Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12182 K.2025/13057

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin kesinleşen kararın tapuda infazının sağlanamaması nedeniyle tapu iptal ve tescil istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare ile asıl davada davalılar ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle. Antalya ili, ..., ...

Mahallesi 3142 parsel sayılı taşınmazda yapılan imar uygulaması sonucu dava konusu taşınmazın 200 65... parsel ve 200 68... parsele şuyulandırıldığını, yapılan imar uygulamasının Antalya 1. İdare Mahkemesi'nin 2002/1860 Esas, 2003/1260 Karar sayılı kararıyla iptaline karar verildiğini, davalılarca Antalya 6.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/526 Esas sayılı dosyasıyla ... nolu kadastral parsel üzerinden kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası açıldığını,

davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptal edilerek yol olarak terkinine dair kararın kesinleştiğini belirterek kök kadastral 3142 parsel sayılı taşınmaz üzerinden tescil işlemi gerçekleştirilemediğinden ... mahallesi 200 65... parsel ve 200 68... parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının davalıların hisseleri oranında iptali ile belediye adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; tapuda malik olarak yer almadıklarını, taraf olarak kabullerin mümkün olmayıp davayı kabul ettiklerini beyan etmiştir.

2. Birleştirilen davada davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; tapu iptali ve tescil davası yerine paylarını satan maliklere karşı tazminat davası açılması gerektiğini, idarenin kamulaştırma iradesi devam ediyorsa kamulaştırma prosedürü izlenerek uzlaşmaya davet edilmeleri gerektiğini beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne, davalılar ... ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... yönünden davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabulü ile ... Mahallesi 200 65... parselde bulunan davalılar ..., ..., ... ve ...'in 109/81983'er, ...'nun 216/81983 payına ilişkin tapularının iptali ile yol olarak terkinine ve ... Mahallesi 200 68... parselde bulunan davalılar ..., ..., ... ve ...'in 60/2797' şer payına ilişkin tapularının iptali ile yol olarak terkinine, davalı ... aleyhine açılan davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, birleştirilen davada davalılar ..., ... ve ... ve ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ile asıl davada davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; parselasyon işleminin iptali sebebinin önem taşıdığını, iptale konu uygulamada ... bölgesinde bulunan ve fiilen yolda kaldığı için kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemli davalara konu olan kısımlar ayrılmadan uygulamaya katılarak gitti parselleri oluşturulduğunu, aslında fiilen yol olan yer uygulama ile gitti parsellerde yer alarak haksız mülkiyete sebep olunduğunu, kadastral parsellere geri dönüş cetveli yapılmadığı için tapuda davaya konuyu yerin de dahil gitti parselleri üzerinde durduğunu,

6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/526 Esas sayılı kararının uygulanması talebinin reddi üzerine açılan temyize konu davada davalıların bir kısmının üzerinde kayıtlı yerleri satış suretiyle elden çıkardıklarından bahisle davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, 3142 parselin imar planında 45 metre genişliğinde taşıt yolu olarak planlı olduğunu,

Antalya 8 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/287 Esas sayılı dosyasının Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 2015/ 12534 Esas sayılı kararında terkin işleminin yapılamaması nedeniyle idare tarafından kararı veren mahkemeden tavzih isteminde bulunulması gerekirken tapu iptali ve tescil niteliğinde dava açılmış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin sonucu itibarıyla doğru görülerek onandığını, el atma nedeniyle tazminatlar ödenip kadastral parsellere göre verilen yola terkin kararı gitti parsellere işlenmediği için yol olan yerin,

tapuda hak sahibi görünenlerce satışa konu edildiğini ve temyize konu dosyada da bu sebeple davanın husumetten reddedildiğini, davaya konu yerin yol olarak fiilen kullanılmasından dolayı kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat bedeli davacılara ödenmiş olup bu durumu bilerek 3142 sayılı kadastral parselin bir kısmının dava dışı kişilere satıldığını, tapu müdürlüğüne yapılan başvurulara olumsuz yanıt verilirken satışa konu edildiği hususunda bir bilgi verilmediğini, müvekkili idarenin bu dava sırasında satış durumunu öğrendiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Asıl davada davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle.

3142 sayılı kadastro parselinin yapılan imar çalışması ile 200 65... parsel ile 200 68... parsellere gittiğini, daha sonra imar çalışmasının iptali ile 30.10.2018 tarihli imar iptal işlemi sebebiyle bu taşınmazların pasife alındığını, Mahkemece davacı adına tesciline karar verilen parseller yok olduğundan kararın fiilen uygulanmasının mümkün olmadığını, gitti parsellerin halihazırda yolda kalıp kalmadığının tespiti ve yolda kalan kısım için belediye adına tescil yapılması talep edilmiş olup davacının ödeme yaptığı bedel müvekkillerinin yolda kalan hisseleri için olduğu hâlde,

Mahkemece bu husus gözetilmeden müvekkillerinin söz konusu parsellerdeki hissesinin tesciline karar verilmesinin hatalı olduğunu, imar iptal durumu dikkate alınmadan aktif şekilde bulunmayan parseller için hukuka aykırı şekilde tescil kararı verildiğini, müvekkilleri aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiğini, ancak ön inceleme duruşmasından önce sunulan cevap dilekçeleri ile müvekkillerinin davayı kabul ettikleri gözetilerek vekâlet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerektiğini ve davayı ilk oturumda kabul eden müvekkillerinin karar ve ilam harcının üçte birini ödeyeceklerini,

davanın açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkilleri aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin kesinleşen kararın tapuda infazının sağlanamaması nedeniyle tapu iptali ve tescil hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 437 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare ile asıl davada davalılar ... vd. vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz dilekçesinde ileri sürülen diğer nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Dosya kapsamından dava konusu kök 3142 parsel sayılı taşınmazın Konyaaltı Belediyesinin 06.05.1998 tarihli encümen kararına istinaden uygulama alanındaki diğer parseller ile birlikte parselasyon işlemine tabi tutulduğu ve 200 65... parsel ile 200 68... parsel sayılı taşınmazlara dağıtımının yapılarak kütük sayfasının kapatıldığı, imar uygulamasına ait parselasyon işleminin Antalya 1. İdare Mahkemesinin 2002/1860 Esas sayılı ilamı ile iptal edildiği, ancak bu karar sonucu gittileri olan 200 65... nolu imar adalarından kök kadastro parsellerine belediyece geri dönüş yapılmadığı ve beyanlar hanesine imar iptal şerhi işlendiği,

...'ın 1/7 payının 13.12.2012 tarihli işlemle mirasçıları ... ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,... ve ...’a intikal ettiği, intikal eden hisselerin 2013 yılında ..., ... ve ...'ya satıldığı, ... payının ise 2007 yılında birleştirilen dava davalısı ...’ye satıldığı anlaşılmış ise de.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel Sorgu Uygulaması ve UYAP sisteminde bulunan Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) kayıtları üzerinden Dairemizce edinilen bilgiye göre; kök 3142 parsel sayılı taşınmazın yapılan imar uygulaması ile 200 65... parsel ve 200 68... parsel sayılı taşınmaza şuyulandırıldığı, eldeki dosya karar tarihinde aktif olan bu parsellerin 30.10.2018 tarihinde imarın iptali ile pasif hale geldiği ve taşınmazın imar uygulamasından önceki kadastral 3142 parsele dönmüş olduğu anlaşıldığından,

dava konusu taşınmazın güncel tapu kaydı getirtilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR