Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/7592 K.2024/1903

Taraflar arasındaki imar uygulaması sonucu fazla kesilen düzenleme ortaklık payı nedeniyle taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi eski 803 parsel sayılı taşınmazdan yapılan imar uygulaması sonrası, davalı idare tarafından yasal olarak alınması gerekenden fazla düzenleme ortaklık payı kesilmesi nedeniyle kamulaştırmasız el atma tazminatının davalı idareden yasal faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; imar planında kalan taşınmazların kamusal alanlara tahsis edilmesinin hukuki el atma olduğunu, görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğunu, emsallerin farklı mevkilerden hatalı seçildiğini ve proje bütünlüğünün bulunmadığını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın görev nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, belirlenen bedelin yüksek olduğunu, emsal karşılaştırmasının uygun olmadığını, proje bütünlüğünün olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi (eski 803) parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılmak suretiyle belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline dair mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu belirtilerek davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde belirtiği hususları tekrarla, dava konusu taşınmazda 3194 sayılı İmar Kanunu’nun (3194 sayılı Kanun) 18 nci maddesi uyarınca herhangi bir uygulama yapılmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, imar uygulaması sonucu fazla kesilen düzenleme ortaklık payı nedeniyle taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 3194 sayılı Kanunu'un 15,16 ve 18 nci maddeleri.

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararı.

4. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı.

5. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanun'un (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesi

6. 2942 sayılı Kanun 35 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre; ... ili, ..., ilçesi, ... Mahallesi, kök 803 parsel sayılı, 11.310,00 m² yüzölçümlü taşınmazın, ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığının 03.01.1989 tarihli ve 47 sayılı Encümen Kararına göre 4.163,00 m²lik kısmının yola terk edildiği, geriye kalan kısmının 7.147,00 m² yüzölçümlü taşınmaz olarak tapuya tescil edildiği, kalan taşınmazın yenileme işlemi ile Akpınar Mahallesi, 6169 ada 6 parsel sayılı, 7.147,89 m² yüzölçümlü taşınmaza dönüştüğünü, yenileme sonucu oluşan Akpınar Mahallesi, 6169 ada 6 parsel sayılı, 7.147,89 m² yüzölçümlü taşınmazın, ...

Belediye Encümeninin 29.03.2007 tarihli ve 1319 sayılı kararına göre yapılan imar uygulaması sonucu, 1.184,14 m²lik kısmının yola, 1.312,45 m²lik kısmının parka terk edilerek, kalan 4.652,30 m²lik kısmının 6169 ada 10 parsel nolu taşınmaz olarak tescil edildiği anlaşılmıştır.

3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Her ne kadar davacı vekilince yasal olarak alınması gerekenden fazla düzenleme ortaklık payı kesilmesi nedeniyle eldeki dava açılmışsa da yapılan incelemede; ... ili, ..., ilçesi, ... Mahallesi kök 803 parsel sayılı, 11.310,00 m² yüzölçümlü taşınmazın, ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığının 03.01.1989 tarihli ve 47 sayılı Encümen Kararına göre 4.163,00 m²lik kısmının yola terk edildiği, geriye kalan kısmının 7.147,00 m² yüzölçümlü taşınmaz olarak tapuya tescil edildiği, daha sonra, ...

Belediye Encümeninin 29.03.2007 tarihli ve 1319 sayılı kararı ile parsel maliklerinin talebi ile yapılan imar uygulaması sonucu, 6169 ada 6 parsel sayılı, 7.147,89 m² yüzölçümlü taşınmazın 3194 sayılı Kanun’un 15,16 ve 17 nci maddeleri uyarınca 1.184,14 m²lik kısmının yola, 1.312,45 m²lik kısmının parka terk edilmesine ilişin karar verildiği ve davacılar tarafından düzenlenen 12.06.2007 tarihli ve 14161 yevmiye numaralı senet ile taşınmazın 1.184,14 m²lik kısmının bila bedel yola,

1.312,45 m²lik kısmının ise bila bedel parka terk edildiği anlaşıldığından 2942 sayılı Kanun’un 35 nci maddesi uyarınca “İmar mevzuatı gereğince düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenleme ortaklık payı karşılığı olarak bir defaya mahsus alınan yol, yeşil saha ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan yerlerle,

özel parselasyon sonunda malikinin muvafakatı ile kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamaz ve karşılığı istenemez.” hükmü uyarınca davacılar tarafından rızaen terke konu olan bu bölümlerin bedelinin istenilemeyeceği gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne dair karar verilmesi hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,