Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/2631 K.2025/1718

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Taraf vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 04.02.2025 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından, İzmir 5. İcra Müdürlüğü 2013/11633 E. Sayılı dosyası ile dava dışı ... Tarım Ürünleri Gıda San.

A.Ş‘nin davalı bankaya olan borcuna istinaden yine dava dışı ... ve ...’ a icra takibi başlattığını, sonrasında davalı banka tarafından, dava dışı dosya borçluları olan ... ve ... malvarlıklarını 3. Kişilere devir ve temlik ettiklerinden bahisle müvekkil hakkında tasarrufun iptali davası açtığını, işbu dava müvekkili bakımından, İzmir İli Kemalpaşa İlçesi ...

Köyü 117 Ada 342 343 ve 344 parsel hakkındaki taşınmaz hakkında ikame edildiğini, İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/97 E. Sayılı dosyasında görülen davanın istinaf incelemesinden geçmeksizin kesinleştiğini, bu nedenle de davalı bankanın İzmir 5. İcra Müdürlüğü 2013/11633 E. Sayılı dosyasına istinaden müvekkilden alacak talep etme hakkı bulunduğunu ancak müvekkilinin bahsi geçen icra dosyası bakımından sorumlu tutulmasının olanaklı olmadığını, huzurdaki menfi tespit davasını bu nedenle açtıklarını, müvekkilinin bedelini ödeyerek satın aldığı taşınmazın, 2013/1468 Talimat sayılı dosya ile ihale yolu ile satıldığını, davanın kabulü ile,

İzmir 5 İcra Müdürlüğünün 2013/11633 esas sayılı dosyasına istinaden borçlu olmadığının tespitine ilişkin karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu açılan davanın, dava şartının olmaması nedeni ile reddinin gerektiğini, dava konusu edilen miktarın İzmir 3 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/97 esas 2018/405 karar sayılı ilamı ile hüküm fıkrasında davacıdan tahsiline karar verilen nakdi tazminat miktarı olduğunu, açıkça nakdi tazminata hükmedildiğini, davacının kararı temyiz etmediğini, bu nedenle kararın kesinleştiğini, kesinleşmiş mahkeme kararına karşı dava açıldığını, bu nedenle davanın usulden reddinin gerektiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 22.06.2021 tarihli ve 2018/640 Esas ve 2021/178 Karar sayılı kararıyla;İzmir 3 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/97 esas 2018/405 karar sayılı dosyasından, davacı ... Bankası tarafından davalılar ..., ..., ..., ... aleyhine tasarrufun iptali davası açıldığı, yapılan yargılama sonrasında 11.09.2018 tarihinde davanın kabulü ile 98.100,00 TL bedelin ...'den tahsili ile ... Bankasına verilmesine ilişkin karar verildiği, ...'in; ...

Bankasına borçlu olduğunun tespit edildiği ve kararın 08.11.2018 tarihinde kesinleştiğinin anlaşıldığı, bu davanın ise davacının İzmir 3 Asliye Hukuk Mahkemesince hükmedilen bedele ilişkin olarak borçlu olunmadığının tespiti davası olduğu, İzmir 3 Asliye Hukuk Mahkemesinin yargılaması sırasında kabul edilmeyen ya da temyiz edilmeyen bir hususun Mahkemece temyiz mercii gibi işlem yapılarak ortadan kaldırılmasının hukuken mümkün olmadığı, ...

Bankasının kesinleşmiş mahkeme kararını icraya koyduğu, kesinleşen mahkeme kararına karşı menfi tespit davasının açılmasının mümkün olmadığı gerekçesi ile davacının davasının usulden ve esastan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 27.12.2023 gün, 2021/2786 E- 2023/ 4516 K sayılı kararı ile; davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; açılan davanın kesinleşen İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararına karşı açılan menfi tespit davası olmadığını, taraflarınca, müvekkilinin İzmir 5. İcra Müdürlüğünün 2013/11633 E. sayılı dosyası bakımından borçlu olmadığının tespiti için açılan menfi tespit davası olduğunu, ... Bankası A.Ş. alacaklı sıfatıyla İzmir 5. İcra Müdürlüğünün 2013/11633 Esas sayılı dosyasında borçlular ...

Tarım Ürünleri AŞ, ..., ... ve ... aleyhine icra takibi başlattığını, sonrasında İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/97 Esas 2018/405 Karar sayılı dosyasında görülen tasarrufun iptali davası açıldığını, bu davada İzmir İli, Kemalpaşa İlçesi, ...

Köyü 117 Ada, 342-343-344 parselde yer alan taşınmazların Daut ve Sara tarafından hukuka aykırı şekilde 3.kişilere devredildiğinin iddia edildiğini, bu yargılama devam ederken, Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün 2013/1468 Talimat dosyasında yapılan ihale sonucunda taşınmazların satıldığını ve ihalenin kesinleştiğini, bunun üzerine İzmir 3. AHM 2014/97 Esas sayılı dosyanın davacısı (bu davanın davalısı) TC ...

Bankasının talebini bedele dönüştürdüğünü, İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/97 Esas sayılı dosyada 2018/405 Karar sayılı karar ile davanın kabulü ile ihale bedelleri olan. İzmir, Kemalpaşa, ... Köyü 117 Ada, 344 parsel için 42.100,00 TL, 342 parsel için 23.000,00 TL, 343 parsel için 33.000,00 TL olmak üzere toplam 98.100,00 TL'nin müvekkilinden alınarak ...

Bankası’na ödenmesine karar verildiğini, Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün 2013/1468 Talimat dosyasında yapılan ihale sonucunda parsellerin satıldığını ve müvekkilinin elinde herhangi bir şey kalmadığını, ihaleden kalan bir bedel de olmadığını, Yerel Mahkemede, müvekkilinin iptal konusu tasarruflar sonucu elinde her hangi bir mal/para kalmadığından bahisle İzmir 5. İcra Müdürlüğünün 2013/11633 E.sayılı dosyası bakımından borçlu olmadığının tespiti amacıyla bu davanın açıldığını, somut olayda derdestliğin mevcut olmadığını, derdestlikten bahsedebilmek için HMK m.303 gereği kesin hüküm söz konusu olması gerektiğini,

olayda kesin hükmün de olmadığını, hakimin taleple bağlı olduğunu, taraflarınca hiçbir şekilde İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/97 E. sayılı dosyası bakımından borçlu olmadığının tespiti istenilmemişken, yerel mahkemenin taleplerine aykırı karar vermesinin HMK'nın 26. Maddesine açıkça aykırı olduğunu, müvekkilinin bedelini ödeyerek satın aldığı taşınmazlarının, 2013/1468 Talimat sayılı dosya ile ihale yolu ile satıldığını,

ihale bedelini alacaklı almış olup müvekkilinin eline herhangi bir bedel geçmediğinden İzmir 5. İcra Müdürlüğü 2013/11633 E sayılı dosyasına istinaden İİK 283/2 gereğince herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

VI. Değerlendirme ve gerekçe

Uyuşmazlık menfi tespit istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun/HMK) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığı uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve davacının, dava dışı Yapı Kredi bankası tarafından İzmir 8.AHM'nin 2014/2 E 2015/54 K sayılı dosyasında açtığı tasarrufun iptali davası neticesinde, mahkemece tasarrufun iptali ile davacıya cebri icra yetkisi tanınmasına karar verildiği,

dava dışı Yapı Kredi Bankası tarafından bu mahkeme ilamına dayalı olarak dava konusu gayrımenkuller yönünden cebri icra yaptığı ve dava konusu gayrımenkullerin Kemalpaşa İcra Müdürlüğünün 2013/1468 talimat sayılı dosyasından satışının talep edildiği, yapılan ihaleler davacıya ait gayrımenkullerin dava dışı şahısa ihale edilip ihalelerin kesinleştiği, davalı ... bankası tarafından da, İzmir 8.AHM'nin 2014/2 E 2015/54 K dosyasına konu gayrımenkuller yönünden İzmir 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/97 E 2018/405 K sayılı dosya ile tasarrufun iptali davası açıldığı, davacı ...

Bankası tarafından talebin bedele çevrildiği, yapılan yargılama sonucunda da mahkemece ihale bedelleri toplamı olan 98.100,00 TL'nin ...'den tahsili ile davacı-alacaklı ... Bankasına ödenmesine karar verildiği, bu kararın kanun yoluna taşınmaksızın 08.11.2018 tarihinde kesinleştiği ve ...

Bankası tarafından kesinleşen bu ilama dayanarak davacı-borçlu ...'e icra emri gönderildiği davacının, hakkında verilen kararı istinaf etmediği ve kararın kesinleştiği, banka tarafından da kesinleşen ilama dayalı olarak icra emri gönderildiği, dikkate alındığında davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR