Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4306 K.2025/1003

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu davacı yolcunun yaralandığını, 25.02.2022 tarihinde davalı tarafından yapılan 22.045,72 TL'lik ödemenin zararı karşılamadığını, davalıya bakiye tazminat alacağının ödenmesi için yapılan başvuruya verilen 28.04.2022 tarihli cevapta ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, davacının %6 oranında malul kaldığını,

90 gün geçici iş göremezliği ve 45 gün bakıcı ihtiyacı bulunduğunu belirterek belirsiz alacak olarak şimdilik geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri için toplam 8.000,00 TL maddi tazminatın 16.04.2022 (sigortaya başvuru) tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

11.01.2023 tarihli bedel artırım dilekçesiyle sürekli iş göremezlik talebini 212.638,99 TL, geçici iş göremezlik talebini 8.361,57 TL geçici bakıcı giderini 4.180,78 TL olmak üzere toplam talebini 225.181,34 TL artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunu veren kurum rapor vermeye yetkili hastanelerden olmadığından başvurunun dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre yeni bir rapor alınmasını talep ettiklerini, davacıya yapılan ödemeyle davalının sorumluluğu kalmadığını, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri taleplerinden davalının sorumlu olmadığını, kusur oranlarının bilirkişi aracılığıyla tespiti gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmasını talep ettiklerini, davacı ile sigortalı araç sürücüsü...'un arkadaş olduklarını ve birlikte yola çıktıklarını, avans faizi isteminin yerinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tek taraflı kazada yolcu olup kusur incelemesi yapılmasına gerek olmadığı, kaza tespit tutanağına göre emniyet kemerinin takılı olup olmadığının belli olmadığı, buna ilişkin delil bulunmadığı, davacının hatır için taşındığına dair herhangi bir delil bulunmadığı, maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre ve davacı bizzat muayene edilerek düzenlendiği, alınan hesap raporuna karşı davalı vekilinin beyanda bulunmadığı,

davalıya 16.04.2022 tarihinde başvurulmuş olup 27.04.2022 tarihinden itibaren faize hükmedilebileceği, davacı yararına tam vekalet ücretine hükmedildiği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 212.638,99 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 8.361,57 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 4.180,78 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 225.181,34 TL'nin 27.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine.

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının maluliyetinin üst ekstremite arızasına bağlı olup 12 aylık bekleme süresi bulunmadığı, maluliyet raporunun hükme esas alınmasının uygun olduğu, hesap yönteminde hata bulunmadığı, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri taleplerinin poliçe kapsamında olduğu, davacının hatır için taşındığına dair dosyada delil bulunmadığı, bedel artırım dilekçesinin STK sistemi üzerinden verildiği,

sistem üzerinden yüklenen dilekçenin elektronik tebligat hükümlerine tabi olduğu gibi davalının işbu dilekçeye karşı itirazlarının itiraz aşamasında da inceleneceği, artırılan miktara dava dilekçesindeki faiz talebinin cari olacağı, davacı yararına tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi isabetli olmadığından davalı vekilinin bu yöne ilişkin itirazının kabulüne karar verildiği gerekçesiyle; davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulü ve diğer itirazların reddi ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücretine ilişkin hükmünün düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacı lehine tam ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ceza soruşturma sürecinde uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespiti gerektiğini, hatır taşıması olup olmadığı araştırılarak indirim yapılması gerektiğini, davacı araçta yolcu olup araç sürücüsü ile olan ilişkisinin, ceza soruşturması evrakları, ifade tutanakları sunulmadığı için tespit edilemediğini, bu konu araştırılıp incelenmeden eksik inceleme ile karar verildiğini, maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını, eksik belge ile yapılan başvuru nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden ret kararı verilmesi gerektiğini, iyileşme süresi tamamlanmadan maluliyet oranı belirlendiğini,

yeni bir maluliyet raporu alınması gerektiğini, % 1,8 teknik faize göre hesaplama yapılabileceğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri taleplerinin teminat kapsamında olmadığını, ıslah dilekçesinin tebliğ edilmediğini, ıslahla artırılan kısma ıslah tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini, başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, 24.04.2021 tarihinde davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, başvurunun usule uygun olmasına, maluliyet raporunun mevzuata uygun düzenlenmesine, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı gereği yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması ve %1,8 teknik faiz uygulaması da anılan cetvellerle getirildiğinden uygulanmasının mümkün olmamasına,

davacı lehine maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilerek hükmün düzeltilmesine karar verilmesinin yerinde olmasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- 2918 sayılı Kanun'un 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez.

Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların taşınmazında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def'inde bulunulmuştur. İtiraz Hakem Heyetince davacının karşılıksız olarak taşındığına dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığı ve hatır taşımasının varlığının davalı tarafından kanıtlanamadığı gerekçesiyle davalının hatır taşıması def'inin reddine karar verilmiştir.

Hatır taşıması savunması def'i niteliğinde olup davacı yolcu ile sürücü arasındaki ilişkinin ne olduğu dosya kapsamından anlaşılmamaktadır. Taşımanın hatır için yapıldığını savunan davalı taraf ispatla mükellef olmayıp hatır taşıması bulunmadığını ispat yükü davacı yandadır. Davacı taraf da menfaat karşılığı taşındığını ispata yönelik dosyaya bir delil sunmamış, İtiraz Hakem Heyetince de yargılama sırasında bir araştırma yapılmamıştır. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Şu hâlde İtiraz Hakem Heyetince; olayla ilgili soruşturma dosyası ve dava açılmış ise ceza dosyası da getirtilerek davacının yolcu olduğu araçta menfaat karşılığı mı hatır için mi taşındığı konusunda gerekli araştırma ve inceleme yapılıp 6098 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılıp yapılmayacağı tartışılarak sonucuna göre davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verildiğinden kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,