Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/2487 K.2024/10245

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Denizli ili, ..., Bala Mahallesi 120 ada 75 ve 76 parsel sayılı taşınmazlarda irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük olduğunu, taşınmazların değerinin tespit edilen tahmini bedelden çok daha fazla olduğunu, kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi gerektiğini, bedel üzerinden faiz ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaz için tahmini bedel tespit raporunda belirlenen toplam kamulaştırma bedelinin taşınmazın piyasa değeri ve özellikleri dikkate alınarak belirlendiğini, Sarayköy Bala Mahallesi 120 ada 75 ve 76 parsellerin vasfının tarla olduğunu, fiilende tarla olarak kullanıldığını, buna rağmen bilirkişi raporunda arsa olarak değerlendirildiğini ve bu sebeple kamulaştırma bedelinin yüksek çıktığını, dava konusu yerin arsa mı tarla mı olduğunun hala belli olmadığını, 11.03.2020 tarihli ek rapordaki bedellerin uygun olduğunu, bu doğrultuda iade çıkması gerektiğini,

ilk karardaki bedele hükmedilmiş olduğundan ilk karar tarihine kadar faize hükmedilmesi gerektiğini, ilk kararda davalı vekili lehine vekâlet ücretine hükmedilmiş olup ikinci kararda da başka bir davalı vekili lehine hüküm kurulduğunu bu durumun da düzeltilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sarayköy Belediye Başkanlığınca gönderilen cevabi yazılara göre taşınmazlardan 120 ada 75 parsel sayılı taşınmazın kısmen 1/1000 ölçekli imar planı içerisinde, 120 ada 76 parsel sayılı taşınmazın ise imar planı dışında bulunduğu,

mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi raporu ile rapora ekli fotoğraflar birlikte değerlendirildiğinde davaya konu taşınmazların arsa vasfında olduğu kabul edilerek emsal mukayesesi suretiyle değerinin belirlenmesinde ve enerji nakil hattının taşınmaz üzerinde güzergahı ve kapladığı alan dikkate alınarak değer azalış oranı belirlenmiş olmasında bir usulsüzlük bulunmadığı,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda davaya konu taşınmaz üzerindeki dava dışı kurumlar lehine olan irtifak hakları nedeni ile değer azalışı da hesaplanarak belirlenen m² birim fiyatından düşüldüğü mahkemece yapılan yargılama sonucunda usuli kazanılmış haklar gözetilerek yazılı şekilde karar verildiği, İlk Derece Mahkemesince verilen önceki hükümde belirlenen kamulaştırma bedelinin derhal ödenmesine karar verilmediği anlaşıldığından faize ilişkin hükümde isabetsizlik bulunmadığı,

davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden anılan davalılar lehine vekâlet ücreti takdir edilmiş olmasında da bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından davacı idare idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazların zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının ve pilon yeri bedelinin tespit edilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine ilişkin hüküm kurulması yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR