Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10558 K.2024/8393

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davacılar vekili ile davalı Eshot Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların sürücüsü, maliki ve trafik sigortacısı olduğu otobüs ile davacıların desteği ...’nın içinde bulunduğu aracın karıştığı trafik kazası neticesinde davacıların desteğinin vefat ettiğini belirterek,

fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydıyla şimdilik davacı baba ... ve davacı anne ... için 5.000,00’er TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacı anne ve baba için 40.000,00’er TL, davacı desteğin kardeşleri için ise 10.000,00’er TL manevi tazminat talep etmiş, birleşen davada ise aynı davalılara karşı, destek ...’in mirasçısı olan ...

10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 40.000,00 TL manevi destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiştir. Asıl ve birleşen davanın davacıları ıslah dilekçesi ile taleplerini yükseltmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı İzmir Büyükşehir Belediyesi Eshot Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazada otobüs sürücüsünün kusursuz olup trafik kurallarına uymasına, gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen kazanın meydana gelmesine engel olamadığını, destekten yoksun kalma tazminat şartlarının oluşmadığını, talep edilen tazminat tutarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalılardan Eshot Genel Müdürlüğünün maliki olduğu ... plakalı aracın başlangıcı 24.03.2009 tarihi olmak üzere 1 yıllığına sigortalı olduğunu, sigortalı aracın kusuru ile üçüncü kişilerin ölümüne sebebiyet verilmesi halinde kişi başına 150.000,00 TL ile sınırlı destekten yoksun kalma tazminatının sorumluluğunun söz konusu olduğunu, müvekkil şirketin dava dilekçesinin tebliği ile temerrüde düştüğünü, müvekkili sigorta şirketi aleyhine hüküm tesis edilmesi halinde temerrüt tarihinin gözetilmesini, manevi tazminat taleplerinin ise poliçe kapsamı dışında kaldığından reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kaza nedeniyle davalının üzüntü içinde olduğunu, ancak kazanın oluş biçiminin yanlış değerlendirildiğini ve bu konunun müvekkilini üzdüğünü, olay anında belediye otobüsünde bulunan tanıkların beyanları ve kaza tespit tutanağına göre müvekkilinin olayda bir kusuru olmadığını, olay günü Total Benzin İstasyonunda kavga edip olay yerinde kaçmakta olan alkollü dört gencin içinde bulunduğu araçla hızla gelerek kullandığı otobüsün sol tarafına çarpmaları neticesinde vefat etmelerinin müvekkilini bir anda sanık konumuna düşürdüğünü, olayda müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığını iddia ederek davanın reddini istemiştir.

Davalı Ergo Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 28.08.2009-2010 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) ile sigortalı olduğunu, kaza itibariyle ölüm halinde maddi tazminat talepleri için şahıs başına azami poliçe teminat limitinin 150.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, meydana gelen zararlar için poliçe limiti dahilinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve gerçek zararın tazmini ile sorumlu bulunduklarını, davacı tarafa davadan önce toplam 12.343,00 TL ödeme yaparak, poliçeden kaynaklı sorumluluğunu yerine getirdiğinden, davanın reddini dilemiştir.

Davalı ... 05.10.2011 havale tarihli yazılı beyanı ile; ... plakalı aracı 15.09.1999 tarihinde satın aldığını, askere gideceği için 11. ayda vekaletle aracı geri sattığını, 24.11.1999 tarihinde askere gittiğini, askerde olduğu için aracın satışını takip edemediğini, daha sonra bu aracın ... adlı kişi tarafından satın alınıp kullanıldığını öğrendiğini, dava konusu kazayla hiçbir ilgisinin bulunmadığını beyan etmiştir.

III. MAHKEMECE VERİLEN İLK KARAR

İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin Mahkemenin 04.12.2015 tarihli ve 2011/213 Esas, 2015/522 Karar sayılı kararı ile asıl davada (Muris .... yönünden) davacı baba ...'nın maddi tazminata ilişkin talebinin; % 30 kusur durumuna göre 10.261,03 TL'sinin davalılar ..., Anadolu Sigorta A.Ş ve Eshot Genel Müdürlüğünden kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (davalı ...

A.Ş için poliçe limiti ile sorumlu olması ve faizin dava tarihi itibariyle işletilmesine ) müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, % 70 'lik kusur durumuna göre 25.287,62 TL'nin davalılar ... ve Ergo Sigorta A.Ş 'den kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (Ergo Sigorta A.Ş poliçe limiti ile sorumlu olması ve faizin dava tarihi itibariyle işletilmesine) müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

davacı anne ...'nın maddi tazminat istemi yönünden %30'luk kusur durumuna göre 11.394,16 TL'nin davalılar ..., Anadolu Sigorta A.Ş ve Eshot Genel Müdürlüğünden kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (davalı ...

A.Ş'nin poliçe limiti ile sorumlu olması ve faizin dava tarihi itibariyle işletilmesine) müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, % 70'lik kusur durumuna göre 27.079,98 TL'nin davalılar ... ve Ergo Sigorta A.Ş'den kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (Ergo Sigorta A.Ş 'nin poliçe limiti ile sorumlu olması ve faizin dava tarihi itibariyle işletilmesine) müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

cenaze ve defin giderleri yönünden, 450,00 TL'nin ..., Anadolu Sigorta A.Ş, Eshot Genel Müdürlüğünden kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (Davalı ...

A.Ş'nin poliçe limiti ile sorumlu olması ve faizin dava tarihi itibariyle işletilmesine) müştereken ve müteselsilen alınıp, davacılara verilmesine, % 70 kusur oranı yönünden 1.050,00 TL 'nin davalılar ... ve Ergo A.Ş'den kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (Ergo Sigorta A.Ş 'nin poliçe limiti ile sorumlu olması ve faizin dava tarihi itibariyle işletilmesine) müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara verilmesine, manevi tazminat talebi yönünden;

olayın oluş şekli davacılar murisinin kaza anında bulunduğu hal, kusur durumu sosyal ekonomik durumu, manevi tazminat talepleri göz önünde bulundurularak takdiren; davanın kısmen kabulüne, davacı ... ve ... için 15.000,00'er TL, diğer davacılar ... ve ... için 5.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar Eshot Genel Müdürlüğü, ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen ayrı ayrı alınarak davacılara verilmesine, davacıların fazlaya ilişkin taleplerinin ayrı ayrı reddine, birleşen davada davacı baba ... için maddi tazminat istemi yönünden % 30 kusur durumuna göre.

10.234,86 TL'nin kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ..., Anadolu Sigorta A.Ş ve Eshot Genel Müdürlüğünden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş'nin poliçe limiti ile sorumlu olması ve faizin dava tarihi itibariyle işletilmesine) %70 kusur durumuna göre.

23.881,36 TL 'nin davalılar ... ve Ergo Sigorta A.Ş'den kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı Ergo Sigorta A.Ş 'nin poliçe limiti ile sorumlu olması ve faizin dava tarihi itibariyle işletilmesine) cenaze ve defin giderleri yönünden % 30 kusur durumu yönünden 450,00 TL'nin kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ..., Anadolu Sigorta A.Ş ve Eshot Genel Müdürlüğünden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Davalı ...

A.Ş'nin poliçe limiti ile sorumlu olması ve faizin dava tarihi itibariyle işletilmesine, % 70'lik kusur oranına göre 1.050,00 TL'nin davalılar ... ve Ergo Sigorta A.Ş'den kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

(Ergo Sigorta A.Ş'nin poliçe limiti ile sorumlu olması ve faizin dava tarihi itibariyle işletilmesine) ...'in manevi tazminat istemi yönünden davanın kısmen kabulü ile,15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte davalılar Eshot Genel Müdürlüğü, ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı asıl ve birleşen davada davacılar vekili ve davalı Eshot Genel Müdürlüğü vekili temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 03.10.2019 tarih ve 2016/9503 Esas, 2019/8876 Karar sayılı ilamı ile; "1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre asıl ve birleşen davanın davacıları vekilinin tüm temyiz itirazları ile davalı Eshot Genel Müdürlüğü vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir. HMK'nın 26. maddesine göre; "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez.

Somut olayda; davacılar 22.06.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile asıl davada davacı baba için %30 kusurdan sorumlu davalılardan 10.261,00 TL, %70 oranında kusurdan sorumlu olan davalılardan 25.287,00 TL davacı anne için %30 oranında kusurlu olan davalılardan 11.394,00 TL, %70 oranında kusurdan sorumlu olan davalılardan 27.079,00 TL, cenaze masrafları için ise %30 oranında kusurdan sorumlu olan davalılardan 450,00 TL, %70 oranında kusurdan sorumlu olan davalılardan 1.050,00 TL, birleşen davada ise davacı baba için %30 oranında kusurdan sorumlu olan davalılardan 10.234,00 TL, %70 oranında kusurdan sorumlu olan davalılardan 23.881,00 TL,

cenaze masrafları %30 oranında kusurdan sorumlu olan davalılardan 450,00 TL, %70 oranında kusurdan sorumlu olan davalılardan 1.050,00 TL talep etmiştir. Mahkemece ıslah dilekçesindeki miktarlar dikkate alınmadan hesap raporundaki miktarlar üzerinden karar verilerek talep aşılmıştır.

O halde mahkemece, HMK'nın 26. maddesi uyarınca taleple bağlı kalınarak tazminat miktarına karar verilmesi gerekirken talep aşımı yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

3-Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda kazaya karışan araçların zorunlu mali sorumluluk sigortacıları tarafından asıl davanın davacıları anne ve babaya yapılan ödemeler, destekten yoksun kalma tazminatından güncelleme yapılmadan hesaplanan tazminattan mahsup edilmiştir.

Sigorta şirketleri tarafından yapılan ödemeyi destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılmadan önce alan davacılar, hesap tarihine kadar geçen süre nedeni ile aldıkları paranın yasal faizi kadar kazanım elde etmişlerdir.

Zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, davacılara yapılan sigorta ödemesinin, ödeme günü ile destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı güne kadar geçen süredeki işlemiş yasal faizi de hesaplanarak, ödeme tutarı ile birlikte hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından indirilmesi gerekir (YHGK., 14.03.2012, 2011/4-824 esas, 2012/134 karar). Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilmeden yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

4-6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53. maddesinde cenaze giderlerinin de ölüm nedeniyle meydana gelen zararlardan olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle zarar sorumlusu, ölüm halinde yapılan cenaze giderlerinden de sorumludur. Cenaze giderleri; ölümle doğrudan doğruya ilgili bulunan giderlerden ibaret olup ölenin taşınması, yıkatılması, gömülmesi, mezarlık ücreti gibi giderleri kapsar.

Somut olayda; aktüer bilirkişisi tarafından hesaplanan cenaze ve defin giderleri hüküm altına alınmıştır. Cenazenin defnedilmesi için yapılması zorunlu masraflardan davalı tarafın sorumlu tutulabileceği ve taziyeye ilişkin giderlerden sorumlu tutulamayacağına ilişkin Dairemiz'in yerleşik uygulaması göz önünde bulundurularak; cenaze dolayısıyla yapılması zorunlu olan masrafların ilgili Müftülük'ten sorulması suretiyle makul, uygun miktarda cenaze ve defin masrafı tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. " gerekçesiyle Mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya uyularak verilen karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... için 8.811,51 TL maddi tazminatın davalılar ..., Anadolu Sigorta ve Eshot Genel Müdürlüğü'nden, davacı ... için 22.892,69 TL maddi tazminatın davalılar ... ve Ergo Sigorta'dan, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... ve Eshot Genel Müdürlüğü'nden, davalı ..., Eshot Genel Müdürlüğü ve ... yönünden kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden,

davalı Ergo ve Anadolu Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (sigorta şirketleri poliçe limitleri ile sınırlı sorumlu olacak şekilde) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine,

davacı ... için 9.764,26 TL maddi tazminatın davalılar ..., Anadolu Sigorta ve Eshot Genel Müdürlüğü'nden, davacı ... için 23.926,74 TL maddi tazminatın davalılar ... ve Ergo Sigorta'dan, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... ve Eshot Genel Müdürlüğü'nden, davalı ..., Eshot Genel Müdürlüğü ve ... yönünden kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden, davalı Ergo ve Anadolu Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (sigorta şirketleri poliçe limitleri ile sınırlı sorumlu olacak şekilde) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine,

328,00 TL cenaze giderinin %30'una tekabül eden 98,40 TL'nin davalılar ..., Anadolu Sigorta ve Eshot Genel Müdürlüğü'nden; %70'ine tekabül eden 229,60 TL'nin davalılar ... ve Ergo Sigorta'dan, davalı ..., Eshot Genel Müdürlüğü ve ... yönünden kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden, davalı Ergo ve Anadolu Sigorta yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (sigorta şirketleri poliçe limitleri ile sınırlı sorumlu olacak şekilde) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar ... ve ...'e ödenmesine,

davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ..., ... ve Eshot Genel Müdürlüğü'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 10.234,00 TL maddi tazminatın davalılar ..., Anadolu Sigorta ve Eshot Genel Müdürlüğü'nden, davacı ... için 23.881,00 TL maddi tazminatın davalılar ... ve Ergo Sigorta'dan, 328,00 TL cenaze giderinin %30'a tekabül eden 98,40 TL'nin davalılar ..., Anadolu Sigorta ve Eshot Genel Müdürlüğü'nden;

%70'ine tekabül eden 229,60 TL'nin davalılar ... ve Ergo Sigorta'dan, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... ve Eshot Genel Müdürlüğü'nden, davalı ..., Eshot Genel Müdürlüğü ve ... yönünden kaza tarihi olan 25.10.2009 tarihinden, davalı Ergo A.Ş. ve Anadolu Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihi olan 26.09.2011 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (sigorta şirketleri poliçe limitleri ile sınırlı sorumlu olacak şekilde) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkeme'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... (Ergo) Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebebleri

Davalı ... (Ergo) Sigorta A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; yargılama sırasında ödeme ile sulh olduklarını, davanın konusuz kaldığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile dosyadaki hesaplamanın hatalı olduğunu, desteklerin müterafik kusurlu olduğunu, olayda hatır taşıması olduğunu, Adli Tıp Kurumu'ndan kusur raporu alınması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların işleteni, sürücüsü ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olduğu araçların sebep olduğu kazada ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi olanağı bulunmamasına göre davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı .... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz edenin sıfatına göre usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,