücünün motosikletin kaza anındaki yaklaşık hızına ilişkin beyanına istinaden motosikletin motor hacminin 50 santimetreküpün üzerinde olduğunun ifade edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; davacı tarafça, trafik sigortası bulunmayan motosiklet nedeniyle zararın doğduğu ve davalı ... Hesabının zarardan sorumlu olduğu iddia edildiğine göre, İtiraz Hakem Heyetince aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olduğunu ispat yükünün de davacı üzerinde olduğu gözetilmek suretiyle araç motor silindir hacminin belirlenmesi, silindir hacminin 50 santimetreküpün üzerinde ve trafik sigortası yapılması zorunlu araçlardan olduğunun anlaşılması halinde davalı ... Hesabının sorumlu olduğu gözetilerek işin esasına girilmesi gerekirken, aracın niteliği konusunda eksik inceleme yapılarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

2-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine, 07.04.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan 27.12.2023 tarihli bilirkişi raporunda; "... markanın motosiklet üretiminde üretim faaliyetinin 50 cc üzeri motorlar olduğu, ayrıca Türkiye'ye 50 cc motor hacimlerinin 2015 yılı sonrası girdiği, bu yıldan sonra önce ve sonra üretilen ...marka motorların motor hacimlerinin 50 cc üzeri olduğu görülmüştür...

50 cc altı olan araçların azami hızları 50 km/h ile sınırlı olu kaza tespit tutanağında belirtildiği üzere aracın hızının 60-70 km/h olduğu ve bu hızda iki kişiyi taşıyan aracın motor hacminin 50 cc üzerinde olacağı" tespit edilmiş olup buna göre kaza tespit tutanağının aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan belgelerden oluşu ve kazaya karışan aracın 50 cc üzeri olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olmasına göre (2) numaralı bentteki bozma gerekçesine katılmamakla birlikte diğer temyiz itirazlarının incelenmesi gerektiği görüşünde olduğumdan Sayın Çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum