Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/924 K.2024/13675

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama ve görev bozması sonucunda sonunda Mahkemece davanın reddine ve karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı temlik eden Tekstil Bank A.Ş. vekili, davacı temlik alan ... Varlık Yönetimi A.Ş. vekili ve davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.12.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Davacı temlik alan ... Varlık Yönetimi A.Ş. vekili ile Avukat ... ile davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... ve davalılar ..., ... vekili Avukat ... geldiler. Tarafların vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 24.12.2024 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı borçlu ...'ın İstanbul ili, ... İlçesi, ... Mah. 9/336 arsa paylı R1 blk, Bodrum Kat, 4 no'lu ve yine giriş kat 14 nolu işyeri niteliğinde taşınmazın 1/2 hissesini 125.000,00TL bedelle ...'e, 1/2 hissesini de 125.000,00 TL bedelle ...'e 02.08.2012 tarihinde devrine ilişkin tasarruf işleminin,, davalı borçlu ... San. ve Tic A.Ş 'ye ait Denizli ili, ... İlçesi, ... Mah ...

Mevkii, 194 Ada 29 Parselde üç katlı preabrik işyeri niteliğindeki taşınmazın 17.08.2012 tarihinde 27007 yevmiye numaralı işlem ile ... San ve Tic A.Ş ye 900.000,00 TL bedelle devrine ilişkin tasarruf işleminin, yine .... San. ve Tic A.Ş 'ye ait Denizli ili, ... İlçesi, ... Köyü, 525 parselde 9638,00-m2 arsa niteliğindeki taşınmazın tamamının 17.08.2012 tarihinde 27007 yevmiye numaralı işlem ile ....

San ve Tic A.Ş'ye 900.000,00TL bedelle devrine ilişkin tasarruf işleminin, İİK 277. md ve devamı maddeleri hükümlerine göre batıl olan satış tasarruflarının davacı banka yönünden iptaline, davalı ... ve ... yönünden taşınmazlar 4. kişiye devredildiğinden İ.İ.K 'nın 283. maddesinin 2. fıkrası hükmü gereğince taşınmazların devir tarihi itibari ile değeri üzerinden ( alacak miktarını geçmemek üzere) nakden tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; mimar ...’in ana iştigal konusu inşaat olup ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ünvanlı şirketin ortağı olduğunu, diğer müvekkili ...'in ise babası ... ile birlikte ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ortağı olduğunu ve zaman zaman diğer müvekkili ile ortak iş yaptığını, müvekkillerinin dava konusu taşınmazları satın aldıkları ... ve kendisine ait .... A.Ş. adlı şirketle, gayrimenkullerin satın alındığı tarihten bir kaç hafta öncesine kadar hiçbir ticari ve bireysel tanışıklıkları bulunmadığını, tarafları, ...’in 3 yıldır tanıdığı elektromekanik proje işleri yapan ...'ın tanıştırdığını, dava konusu taşınmazlar için toplam 500.000,00 TL bedel karşılığında anlaştıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; aciz belgesi sunulamadığını, alacağın doğduğu tarihin tespit edilmesi gerektiğini, müvekkillerinin tasarrufların yapıldığı tarihte borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığını bilmediği gibi borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastını bilebilmesini gerektirecek en ufak bir emare bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. Denizli ilinde yer alan 194 ada 29 ve 525 parsel sayılı taşınmazların davalı şirket ... adına kayıtlı iken alacaklı varlık yönetimi tarafından borçlular ... ve ... aleyhine yaptığı takip sonucunda alacağına mahsuben alacaklı varlık yönetim şirketi adına tescil edildiği, borçlu ile davalı ...'ın iradesi dışında yapılan satış sonucunda davalı elinde para kalmadığından davanın konusuz kaldığı,

dava tarihi itibariyle davacının davayı açmakta haklı olduğu dikkate alınarak davanın niteliği ve dava değeri de gözetilerek yargılama gideri ve bu giderlerden sayılan vekalet ücretinin zorunlu dava arkadaşı olan ve işlemi birlikte gerçekleştiren borçlu ve üçüncü kişi konumunda olan davalılardan tahsiline karar verilmesi gerektiği, dava konusu 4 ve 14 nolu bağımsız bölümler yönünden yapılan incelemede ise; satışın gerçek bir satış olduğu, bilirkişi raporu ile dava konusu taşınmazların satış tarihi itibari ile belirlenen bedelleri ile resmi senette yer alan bedeller arasında misli bir fark olmadığı,

davacı tarafın satışın tarafları olan davalılar arasındaki işlemin muvazaalı olduğuna dair ispat külfetini yerine getiremediği gerekçesiyle davacının davasının İstanbul ili ... ilçesi 345 ada 1 parsel bodrum kat 4 ve 14 nolu bağımsız bölüm yönünden reddine, davacının davasının Denizli ili ... ilçesi 194 ada 29 parsel sayılı taşınmaz ve 525 parsel yönünden konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı temlik eden Tekstil Bank A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; tasarrufun iptali davasının her ne kadar ICBC TURKEY BANK A.Ş. (Eski Ünvanı TEKSTİL BANKAS A.Ş.) tarafından açılmışsa da sonrasında, bankanın işbu davanın dayanağını teşkil eden İstanbul 35. İcra Müdürlüğü'nün 2012/21468 E. sayılı icra takip dosyasına konu alacağını 30.12.2019 tarihinde Beşiktaş .... Noterliği 20802 Yevmiye no.lu sözleşmesi ile ...

Varlık Yönetim A.Ş.'ye temlik ettiğini, temlik işleminden itibaren; bankanın davalı borçlulardan herhangi bir alacağı kalmadığını ve neticesinde de icra takip dosyasındaki alacaklı sıfatı ile işbu davadaki davacı sıfatının da sona erdiğini, alacağın temliki nedeniyle yerel mahkemenin kararında artık davacı taraf olarak ...

Varlık Yönetim A.Ş.'nin yer alması ve kararın hüküm bölümünde yer alan hususların da, davacı ..... lehine ya da aleyhine olacak şekilde hükmedilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı .... San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, davalının, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve dava yargılama sırasında konusuz kalmış ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilemeyeceğini, Mahkeme gerekçesinde böyle bir değerlendirme dahi yapılmadığını, söz konusu satışın gerçek bir satış olup, davacının iddia ettiği gibi İİK 278/III-2 kapsamında ivazsız bir işlem olmadığını, karşılıklı ivazları içeren bir satış olduğunu, müvekkil firma ortakları davalıların, Çorlu sanayi bölgesinde önde gelen firmalarından olduğunu,

diğer davalı borçluların taşınmazlarını satın almasının istisnai bir durum olmadığını, davacı tarafın haciz yapabileceği mallar olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3.Davacı temlik alan ... Varlık Yönetimi A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davalılar arasında tanışıklık, arkadaşlık olduğundan ızrar kastının bilindiğini, tasarrufun İİK 280/1 kapsamında mutlak olarak iptale tabi olduğunu, yerel mahkemece taraflar arasındaki tanışıklığın tam olarak irdelenmediğini, borçlunun mutemetleri üzerinden yapılan mal kaçırma operasyonunun kritik bir dönemde olmasının mal kaçırma saikini apaçık ortaya koyduğunu, davalılar arasındaki para alışverişinin göstermelik olup, işlemlerin gerçek bir satış olmadığını, dava konusu taşınmazların borçlunun işyeri olduğunu, işyeri devri yapılırken İİK 280/3 maddesinde yer alan prosedüre uyulmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacı temlik eden Tekstil Bank A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; davacı temlik eden Tekstil Bank A.Ş. davanın dayanağını teşkil eden İstanbul 35. İcra Müdürlüğü'nün 2012/21468 E. sayılı icra takip dosyasına konu alacağını 30.12.2019 tarihinde Beşiktaş 12. Noterliği 20802 Yevmiye nolu sözleşmesi ile ... Varlık Yönetim A.Ş.'ye temlik etmiş olduğundan, karar başlığında davacı olarak temlik alan ... Varlık Yönetim A.Ş.'nin gösterilmesi gerekirken Tekstil Bank A.Ş.'nin gösterilmesi doğru görülmemiştir.

3.Davacı temlik alan ... Varlık Yönetimi A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; İİK'nın 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Yine İİK.nun 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir.

İİK’nın 283/II maddesine göre de iptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahsın nakden tazmine (davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkûm edilmesi gerekir. Bu ihtimalde 3. kişinin sorumlu olduğu miktar, elden çıkarılan malın o tarihteki gerçek değeridir. Bir başka anlatımla dava ve tasarrufa konu malı elinde bulunduran şahsın kötü niyetli olduğunun kanıtlanamaması halinde dava tümden reddedilmeyip borçlu ile tasarrufta bulunan şahıs tasarrufa konu malı elinden çıkardıkları tarihteki gerçek değeri oranında ve alacak miktarı ile sınırlı olarak tazminata mahkum edilmeleri gerekir.

Mahkemece dava konusu 345 ada, 1 Parsel Zemin Kat No:14 ve 4 nolu taşınmazlar yönünden bilirkişi raporu ile dava konusu taşınmazların satış tarihi itibari ile belirlenen bedelleri ile resmi senette yer alan bedeller arasında misli bir fark olmadığı, davacı tarafın satışın tarafları olan davalılar arasındaki işlemin muvazaalı olduğuna dair ispat külfetini yerine getiremediği gerekçesiyle davacının davasının İstanbul ili ... ilçesi 345 ada 1 parsel bodrum kat 4 ve 14 nolu bağımsız bölüm yönünden reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun düşmemektedir.

Dava dışı alacaklı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. tarafından aynı davalılara aynı dava konusu taşınmaz ile ilgili açılan tasarrufun iptali davasında. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 18/06/2019 tarih ve 2016/13586-2019/7714 sayılı kararında.

İİK'nun 280/1. maddesinde mal varlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği, aynı maddenin son fıkrasında ise ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın,

borçlunun alacaklılarını ızrar kastını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kastıyla hareket ettiğinin kabul edildiği, bu karinenin, ancak iptal davasını açan alacaklıya devir, satış veya terk tarihinden en az üç ay evvel keyfiyetin yazılı olarak bildirildiğinin veya ticari işletmenin bulunduğu yerde görülebilir levhaları asmakla beraber Ticaret Sicili Gazetesiyle; bu mümkün olmadığı takdirde bütün alacaklıların ıttılaını temin edecek şekilde münasip vasıtalarla ilan olunduğunun ispatla çürütülebileceğinin hüküm altına alındığı;

somut olayda 345 ada 1 parsel 4 ve 14 nolu bağımsız bölümlerin radyatör imalathanesi olduğunun bilirkişi raporunda belirtildiği halde bu işyerinin öncesinde borçluların faaliyette oldukları bir işyeri niteliğinde olup olmadığı yönünde bir araştırma yapılmadığı, bu durumda, belirtilen 4 ve 14 nolu bağımsız bölümlerin devirden önce borçlu veya borçluların faaliyette olduğu işyeri olup olmadığı araştırılarak, borçlular ile üçüncü kişiler ... ve ...'ın aynı işkolunda faaliyette olduklarına ilişkin somut delilerin de ne olduğunun da ortaya konularak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gereğine değinildiğinden;

anılan mahkeme dosyasının da dikkate alınarak bu hususların birlikte değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı temlik eden Tekstil Bank A.Ş. vekilinin, (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı temlik alan ... Varlık Yönetimi A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

32.000,00 TL vekalet ücretinin davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye yükletilmesine,