Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13392 K.2025/8268

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden husumet yokluğundan reddine, dahili davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve dahili davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve dahili davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu Diyarbakır ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 1 85... parsel sayılı taşınmazdan gerilim hattı geçirilerek taşınmaza el atılması nedeniyle belirlenecek kamulaştırmasız el atma tazminatının davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline husumetin yöneltilemeyeceğini davanın ... Genel Müdürlüğüne karşı açılması gerektiğini, bu nedenle hukuki dayanaktan yoksun davanın husumetten reddi ile yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Dahili davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davaya ihbar olunan olarak kabulüne, ayrıca davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine ve yine enerji nakil hattının güzergahı göz önüne alındığında taşınmazda fazla kıymet düşüklüğü meydana getirmediğini, vekâlet ücreti hususunda ise seri davalarda uygulanan vekâlet ücreti tarifesinin uygulanmasını, ayrıca yeniden keşif yapılarak bilirkişi raporu aldırılması gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, dahili davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve dahili davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ... Genel Müdürlüğü lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını ileri sürmüştür.

2.Dahili davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaza ekin ekilmesi sebebiyle enerji nakil hattının tarımsal faaliyete engel olmadığını, fazla kıymet düşüklüğü hesaplandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kuru kapama bağ niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden değer biçilmesi doğru olduğu gibi taşınmazın vasfı, konumu, bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri gözetilerek kapitalizasyon faizinin % 5 oranında alınmasında, tespit edilen metrekare birim fiyatına %30 oranında objektif değer artırıcı unsur ilave edilmesinde ve taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü,

geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak belirlenen irtifak değer düşüklüğü oranında bir isabetsizlik bulunmadığı, davacının 16.06.2021 tarihli dahili davalı dilekçesinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 124 üncü maddesi gereğince iradi taraf değişikliği istemediği, aksine davalı olarak ... Genel Müdürlüğünün davaya dahil edilmesini istediği, bu hali ile ... Genel Müdürlüğünün davanın tarafı olduğu, buna karşın davalı ...

Genel Müdürlüğünün sorumluluğu bulunmadığı tespit edilmiş olduğundan hakkında davanın reddine karar verilen davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğu, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın sonuç değer itibarıyla usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından davacılar ve dahili davalı ... Genel Müdürlüğünün istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve dahili davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Dahili davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazdaki irtifak ve pilon yeri bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu Diyarbakır ili .... ilçesi ... Mahallesi 1 85... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve yine aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergâhı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirlenmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Davacılardan ...’nın sehven karar başlığında gösterilmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanun’un 438 inci maddesi uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacılar vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile Mahkeme kararının hüküm fıkrasının karar başlığı davacılar bölümüne davacı ...’nın ad ve soyadının eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, aşağıda yazılı kalan harcın davalı ... Genel Müdürlüğünden alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,