Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/2841 K.2024/9232

Taraflar arasındaki tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, Çatalca ilçesi, Kalfa Mahallesi 282 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava neticesinde 2006/162 Esas ve 2007/215 Karar sayılı kararla tapunun iptaliyle 2-B orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, böylece müvekkiline herhangi bir bedel ödenmeden mülkiyet hakkına son verildiğini belirterek; müvekkilinin uğradığı zararın 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca tazminini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.10.2007 tarihli ve 2006/162 Esas, 2007/215 Karar sayılı 01.05.2009 tarihinde kesinleşmiş olan kararı dikkate alındığında hukuka aykırı ve yasal olarak mesnetsiz olduğunu, öncelikle zamanaşımı nedeniyle usulden, aksi takdirde esastan reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.10.2007 tarihli ve 2006/162 Esas, 2007/215 Karar sayılı ilamının 01.05.2009 tarihinde kesinleşmiş olması dikkate alınarak işbu davanın açılış tarihinde 10 yıllık zaman aşımı süresi geçmiş olduğundan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşınmazın eski maliki olduğunu, müvekkiline herhangi bir bedel ödenmeden mülkiyet hakkına son verildiğini, davalı idare aleyhine açmış oldukları kamulaştırmasız el atmaya dayalı tazminat davasının zamanaşımı nedeniyle reddedildiğini, kamulaştırmasız el atma davasının herhangi bir süreye tabi olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının zamanaşımı nedeniyle ret kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya ait eski 282 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydını iptaline ilişkin Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/162 Esas, 2007/215 Karar sayılı ilamı 01.05.2009 tarihinde kesinleşmiş olup, mülkiyetin kaybedildiği 01.05.2009 tarihinden itibaren davanın açıldığı 09.06.2021 tarihine kadar 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, davalı Hazine vekili tarafından süresinde zamanaşımı definde bulunulduğu, mahkemece verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2009 tarihli ve 2009/4- 383 Esas, 2009/517 Karar sayılı kararında tapu işlemlerinin kadastro tespit işlemlerinden başlayarak birbirini takip eden işlemler olduğu, tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan bu kayıtlarda yapılan hatalardan 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi anlamında Devletin sorumlu olduğunun kabulünün gerektiği, Devletin sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olduğu, bu işlemler nedeniyle zarar görenlerin 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi gereğince zararlarının tazmini için Hazine aleyhine adlî yargıda dava açabilecekleri belirtilmiştir.

4. 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca kabul edilen Devletin sorumluluğu, tapu sicilinin önemi ve kişilerin bu sicile olan ... duygularını sağlamak bakımından aynî hakkının saptanması, herkese açık tutulmasında tekel hakkı sağlayan bir sicil olması esasına dayanmaktadır. Bu sorumluluk, asıl ve nesnel (objektif) bir sorumluluk olduğundan zarara uğrayan zararının ödetilmesini doğrudan Devletten isteyebilir.

5.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 146 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu İstanbul ili, Çatalca ilçesi, Kalfa Mahallesi, 282 parsel sayılı taşınmaz tapulama yolu ile davacı adına kayıtlı iken taşınmazın 2/B vasfında olması sebebi ile Maliye Hazinesi tarafından açılan tapu iptal davası sonucunda Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/162 Esas, 2007/215 Karar sayılı kararı ile tapu kaydının iptali ile 2/B vasfıyla Hazine adına kayıt ve tesciline karar verildiği, hükmün Yargıtay aşamasından geçerek 01.05.2009 tarihinde kesinleştiği, dava konusu 282 parselin sonradan 109 ada 1-2-3 nolu parsellere ifraz edildiği, 109 ada 2 nolu parselin 773.42,00 m² yüzölçümlü tarla niteliği ile,

109 ada 1 nolu parselin 936.00 m² yüzölçümlü ağaçlık olarak, 109 ada 3 nolu parselin ise 2.281,08 m² yüzölçümlü çalılık olarak Hazine adına tescil edildiği, 6292 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi uyarınca yapılan iade başvurusu üzerine 109 ada 2 nolu parselin davacıya iadesine karar verildiği, ağaçlık ve çalılık vasfı ile tescil edilen 109 ada 1 ve 3 nolu parsellerin ise Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığının 10.02.2012 tarihli oluru ile orman olarak kullanılmak üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edildiği, eldeki davanın 09.06.2021 tarihinde açıldığı, davalı Hazine vekilinin zamanaşımı itirazının bulunduğu anlaşılmıştır.

3. 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesinden kaynaklanan tazminat davalarında, mülkiyet kaybının kesinleştiği tarihten itibaren 6098 sayılı Kanun’un 146 ncı maddesine göre 10 yıllık genel zamanaşımı süresi içinde dava açılması gerekmektedir. Buna göre, 10 yıllık zamanaşımı süresi geçmiş olduğundan, davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR