Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/7908 K.2025/11125

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul Anadolu 30. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.03.2025 Tarihli ve 2025/221 Esas, 2025/206 Karar Sayılı Kararı Nüfus kaydının düzeltilmesi istenilenlerin nüfus kayıtlarına göre yerleşim yeri adreslerinin olmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin Artuklu/Mardin olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.04.2025 Tarihli ve 2025/331 Esas, 2025/601 Karar Sayılı Kararı

Mahkemece şahısların adresinin bilinmediği ve nüfusa kayıtlı olduğu yerin .... ili olması gerekçesi ile mahkemeye yetkisizlik verilmişse de mahkeme gerekçesinde de açıklandığı üzere ilgilinin yerleşim yeri adresinin bulunduğu mahkemenin kesin yetkili olduğu, mahkemece dosya kapsamında ilgililerin Mardin sınırında yaşadığına ilişkin tespit yapıldığına dair delil olmaksızın yetkisizlik kararı verdiği, en son oturdukları yerin tespitinin yapılarak duruma göre değerlendirme yapılması gerektiği, yalnızca müteveffaların nüfusa kayıtlı ilin Mardin ili olması sebebiyle mahkemenin yetkili olmayacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 5490 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir: “Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenlerin yerleşim yeri adresinin ve adres kayıt sistemine kayıtlı adresinin bulunmadığı tespit edilmekle dosya kapsamında yapılan incelemeden nüfus siciline kayıtlı oldukları yerin ise Artuklu/Mardin olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR