Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4245 K.2024/1561

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın temlik alan davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı temlik alan davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı (temlik eden) vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında düzenlenen 17.07.2014 tarihli sözleşme gereğince işin tamamlandığını ve teslim edildiğini, ancak bakiye iş bedelinin ödenmediğini ileri sürerek, bakiye iş bedelinin tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptaline, takibin devamına ve %20 icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taahhütlerini zamanında ve gereği gibi ifa etmediğini, geç teslim nedeniyle 1109 daire sahibine karşı kira kaybı tazminatı ödendiğini, sözleşmenin 8. maddesi gereğince 72.500,00 TL + KDV gecikme cezası uygulandığını, davalının uğradığı zararın kesilen ceza tutarından fazla olduğunu, davacının sözleşmenin 12. maddesinde düzenlenen tekniker temini ve yedek malzeme teslim yükümlülüklerine de uymayıp sahayı terk ettiğini, davacının icra takibinde hak edişlerden kesilen teminat tutarının iadesini istemesinin sözleşmeye aykırı düştüğünü, davacının icra inkâr tazminatı talebinin usul ve yasaya uygun olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların ticari defter ve kayıtları gereği ile dosya kapsamındaki iddia, savunma, toplanan deliller ile somutlaştırma yükümlülüğü kapsamında, taraflarca getirilme ilkesi gereğince davacının alacağının varlığını ispatlayamadığı, davacının davalıya takip tarihi itibariyle 29.916,15 TL borçlu olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde temlik alan davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı (temlik alan) vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların kabulünde olan ve bilirkişinin de tarafların kabulünde olduğunu belirttiği faturaların KDV'li olarak kesildiğini ve KDV'siz alacak miktarının 929.351,93 TL, KDV'li alacak tutarının 1.096.635,27 TL olup, 4 adet fatura miktarı üzerinden davacı müvekkilinin alacaklı olduğunu, bilirkişi tarafından 1.096.635,27 TL KDV'Lİ miktar üzerinden düşümlerin yapılması gerekirken KDV'siz alacak miktarı olan 929.351,93 TL üzerinden düşüm yapıldığını, dolayısıyla bilirkişi tarafından müvekkilinin alacağı hesaplanırken alacağın %18 KDV miktarı olan 167.283,34 TL daha düşük hesaplandığını,

bilirkişi heyetince davalının davacı müvekkilinden 29.916,15 TL alacaklı olduğunu tespit edilmiş ise de; davalının alacaklı olduğu belirtilen rakamın mahsup edilmesi halinde dahi müvekkilinin dava tarihi itibariyle 137.367,19 TL daha davalıdan alacaklı olduğunu belirterek, kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporundaki değerlendirme ve hesaplamalar da dikkate alınarak tekrar hesaplama yapılmış, davacının davalıya takip tarihi itibariyle 26.820,57 TL borçlu olduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davacı (temlik alan) vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı (temlik alan) vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüş, işin tesliminde itirazi kayıt bildirilmediğinden gecikme cezası talep edilemeyeceğini, müvekkilinin hak edişinden kesilen teminatın iadesinin gerektiğini, KDV alacağı da dikkate alındığında müvekkilinin 182.453,51 TL alacaklı olduğunu belirterek, kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371. maddeleri, 6098 sayılı TBK'nın 470-486. maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı (temlik alan) vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

3. Temlik eden davacı ile davalı arasında düzenlenen 17.07.2014 tarihli sözleşme ve 06.05.2015 tarihli ek protokol ile ... Optimus Projesi kapsamında inşaa edilen A ve B blokların asansör cephelerinin ahşap kompakt laminat levha ile kaplanması, blokların alüminyum doğrama kapı ve pencere, kapalı giydirme cephe, alüminyum kompozit levha ve blok girişleri fotoselli alüminyum doğrama imalatı ve montajı işlerinin sözleşme ekinde bulunan teknik şartameye uygun olarak yapılması kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin " İşin Miktarı, Sözleşme Birim Fiyatı ve Ödeme" başlıklı 3. maddesine göre işin anahtar teslim götürü bedeli toplam 805.553,73 TL +KDV, ek protokol ile belirlenen ek iş bedeli ise 123.797,62 TL+KDV’dir. Temlik eden davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda iş bedeli, ödemeler, kesintiler ve iadesi gereken kalemler belirlenerek, davacının davalıya 29.916,15 TL borçlu olduğu tespit edilmiş, hesaplama yapılırken iş bedeline KDV dahil edilmemiş, mahkemece bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili hesaplamaya KDV’nin dahil edilmesi gerektiğini belirterek istinaf etmiş, davalı vekili ise kararı istinaf etmemiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinde re’sen yapılan hesaplamaya yer verilmiş, iş bedeline isabetli şekilde KDV eklenmiş, ancak davalı vekilinin istinafı olmadığı halde daha önce 25.650,00 TL olarak iş bedelinden düşülen gecikme cezası 85.550,00 TL olarak düşülmüş ve kesinti olarak yer almayan 18.587,04 TL teminat kesintisi bedeli de iş bedelinden düşülmüş, davacının davalıya takip tarihi itibariyle 26.820,57 TL borçlu olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK’nın incelemenin kapsamı başlıklı 355. maddesinde “İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir” hükmü getirilmiştir.

Sözü edilen düzenlemeye göre istinaf incelemesinin kapsamı istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine aykırılık halleri ile sınırlı olup, davalı vekilinin istinaf isteminin olmadığı, davacılar vekilinin ise, sadece KDV alacağı ile ilgili istinaf istemi olduğu halde, istinaf mahkemesince istinaf sebepleri dışına çıkılarak gecikme cezasının daha fazla miktarda iş bedelinden düşülmesi ve teminat kesintisinin de iş bedelinden düşülerek davacının borçlu olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

O halde mahkemece yapılacak iş, davacı yüklenicinin hakettiği bakiye iş bedelini KDV alacağı eklenmek suretiyle belirlemek, yargılama sırasında kesinleşen hususları dikkate almak ve ulaşılacak sonuca uygun karar vermekten ibaretttir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle; 1. “Değerlendirme” bölümünün “2” nci bendinde açıklanan nedenlerle davacı (temlik alan) vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, “3” üncü bendinde açıklanan nedenlerle davacı (temlik alan) vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının davacı (temlik alan) yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,