Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2971 K.2025/11745

Taraflar arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamada; davanın davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, dahili davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ve dahili davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .... ili, ... ilçesi....Mahallesi 1100, 1101, 1102 ve 1104 (eski 365 ) parsel sayılı taşınmazlara davalı idarece fiilen el atıldığından bahisle kamulaştırmasız el atmaya dayalı taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların öncesinin 365 parsel olduğunu ve ondan ifraz edildiğini, ifraz öncesi eski parselde davacının hisselerinin 24.01.1996 tarihli ve 45 sayılı kararla kamulaştırılmasına karar verildiğini, davacı tarafından bedel alınmak sureti ile davacının idareyi 21.10.1996 tarihinde ibra ettiğini, sonrasında Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi 1996/785 Esas sayılı dosyasında bedel artırım davası açtığını, 09.03.1998 tarihinde karar verildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 03.07.2013 tarihli ve 2011/586 Esas, 2013/390 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu 1100, 1101, 1102 ve 1104 parsellerin, geldisi olan 365 parselin kamulaştırılması sonucu ifrazından oluştuğu, 1100 ve 1102 parsellerin kanal vasfı ile kamulaştırıldığı, davacı tarafından kamulaştırma bedelinin artırılması davası açıldığı ve kamulaştırma bedelinin kesinleştiği anlaşıldığından, 1104 parsele ise davalı idarece el atılmadığı belirlendiğinden bu parseller yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir, ne var ki mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporlarına göre 1101 parsel sayılı taşınmazın etrafının tel örgü ile çevrildiği,

üzerinde ... ... Merkez şantiye binasının bulunduğu tespit edildiğine ve bu bölümün 365 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmaya konu kısmı dışında kaldığı anlaşıldığına göre davanın bu parsel yönünden kabulü gerektiğinden bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Verilen Direnme Kararı

Mahkemenin 04.11.2014 tarihli ve 2014/383 Esas, 2014/468 Karar sayılı kararı ile bozma ilamına direnilmesine karar verilmiştir.

C.Dairemizce Yapılan İnceleme Sonucu Dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna Gönderilmesi Kararı 1. Mahkemenin 04.11.2014 tarihli ve 2014/383 Esas, 2014/468 Karar sayılı direnme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; Mahkemenin 04.11.2014 tarihli ve 2014/383 Esas, 2014/468 Karar sayılı direnme kararının yerinde olmadığı anlaşıldığından, Dairemizin 07.04.2014 tarihli ve 2013/27031 Esas, 2014/9802 Karar sayılı bozma ilamı usul ve kanuna uygun bulunarak, temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın 6763 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesi ile değişik 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yetkili ve görevli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na gönderilmesine karar verilmiştir.

D. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından yapılan inceleme sonunda; uyuşmazlığa konu 365 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilen 1101 parsel sayılı taşınmazın etrafının tel örgü ile çevrildiği ve üzerinde ... ... Merkez şantiye binasının bulunduğunun tespit edildiği ve bu bölümün 365 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmaya konu kısmı dışında kaldığı anlaşılmakla benimsenen Özel Daire kararına uyulması gerektiğinden dosyanın Özel Daire kararında gösterilen sebeplerle bozulmasına karar verilmiştir.

E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 16.11.2021 tarihli ve 2021/708 Esas, 2021/541 Karar sayılı kararı ile dava konusu 1101 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın kısmen kabulüyle taşınmaz bedelininin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı idareden tahsili ve fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

F. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı .....Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu 1101 parsel sayılı taşınmazın ... Meclisinin 13.09.2013 tarihli ve 1735 sayılı kararı ile onaylanan ....Yolu .....Mezarlık Gelişme Alanı 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve bu planın uygulamasına ilişkin 84361 No.lu parselasyon planı ile lojistik destek tesisleri alanı kullanımında kalan 64488 ada 1 parsel sayılı taşınmaza şuyulandığı ve davacı payının 24.08.2015 tarihinde tapuya tescilinin sağlandığı anlaşılmıştır.

Bu durumda; dava konusu taşınmazın şuyulandığı 64488 ada 1 parsel sayılı taşınmaz başında yeniden keşif yapılarak bahsi geçen parsele davalı idarece fiilen el atılıp atılmadığı kesin olarak tespit edilip, el atılmamış ise imar planında özgülenme amacı da göz önünde tutularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

G. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, dahili davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve dahili davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; her davanın dava açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmesi gerektiğini, davanın açıldığı tarihte dava konusu taşınmaza fiilen el atıldığını, fiili el atmanın varlığı göz ardı edilerek hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, ıslah için taraflarına süre verilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Dahili davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "Lojistik Ticari Destek Tesisleri" alanında kaldığını, plan uygulaması ile taşınmazın kullanımının hissedarlara bırakıldığını, hukuki el atmanın söz konusu olmadığını, taşınmazın üzerinde özel bir işletmenin mevcut olduğu, bu durumun da idarelerince fiili ya da hukuki bir el atmanın söz konusu olmadığının göstergesi olduğunu, kaldı ki dava konusu taşınmaz 30.000 m²den küçük olup bir bedele hükmedilecekse sorumlu idarenin ilçe belediyesi olduğunu, davanın öncelikle esastan olmadığı takdirde husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve dahili davalı idarenin kamulaştırma sebebi ile dava konusu taşınmazda paydaş olduğu da gözetilerek taleple bağlı kalınarak bedelin dahili davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı ve dahili davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Mahkeme kararının ONANMASINA,

Davacıdan ve dahili davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,