Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/11422 K.2025/16948

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalılardan ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalılardan ... vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, davalı ... vekiline 15.06.2025 tarihinde tebliğ edildiği, davacı idarenin temyiz dilekçesinin ise 22.06.2025 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinin ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 361 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen 2 haftalık temyiz süresi ile 366 ncı maddenin yollamasıyla 348 inci maddesi uyarınca 2 haftalık katılma yoluyla temyiz süresi geçirildikten sonra 10.07.2025 tarihinde verildiği anlaşılmakla, davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı idare idare vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; .. ili, .. .. ilçesi, ../.. Mahallesi 13 02... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin, 13 02... parsel sayılı taşınmazın 212,26 m²lik kısmının geçici irtifak hakkı bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmaz bedeli ile geçici irtifak hakkı karşılığının tespiti ile müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaz tarım arazisi olduğu hâlde arsa vasfında kabul edildiğini, tarımsal gelir metoduna göre değer tespiti yapılması gerektiğini, kamulaştırma ve geçici irtifak hakkı bedellerinin yüksek belirlendiğini, davacı idare lehine tescil hükmü kurulmadığını, lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, faiz hükmünün hatalı olduğunu, harçlar hakkında hüküm kurulmadığını, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı idareye yükletilmesine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlar için belirlenen bedelin düşük olduğunu, bu bedelin gerçek karşılık olmadığını, bilirkişi raporunun hatalı veriler içerdiğini, kısmi kamulaştırma yapıldığını, kamulaştırma alanı dışında kalan alanlardaki değer düşüklüğü bedelinin hesaplanmamasının yerinde olmadığını belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların bilirkişi raporundaki özellikleri, belediye hizmetlerinden yararlanabilecek (yol,su, elektrik) konumda olmaları, meskun mahalde bulunmaları ve .. Limanına 1300 metre mesafede olmaları hususları nazara alındığında, taşınmazların arsa niteliğinde olduğu kabul edilerek emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin doğru olduğunu, belirlenen kamulaştırma bedeli ile geçici irtifak hakkı bedelinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, taraf vekillerinin istinaf sebebi olarak ileri sürdüğü hususların yerinde görülmediğini, Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedeli ile geçici irtifak hakkı bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun’un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrası iptal edilmiştir. Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davalarında kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren mahkeme kararının tarihine kadar Anayasa'nın 46/ son maddesinde yer alan; "...herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır. " hükmü nazara alınarak faize hükmedilmesi yerindedir.

4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; A.Davalı ... Vekilinin Temyizi Yönünden; Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin süreden REDDİNE,

B.Davacı İdare Vekilinin Temyizi Yönünden; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kararın ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalı ... ..tan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,