Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/4529 K.2025/9636

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan işyerinde meydana gelen kazada, üçüncü kişilere ait olup kiralanan nakliye aracında, binada ve araç içindeki üçüncü kişiye ait cep telefonunda hasar oluştuğunu, hasara neden olan şahsın müvekkilinin personeli olup kazanın bu kişinin hatası ile olduğunu belirterek eksperce tayin edilen KDV dahil 63.029,00 TL hasar bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zarara uğrayan kişilerin ... - ... , ... ve ... olduğunu, zarara uğrayan araç, bina ve telefon hasarına ilişkin tazminat alacağı olmadığından davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, hakem heyetinin yargılama yetkisi bulunmadığını, kaza mahallindeki kamera kayıtlarını celp etme, tanık dinleme ve varsa soruşturma dosyasının celbi gerektiğini ve bu konuda genel mahkemelerin yetkili olduğunu, zarara uğrayan araç ve bina sigortalı tarafından kiralanmış olup talebin teminat dışı olduğunu,

sigortalının müşterisine ait olan cep telefonundaki hasarın işletme faaliyeti dahilinde hasara uğramış olup üçüncü şahıs Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları A.8 maddesi uyarınca teminat dışı olduğunu, poliçe özel şartlarına göre taşımacılık faaliyetleri esnasında 3. şahıs mallarında meydana gelebilecek zararların teminat dışı olduğunu, kazayı yapan sürücünün ticari araç için yeterli ehliyet belgesinin bulunmadığını, hesaplama yapılması durumunda muafiyet tutarlarının tenzili gerektiğini belirtmiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları

nın 1 inci maddesinde "İş bu poliçe sigortalıyı, sigortanın mer'iyet müddeti esnasında vukua gelecek bir hadise neticesinde, a) Üçüncü şahısların ölmesi, yaralanması veya sıhhatinin muhtel olması, b) Üçüncü şahıslara ait mallarda ziya ve hasar (maddi zarar ve ziyanlar) husule gelmesi sebebile, poliçede gösterilen sıfat, faaliyet ve hukuki münasebetlerinden dolayı, kendisine karşı, üçüncü şahıslar tarafından ileri sürülecek zarar ve ziyan taleplerinin neticelerine karşı, Türkiye Cumhuriyetinin hukuki mes'uliyete müteallik mevzuatı hükümleri dairesinde ve işbu poliçede tesbit olunan meblağlara kadar temin eder.'' düzenlemesinin olduğu,

ayrıca Genel Şartların 3/A/8-a maddesi uyarınca; nakil sebebiyle sigortalıya tevdi edilen malların teminat dışı olduğu, dosyada sadece poliçede sigortalı olarak görülen davacının vekaleti bulunduğu, öte yandan sigortalının taraf olduğu poliçede 3. kişiler nezdinde meydana gelen zararı gidermeden talepte bulunmasının mümkün olmadığı, dosyada bu yönde bir delil bulunmadığı, işbu hüküm uyarınca poliçeden zarar gören üçüncü kişilerin yararlanabileceği, davacının aktif husumet ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV.İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 3. şahıs mali mesuliyet sigortasında her türlü zararın sigorta himayesi altına alınmadığı, bazı zararların ancak anlaşmayla poliçe kapsamına dahil edilirken bazı zararların ise tamamen teminat kapsamı dışında tutulduğu, Uyuşmazlık Hakem Heyetince;" ...

Genel Şartların 3/A/8-a maddesi uyarınca; nakil sebebiyle sigortalıya tevdi edilen malların teminat dışı olduğu, dosyada sadece poliçede sigortalı olarak görülen davacının vekaleti bulunduğu, öte yandan sigortalının taraf olduğu poliçede 3. kişiler nezdinde meydana gelen zararı gidermeden talepte bulunmasının mümkün olmadığı, dosyada bu yönde bir delil bulunmadığı, işbu hüküm uyarınca poliçeden zarar gören üçüncü kişilerin yararlanabileceği, davacının aktif husumet ehliyetinin olmadığı "denilmiş ise de dosyaya sunulan eksper raporuna göre KDV hariç 53.415,00 TL toplam zarar olduğunun belirlendiği,

davacı tarafından zarar gören üçüncü kişiler .... ve ...'na, ...'e ve ...'e zararlarının ödendiği belirtilerek 4.850,00 TL ödeme dekontu ve muvafakatnamelerin sunulduğu, rücuen işbu başvurunun yapıldığı, ancak Genel Şartları b.1.

Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Tarafların Yükümlülükleri başlıklı B.1.5- maddesinde; “… sigortacının yazılı onayı olmadıkça, sorumluluğu veya tazminat talebini kısmen veya tamamen kabul etmemek, ödeme taahhüdünde bulunmamak, zarar görenlere herhangi bir tazminat ödemesinde bulunamamak.” yükümlülüğünün getirildiği, B.1.6- maddesinde ise,“Sigorta Ettiren/ Sigortalı, yukarda belirtilmiş olan yükümlülüklerini yerine getirmezse, sigortacı, tazminat sorumluluğundan kurtulur; meğer ki, Sigorta Ettiren/Sigortalı bu yükümlülüklerini kendi kusurundan dolayı yerine getirmemiş olduğunu ispat ederse.” düzenlemesinin olduğu,

taraflar arasında sözleşmesel ilişki olup sözleşmeden dolayı talepte bulunmak için, sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiği, başvuru sahibi sigortalının sigorta kuruluşundan onay aldığına ilişkin dosyaya delil ve belge sunulmadığı, 3. kişilerin zararlarını karşılarken sigorta kuruluşunun onayını almadığının anlaşıldığı, dolayısıyla sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğinin saptandığı,

sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde sigortacının sorumluluktan kurtulacağı, kaldı ki yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, dosya kapsamından ve ekspertiz raporundan anlaşıldığı üzere zararın taşıma faaliyeti esnasında, 3.kişilerden kiralanan araç ve bina ile nakliyesi yapılan eşyada oluştuğu anlaşılmakla, başvuran sigortalının talebinin hem Genel Şartlar hem de Poliçe Özel Şartları kapsamında teminat harici olduğu, başvurunun bu gerekçelerle reddi gerekirken husumetten reddinin hatalı olduğu,

ancak itiraz edenin sıfatı ve aleyhe bozma yasağı gereğince bozma nedeni yapılmadığı belirtilerek itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti ve İtiraz Hakem Heyeti kararlarının çeliştiğini, bunun bozma nedeni olduğunu, zararın giderilmediği iddiasının gerçek dışı olup zararın giderildiğinin ispat edildiğini, 27... plakalı araç hasarının ve bina hasarının müvekkilince karşılanmış olup ...ye hitaben yazılan 06.05.2021 tarihli muvafakatnamelerinin ekli olduğunu, cep telefonu hasarının da müvekkilince giderilmiş olup buna dair ibraname ve gider pusulasının ekli olduğunu, ek wording ile yapılan poliçe genişletmelerinin heyet tarafından incelenmediğini, İtiraz Hakem Heyetince, sigortacının yazılı onayı olmadığı gerekçesiyle itirazlarını reddettiğini,

davalı ... şirketinin hiçbir zaman yazılı onay olmadığı yönünde bir itirazı bulunmadığını, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan hususların red gerekçesi yapılamayacağını, Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları

nın A.2.1 hükmünün somut olayda uygulama yeri olmadığını, kasten ya da bilerek verilen bir zarar olmadığını, kişinin ehliyet sınıfındaki farklılığın bu şekilde yorumlanamayacağını, ispat külfetinin davalıda olduğunu belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında maddi tazminat istemine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve davacı vekili tarafından poliçe genişletmesi olduğuna dair iddiasını doğrular bir belgenin dosyaya sunulmamış olmasına göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR