Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/3036 K.2025/8142

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmişse de, duruşma istemi miktar yönünden reddedilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların babası ...' un 17.07.2012 tarihinde vefat ettiğini, muris mirasçı olarak ..., ... ve davalı kardeşleri ...'u bıraktığını, muris ...' un 1993 senesinde davalının baskısı sonucunda gerçek olmayan satış ile ... plakalı ticari minibüsü devrettiğini, halbuki davalı ...'un ticari hatlı minibüsü satın alabilecek hiçbir geliri bulunmadığını belirterek miras bırakan ... ile davalı adına olan sözleşmenin davacıların her birinin 1/3 miras payları oranında iptaline,

1/3 payların toplam 2/3 payının davacılara ait olduğunun tespitiyle mülkiyet haklarının tanınmasına davacılar adına trafik kayıt tescilinin sağlanmasını, haklı isteklerinin yerinde görülmediği takdirde aşamalı olarak dava açtıkları göz önünde tutularak miras bırakanın ticari hatlı minibüsünün, miras bırakanın ölüm tarihindeki değerinin terekenin aktifine eklenmesiyle davacıların saklı paylarının karşılığı olan belirsiz alacağı 50.000,00 TL'den her iki davacı için 100.000,00 TL'nin tenkisen tahsiline, dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

tüm yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde: aracın 1982 yılında müvekkil ve kayınbiraderi ... tarafından ortaklaşa satın alındığını, ancak babasına duyduğu saygı ve güvenden ötürü aracın miras bırakan ... adına kayıt ettirildiğini, müvekkilin 1984 yılında ...'ün payını satın aldığını, 1992 yılında miras bırakan ...'un aracı müvekkiline devrettiğini davalının ilk okuldan sonra çalışma hayatına başladığını, halen devam ettiğini, minibüsün tüm resmi iş ve işlemleri ile kendisinin ilgilendiği ayrıca minibüste şoför olarak gece gündüz demeden çalıştığını,

ortak olarak ... ile aldıktan sonra sabah 6 akşam 12.00-01.00' a kadar muavinlik yaptığı daha sonra şoför olarak çalıştığını bu konuda tanıkların beyanda bulunacaklarını, 1984 yılında Kuşadasında ki arsasını satarak satın alındığını, 1992 yılında da milli piyangodan bir minibüs ikramiyesi çıktığını eski minibüsün yerine bu minibüse plaka takarak çalışmaya devam ettiğini bu haliyle minibüsün davalıya ait olduğunu gösterir önemli bir husus olduğunu bu sebeple davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.03.2022 gün, 2017/382 E- 2022/110 K sayılı ilamı ile "alınan bilirkişi raporu tenkis bilirkişisinin raporları incelendiğinde davalının 24/11/2020 tarihli dilekçesi ile seçimlik hakkı kullandığı tarih itibariyle davacı ...'in 29.292,00 TL, davacı ...'ün 29.292,00 TL saklı paylarının dava tarihinden geçerli işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesi gerektiğinden, davacıların ... plaka sayılı aracın, mülkiyet payları oranında, davacılar adına tescili talebinin reddine, davacıların tenkis talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile;

davacı ... yönünden, 29.292,00 TL tenkis alacağının, dava tarihi olan 15.02.2013 tarihinden geçerli işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, davacı ... yönünden, 29.292,00 TL tenkis alacağının, dava tarihi olan 15.02.2013 tarihinden geçerli işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak, davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 03.12.2022 gün, 2022/1367 E- 2022/2719 K sayılı kararı ile "trafik tescil kayıtlarına göre 34 HU 374 plakalı aracın 06.09.1982 tescil tarihi itibarıyla muris ...'a ait iken 10/03/1989 tarihinde aracın plakasının ... olarak değiştiği, araç değişikliği ile aynı tarihte yine muris adına tescil edildiği; davalı taraf aracın esasen kendisi ve ... ile ortak alındığı ve muris adına tescil edildiği yönünde savunmada bulunduğu, ancak davalının o tarihte 24 yaşında olduğu,

araç ve ticari plaka edinmesinin mümkün olmadığı; muris adına kayıtlı aracın ...

29. Noterliğininin 22.01.1992 tarih ve ... yevmiye numaralı işlemi ile mülkiyeti muhafaza kaydı ile muris tarafından oğlu ...'a satıldığı ve davalı adına ticari plaka tahsis işlemi yapıldığı; murisin bir fabrikada satış müdürü olarak çalıştığı, araç ve ticari plaka hattı murise ait iken ...'ün şoför olarak çalıştığı; muris tarafından davalıya yapılan devir işlem tarihinde davalı ...'in bir fabrikada asgari ücretli çalışan olduğu, davalının alım gücü olmadığı, yaşı itibarıyla bir taksi plakası edinecek malvarlığına sahip olmadığı, murisin malvarlığının değerli bir bölümünü davalıya temlik ettiği, işlemin gerçek iradeyi yansıtmadığı,

temlikin TBK'nın 19.maddesi kapsamında muvazaalı olduğu sonucuna varılmakla, trafik tesciline ilişkin olarak yapılan işlemler idari işlem niteliğinde olup araç ve ticari plaka hattında davacıların miras payları oranında hak sahibi olduklarının tespitine karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/(1).b.1 maddesi gereğince esastan reddine; davacılar vekilinin ise istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/(1).b.2 maddesi gereğince incelenen mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile araç ve ticari plaka hattında davacıların miras payları oranında hak sahibi olduklarının tespitine" karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu aracın 1992 yılında mirasbırakan ... tarafından müvekkile devredildiğini, mirasbırakanın gerçekte hiçbir zaman malik olmadığını, mal kaçırma amacı olsa terekede yer alan gayrımenkul ve arsalarında kaçırılacağını, küçük yaştan beri çalıştığını, tanık beyanlarında da bundan bahsedildiğini, milli piyangodan kazanılan minübüse ticari plaka takıldığını, mirasbırakanın davacılardan mal kaçırmasını gerektiren bir durum olmadığını beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesine dayalı olarak açılmış "muris muvazaası nedeni ile minibüs hattı ve araç mülkiyetinin devri" istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun/HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, dava konusu aracın, ... plakayla muris tarafından alındığı ve işletildiği, davalının babasının yanında küçük yaşlardan beri çalıştığı, minübüste şoförlükde yaptığı kendisine minübüsün ve hattının devredildiği 1992 yılında, devralabilecek gelire sahip olmadığı gibi murisin satmasını gerektirir bir durumunun da olmadığı,

dava konusu araç ve plakanın, murisin diğer çocuklarından habersiz, bedel ödenmeden davalıya devredildiği anlaşıldığından davalı vekilinin, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR