Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13292 K.2025/10306

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., ... Mahallesi 4858 ada 1 parsel sayılı taşınmazın mülkiyetinin davacıya ait olduğunu, taşınmaza asfalt yol yapılmak suretiyle davalı tarafından fiilen el atıldığını, fiilen el atılan kısmı dışında kalan fiilen kullanımı mümkün olmayan ve imar planı gereği de davalı idarenin sorumluluğunda bulunan kısımlardan da yararlanmanın mümkün olmadığını, bu nedenle taşınmazın bu kısımlarının da proje bütünlüğü ilkesi de dikkate alınarak bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; belediye tarafından fiili el atma olarak nitelenecek şekilde hiçbir imalat yapılmadığını, parsele müdahale edilmediğini, iş bu davanın idare mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, idarece fiilen el atılıp uygulama yapılmadığı sürece kamulaştırmasız el atma şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen davacı payının tapusunun iptali ile davalı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kabul edilen metrekare birim bedelinin oldukça düşük olduğunu, bölge itibari ile serbest alım satım değerleri bilirkişilerce belirlenen bedelin çok üzerinde olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; teknik bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, dava konusu yerde belediye tarafından fiili el atma olarak nitelenecek şekilde hiçbir imalat yapılmamış olup parsele müdahale edilmediğini, dava konusu parsele emsal olarak belirlenen alanın ticaret alanında kaldığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu Bursa ili, ..., ... Mahallesi 4858 ada 1 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılmak suretiyle belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline dair Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu belirtilerek taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin çok düşük olduğunu, piyasa değerinin altında kaldığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Buna karşın; dava konusu taşınmazın Dairemiz denetiminden geçen paydaş dosyası gözetildiğinde; dava konusu Bursa ili, ..., ... Mahallesi 4858 ada 1 parsel sayılı taşınmaz Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin 21.04.1999 tarihli ve 384 sayılı kararı ile onaylanmış 1/1000 ölçekli ...

Uygulama İmar Planında “ Spor alanında” kalmakta iken Bursa 1.İdare Mahkemesinin 2016/1366 Karar sayılı dava dosyası ile imar planının iptaline karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, bunun üzerine Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin 23.07.2020 tarihli ve 996 sayılı kararı ile taşınmazda yapılan plan değişikliği ile 4858 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ifrazla 7956 ada 2, 7961 ada 1 ve 7979 ada 2 parseller olarak değiştirildiği ve yeni oluşan taşınmazların imar planındaki tahsis amacının “Özel Spor Alanına” dönüştürüldüğü ancak bu planında Bursa 2. İdare Mahkemesinin 2020/863 Esas, 2021/717 Esas 2021/851 ve 852 Esas,

sayılı kararları ile iptali sonucu ... Belediye Başkanlığının 07.02.2022 tarihli 107 sayılı kararı ve Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığının 14.04.2022 tarihli ve 509 sayılı kararı ile “Özel Spor Alanı” olarak düzenlendiği ve bu plan değişikliğinin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu taşınmazın en son imar uygulamasına ait şuyulandırma cetvelleri ve güncel imar durumu yazını ilgili Belediyeden istenildikten, dava konusu taşınmazın imar uygulaması sonucu oluşan taşınmazların güncel tapu kayıtları ilgili Tapu Müdürlüğünden getirtildikten sonra, davacının halen paydaş olması halinde taşınmazın son imar durumuna göre kamuya özgülenme durumunun devam ettiği gözetilerek yeni oluşan parselin yüzölçümü ve bu parseldeki davacı hisseleri gözetilerek düzenlenecek fen bilirkişi raporu ve yeni oluşan parseldeki mevcut hisse durumuna göre hesaplanacak bedel doğrultusunda hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde eski parsel numarası üzerinden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesinin kararının BOZULMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,