Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1953 K.2025/14049

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, ..., ... Mahallesi ... parsel sayılı taşınmazın usulüne uygun olarak kamulaştırma işlemleri yapılmadan davalı kurum adına tescil edilmiş olduğundan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumetin kendilerine düşmediğini, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Ek Madde 3 üncü maddesi uyarınca hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın, 1952 yılında tapulama ile oluşan 270.250 m² yüz ölçümlü 620 parsel sayılı taşınmazın 1970 yılında yapılan ifrazı ile 54.500 m² yüz ölçümlü olarak davacılar murisleri ile 3. şahıslar adına tapuda tescil edildiği, kök 620 parselin 83.333 m²lik bölümünün 1969 yılında İmar ve İskan bakanlığınca gecekondu önleme bölgesi kapsamında kalması nedeniyle kamulaştırıldığı,

Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1976/426 Esas, 1977/165 Karar sayılı kararı ile kamulaştırmaya konu 83.333 m²lik bölümün 2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi uyarınca Hazine adına tesciline karar verildiği, bu kısmın ifrazı sonucu kamulaştırmaya konu bölümün 1141 parsel olarak tapuda Hazine adına hükmen tescilinin sağlandığı, davaya konu 1069 parselin ise istimlak ve tevhid ile 25.02.1970 tarihli ve 1024 yevmiye ile tamamı 7269 sayılı Kanun'un 02.07.1968 tarihli ve 1051 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi ile değişik 21/son maddesi gereğince Hazine adına resen tescil edildiği,

taşınmazın sonrasında imar uygulamasına tabi tutularak muhtelif imar ada ve parsellere şuyulandırıldığını, 2942 sayılı Kanun'un 25 inci maddesi uyarınca hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işlemi mal sahibi açısından usulüne uygun olarak yapılan tebligatla başlamakta olup usulüne uygun kamulaştırma tebligatı yapılmamış kişi açısından kamulaştırma işlemi başlamayacağından, idare adına tesciline karar verilmesi de dava açılmasına engel teşkil etmeyeceğini,

dosya kapsamından dava konusu taşınmaza ilişkin kamulaştırma işlemlerinin tebliği için idarece Kanun'un öngördüğü şekilde araştırma yapıldığına ve adreslerin tespit edilemediğine ilişkin belge ve bilgi sunulmadığı, buna göre kamulaştırma işleminin kesinleştiğinden söz edilemeyeceği, kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği ve uzlaşma dava şartının yerine getirildiği anlaşıldığından davacıların taşınmazın bedelini dava yoluyla talep etme haklarının bulunduğu,

taşınmazın 7269 sayılı Kanun'un 02.07.1968 tarihli ve 1051 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi ile değişik 21/son maddesi gereğince Hazine adına resen tescil edildiğinden 24.12.2019 tarihli ve 30988 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7201 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 3’ün uygulanmasına yer olmadığı,

dava konusu taşınmazın diğer paydaşları tarafından açılan davada 2012 Mayıs itibarıyla kadastro parseli arsa olarak tespit edilen 420,00 TL/m² birim bedelin Dairenin 2018/913 Esas, 2018/1388 Karar sayılı kararı ile uygun bulunduğu ve kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2018/9614 Esas, 2019/19775 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği de dikkate alındığında,

dava konusu taşınmazın el atma tarihindeki nitelikleri dikkate alınıp arsa olarak emsal mukayesesi yapılarak dava tarihindeki değerine hükmedilmesine ilişkin kararda mahkemenin vaka ve hukuki değerlendirmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; husumetin kendilerine düşmediğini, uzlaşma şartının yerine getirilmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası ONANMASINA, Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,