Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2142 K.2025/12966

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, dahili davalı ... yönünden ecrimisil talebinin reddine, tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi (yenileme ile ...Mahallesi) 4 88... parsel sayılı taşınmaza imar planında bölgesel otopark alanı olarak ayrılmak suretiyle el atıldığını belirterek taşınmaz bedelinin davalı ... Başkanlığından tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 4 88... parselde kayıtlı taşınmazın ... Büyükşehir Belediye Başkanlığınca 08.01.1996 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planına göre "Bölgesel Otopark Alanı" vasfında olduğunu, özellikle Otopark Yönetmeliği'ne göre dava konusu taşınmazı kamulaştırmakla yetkili ve görevli kurumun ... olduğunu, öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı malikin doğrudan dava açma hakkı bulunmadığını, el attığı iddia olunan idareye uzlaşma istemiyle başvurulması gerektiğinden bahisle davanın reddini talep etmiştir.

2. Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde bölge otoparkı yapma görevinin ilçe belediyelerine verildiği, davanın müvekkili belediye yönünden husumetten reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.09.2022 tarihli ve 2021/146 Esas, 2022/340 Karar sayılı kararı davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, dahili davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 05.07.2023 tarihli ve 2023/612 Esas, 2023/2265 Karar sayılı kararı ile davalı idare tarafından taşınmaza fiilen el atılmadığı, ancak dava konusu taşınmazın bölgesel otopark alanı olarak ...

Büyükşehir Belediyesinin 2020-2025 yılları beş yıllık imar programı kapsamında olduğu anlaşıldığından, taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığının kabulünün doğru olduğu ve arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığı,

ancak dava konusu taşınmaza fiili bir el atma olmadığı hâlde, ecrimisile hükmedilmesi yerinde olmadığından ecrimisil talebinin reddine karar verilerek ve 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na (2942 sayılı Kanun) eklenen Ek Madde 4 uyarınca mahkeme harçlarının maktu olarak belirleneceği öngörüldüğünden hüküm fıkrasının harca ilişkin bendi düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 05.07.2023 tarihli ve 2023/612 Esas, 2023/2265 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı ve dahili davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; dava konusu taşınmazda 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 22 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca yenileme çalışmaları yapıldığı anlaşılmış olup yenileme sonrası oluşan dava konusu taşınmazın güncel tapu kaydı getirtilerek yenileme sonrası oluşan durum üzerinden hesap yapılması ve yeni ada/parsel numarası üzerinden karar verilmesi gerektiği hâlde, yazılı şekilde taşınmazın değerinin yenileme öncesi durum üzerinden hesaplanması suretiyle karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı uyarınca taşınmazın son tapu kaydının getirtildiği, fen bilirkişisinden ek rapor alındığı, buna göre taşınmazın bulunduğu mahallenin ...Mahallesi olarak değiştiği, ada ve parsel numarasının aynı kaldığı, yüzölçümünün 184,99 m² olarak belirlendiğinin anlaşıldığı,

Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin bozma kararı ile kesinleşen metrekare birim değeri 4.935,00 TL olduğundan, taşınmazın tamamının bedelinin 912.925,65 TL olarak belirlendiği ve taleple bağlılık ilkesi gereğince hüküm kurulduğu belirtilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, dahili davalı ... yönünden ecrimisil talebine ilişkin davanın reddine, tazminat talebine ilişkin davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Dahili davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın imar planında bölgesel otopark alanı olduğu, müvekkili idarenin sorumlu olmadığını, bu alanın kamulaştırma sorumluluğunun ilçe belediyesine ait olduğunu, ... yönünden verilen kararın hatalı olduğunu, müvekkili idare yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili hususundadır. 2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR