Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2043 K.2025/93

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 12.11.2020 tarihinde davacının yolcu olduğu ve davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının yaralandığını ve malul kaldığını, davalı ... şirketine yapılan başvuruya olumlu yanıt verilmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 4.800,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici bakıcı gideri, 50,00 TL tedavi giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 208.255,20 TL'ye, geçici iş göremezlik tazminatı talebini 13.467,31 TL'ye, geçici bakıcı gideri talebini 7.642,38 TL'ye ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketine eksik evrak ile başvuru yapıldığından talebin usulden reddi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri, tedavi giderinin poliçe kapsamında olmadığını, kusur oranının bilirkişi marifeti ile belirlenmesi gerektiğini, maluliyet raporunun yürürlükteki yönetmelik hükümlerine uygun düzenlenmediğini, ikametgaha en yakın hastaneden alınmadığını, iyileşme süresi tamamlanmadan hazırlandığını, medikal firma raporu ile çeliştiğini, adli tıp anabilim dalı raporlarının denetim imkanı bulunmadığını, bu nedenlerle raporun kabulünün mümkün olmadığını,

rapor ücreti talebinin reddi gerektiğini, hatır indirimi yapılması gerektiğini, sigorta şirketinin limit dahilinde sorumlu olduğunu, dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, aleyhe hüküm kurulacak olması halinde davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların iddia ve savunmaları, sunulan delillere ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre davanın kabulüne, toplam 229.464,89 TL tazminatın 11.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulması üzerine.

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; usulüne uygun başvuru yapıldığı, maluliyet raporunun kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, hesaplama yönteminde hata bulunmadığı, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve tedavi giderinin poliçe kapsamında olduğu, adli rapor ücretinin yargılama giderleri arasında kabulünün yerinde olduğu,

hatır indirimi yapılmamasında hata bulunmadığı gerekçesiyle bu yönlere ilişkin itirazın reddine, vekalet ücretinin ise AAÜT'ye göre belirlenen rakamın 1/5' i oranında olması gerektiğinden bu yöne ilişkin itirazın kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne, toplam 229.464,89 TL tazminatın 11.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; vekalet ücretinin AAÜT'ye göre belirlenen rakamın tamamı olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sigorta şirketine geçerli bir başvuru yapılmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, kusur oranının hatalı belirlendiğini, hesaplamanın %1,65 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, maluliyet raporuna yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini, maluliyet raporunun yetkili sağlık kuruluşunca düzenlenmediğini, ikametgaha en yakın hastaneden alınmadığını, iyileşme süresi tamamlanmadan hazırlandığını, medikal firma raporu ile çeliştiğini, adli tıp anabilim dalı raporlarının denetim imkanı bulunmadığını bu hali ile karara esas alınmasının mümkün olmadığını, geçici iş göremezlik tazminatı,

geçici bakıcı gideri zararının ispat edilmesi gerektiğini, poliçe kapsamında olmadığını, SGK tarafından geçici iş göremezlik tazminatı ödenip ödenmediğinin araştırılması gerektiğini, rapor ücretinin reddi gerektiğini, hatır indirimi yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) yapılan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan ve malul kalan yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı ve tedavi gideri talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87. maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51. maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap dilekçesinde hatır taşıması def’inde bulunulmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince hatır taşıması indirimi yapılmamış, İtiraz Hakem Heyetince salt taşınanın yararına bir taşıma yapıldığının kanıtlanamadığı gerekçesiyle hatır taşıması bulunmadığı belirtilerek bu yöndeki itirazların reddine karar verilmiştir. Ancak varılan sonuç hatalı olmuştur.

Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma dosyasındaki ifadelerde davacı ile sürücünün arkadaş oldukları ve birlikte yolculuk yaptıkları sırada kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Şu halde davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Aksi durum davacı tarafça ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51. maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,