Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13827 K.2025/11211

Taraflar arasındaki davalı idare lehine tesis edilen irtifak hakkının enerji nakil hattının deplase edilmesi nedeniyle tapudan terkini istemi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... ada 63 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında davalı idare lehine irtifak hakkı şerhi bulunduğunu, ... Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunun kararına istinaden enerji iletim hattının sökülmesine karar verildiğini, tapu kaydında bulunan ve konusuz kalan irtifak hakkı şerhlerinin kaldırılması amacıyla davalı idareye müracaat edildiğinde anlaşma sağlanarak irtifak hakkının terkininin mümkün olmadığını ileri sürerek dava konusu taşınmazın davacı payında tescil edilen 13.08.2001 tarihli ve 8300 yevmiye numaralı irtifak hakkının bedeli depo edilmesi mukabilinde terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinden 154 kv. ... ... II Enerji Nakil Hattı geçmekte iken ... Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunun kararına istinaden demonte edildiğini, dava konusu taşınmazın kamulaştırma tarihindeki maliki ile anlaşma sağlanarak bedeli karşılığında irtifak hakkının tescil edildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; irtifak hakkının 15.622,00 TL ödenerek tesis edildiğini, terkin için belirlenen bedelin çok düşük olduğunu, hesaplamada kullanılan değer düşüklüğü oranının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, kamu zararına yol açıldığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararda usul ve kanuna aykırılık bulunmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davalı idare lehine tesis edilen irtifak hakkının enerji nakil hattının deplase edilmesi nedeniyle tapudan terkini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 785 inci maddenin ikinci fıkrası gereği yüküne oranla çok az yarar sağlayan bir irtifak hakkının bedel karşılığında terkini istenebilir. Dava konusu irtifak hakkı şerhinin kamulaştırma bedeli ödenerek 1971 yılında tapuya tescil edildiği, daha sonra irtifak hakkının davalı idarece 2018 yılında aldığı kararla ihtiyaç kalmadığından kaldırıldığı, irtifak şerhinin 2018 yılına kadar da varlığını koruduğu dolayısıyla enerji nakil hattının 30 yıla aşkın sürece idare tarafından kullanıldığı, tapu kaydı üzerinden idare lehine yararını sürdürdüğü de gözetilerek Mahkemece aldırılan raporda tespit edilen güncellenen bedelin depo ettirilerek davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,