Yargıtay 6. Ceza Dairesi E.2026/1843 K.2026/2888

Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ UYAP

üzerinden alınan nüfus kaydına göre sanığın Yüksek Dairece temyiz incelemesi yapılmadan önce, 17.04.2025 günü vefat ettiği anlaşılmıştır. Bilindiği gibi, Türk Ceza Kanunu'nun, "Sanığın ve hükümlünün ölümü" başlıklı 64. maddesinde. "Sanığın ölümü halinde kamu davasının düşürülmesine karar verilir. Ancak, niteliği itibariyle müsadereye tabi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak bunların müsaderesine hükmolunabilir.

(2) Hükümlünün ölümü, hapis ve henüz infaz edilmemiş adli para cezalarını ortadan kaldırır. Ancak, müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin olup ölümden önce kesinleşmiş bulunan hüküm, infaz olunur." hükümlerine yer verilmiştir. Öte yandan, dava veya cezanın düşmesinin etkisi ise aynı Kanun'un 74. maddesinde düzenlenmiştir.

Türk Ceza Kanunu'nun 64. maddesinde; sanığın ölümü durumunda kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tabi olan eşya ve maddi menfaatler hakkında yargılamaya devam olunacağı, hükümlünün ölümü hâlinde ise hapis ve henüz infaz edilmemiş adli para cezalarının ortadan kalkacağı ancak müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin olup ölümden önce kesinleşmiş bulunan hükmün infaz olunacağı belirtilmek suretiyle hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar bağlanmıştır.

Bu nedenledir ki, hükümden sonra ve fakat hüküm kesinleşmeden kanun yolu safhasında sanığın ölmesi hâlinde hükmün kesinleşmesinin önlenmesi gerekir. Kamu davası açılmadan önce şüphelinin ölmesi durumunda kovuşturma imkânının bulunmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına, kamu davası açıldıktan sonra sanığın ölmesi hâlinde ise derece mahkemesince davanın düşmesine karar verilecektir.

Ölü şahıs hakkında yargılama yapılamayacağından esas itibarıyla dava, ölüm gününde düşmüş sayılır. Ölüm nedeniyle davanın düşürülmesine dair verilecek karar da nitelik olarak beyani/ihbari bir karardır. Ölümün ceza ilişkisini sadece ölen kişi bakımından sona erdirmesi nedeniyle iştirak hâlinde işlenen suçlarda diğer sanıklar hakkında davaya devam edilecektir.

Sanığın ölümü, niteliği itibarıyla müsadereye tabi olan, yani üretilmesi, bulundurulması, kullanılması, taşınması ve ticareti suç teşkil eden eşya (TCK madde 54/4) ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak müsadere kararı verilmesine engel olmaz. Fakat sanığın ölümünden sonra suç ile ilgili eşyanın (TCK madde 54/1-2) müsaderesine karar verilemez.

Görüldüğü gibi, suç teşkil eden bir fiilin işlenmesiyle fail ile devlet arasında doğan ceza ilişkisi, bu fiili işleyen sanığın ya da hükümlünün ölümüyle cezaların şahsiliği ilkesi nedeniyle başkası sorumlu tutulamayacağından düşmektedir. Ölüm, bir vakıa olan suçu ortadan kaldırmayacak, suçtan sorumlu tutulacak kişi olmadığından, devletin suçla birlikte ortaya çıkan cezalandırma sorumluluk ve yetkisini sona erdirecektir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar gereğince, sanığın ölümü halinde hakkındaki kamu davasının düşürülmesini amir Türk Ceza Kanunu'nun 64. maddesi gereğince, ölüm olayının araştırılıp, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayininde zorunluluk bulunması sebebiyle itiraz edilmiştir.

II. GEREKÇE

Sanığın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre hüküm tarihinden sonra 17.04.2025 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, sanık hakkında yağma suçundan açılan kamu davasının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 64/1. maddesi ve 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesi uyarınca ölüm nedeniyle düşürülmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunması sebebiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ KABULÜNE, 2. 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 04.11.2025 tarihli ve 2024/5786 Esas, 2025/9321 Karar sayılı onama ilamının KALDIRILMASINA,

3. Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Yargıtay Ceza Genel Kurulu "...sanığın ölmediğine dair somut olgulara dayanan iddia ya da makul şüphenin bulunmaması, UYAP ortamından temin edilen nüfus kayıt örneğinin, duruşmada sanığa vicahen okunan nüfus kaydı ile aynı bilgileri taşıması ve olayın daha ziyade aydınlanmasını gerekli kılan müsadereye tabi eşya ve/veya maddi menfaatler hakkında da bir karar verilmesini gerektirmemesi hususları birlikte değerlendirildiğinde;

ölümle ilgili ayrıca mahallinde araştırma yapılmasına gerek olmaksızın sanık hakkındaki kamu davasının ölüm nedeniyle düşürülmesine karar verilmelidir." şeklinde değerlendirmelerde bulunarak hüküm tarihinden sonra sanığın ölmesi durumunda düşme kararının Yargıtay tarafından verilmesi gerektiğine hükmetmiştir (YCGK.: T.:02.07.2025, 2024/7-369 E., 2025/308 K.).

Sanık ...'un Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre hüküm tarihinden sonra 17.04.2025 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, sanık hakkında nitelikli yağma suçundan açılan kamu davasının 5237 sayılı Kanun’un 64/1. maddesi ve 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesi uyarınca ölüm nedeniyle düşürülmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunması.