Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/12279 K.2014/13661

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kiracılık sıfatının tespiti ve müdahalenin önlenmesi davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Uyuşmazlık, kiracılık sıfatının tespiti ve müdahalenin önlenmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, müvekkilinin yapmakta olduğu petrol arama ve üretim işi kapsamında dava konusu edilen mera nitelikli parsel taşınmazın bir kısmını tahsis amacı değiştirilmek suretiyle Diyarbakır İl Tarım Müdürlüğü'nden kiralamasına karşın, davalının taşınmazın kendi adına tescil edildiğinden söz ederek müdahalede bulunduğunu belirterek, kiracılık sıfatının tespitini ve davalının müdahalesinin önlenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının kullandığı taşınmazın tarımsal nitelik arz eden, uzun yıllardır müvekkili tarafından kullanılan ve toplulaştırma sonucu davalı adına tescil edilen 170 ada parsel olduğunu, taşınmazın mülkiyeti davalıya geçerken tapu kaydının kira şerhi içermediğini, davanın dayanaksız açıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299. maddesi gereğince kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.

Petrol arama ve üretme işi ile iştigal eden davacı şirket de, çalışmaları kapsamında ihtiyaç duyduğu mera nitelikli parsel taşınmazın bir bölümünün tahsis amacının değiştirilerek kiralanması konusunda başvuruda bulunmuştur.

Diyarbakır Valiliği'nin 03.02.2011 ve 29.01.2013 tarihli olurları ile de, Diyarbakır İl Tarım Müdürlüğü ve Mera Komisyonu ile akdedilen sözleşmelerle yirmi yıllık ot geliri bedeli ve geri dönüşüm teminatı karşılığında parselin sözleşmelerde belirtilen kısımları davacıya tahsis edilmiştir. Her ne kadar sözleşme “eski vasıf ve kapasitesine getirilmesi sözleşmesi” başlığını taşısa da, sözleşmeler bir kira sözleşmesinde bulunması gereken tüm unsurları taşımaktadır.

Sözleşmede kira parası ve kiralanan taşınmazın eski hale getirilmesi bedeli açıkça belirtilmiştir. Sözleşmenin Mera Kanunu ve Mera Yönetmeliği'na aykırı bir yönü bulunmamaktadır. Kaldı ki, dava kira sözleşmesinin iptaline ilişkin olmayıp, sözleşmenin kira sözleşmesi olup olmadığının ve geçerli olup olmadığının tartışılmasının yeri işbu dava kapsamı değildir.

Davacı işbu dava ile, sözleşmelerle kendisine tahsis edilen taşınmaza davalının yaptığı müdahalenin önlenmesini ve taşınmazdaki kiracılık sıfatının tespitini istemektedir.

Ne var ki, yargılamanın başında mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının infazı için Eğil İcra Müdürlüğü'nün 2014/1 dosyası üzerinden gidildiğinde 769 No'lu parselin toplulaştırma sonucu değişikliğe uğradığı, tedbir kararı verilen yerin 170 ada parsel içinde kaldığı ve kararın yerine getirilmesinde tereddüt yaşandığı belirtilmiştir.

Tapu kaydından da, söz konusu Eğil Baysu Köyü 170 ada parselin toplulaştırma çalışması sonucu 27.11.2013 tarihi itibariyle davalı adına susuz tarla niteliği ile tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Davacının yapmış olduğu sözleşmelerde bir usulsüzlük bulunmadığına göre, gelinen noktada mahkemece yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılıp, davacıya tahsis edilen yerin toplulaştırma sonucu davalı adına tescil edilen taşınmaz kapsamı içinde kalıp kalmadığı araştırılarak sonucuna göre işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın ret edilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.