Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3391 K.2024/2073

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğine dayalı menfi tespit, daire teslimi istemine dayalı davadan dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatif yönetim kurulunun 12.08.2008 tarih ve 117 sayılı kararı ile aidat borcunu ödemediği gerekçesiyle üyelikten ihracına karar verildiğini, müvekkilinin kooperatife borcu bulunmadığını, aidat borçlarının bir bölümünü bankaya bir bölümünü ise yevmiye defterine kayıt ettirmek suretiyle hem nakten hem de kendisi tarafından tanzim edilen senetlerle yaptığını, müvekkilinin yaptığı ödemelerin kooperatif tarafından hiçe sayılarak hakkaniyete aykırı olarak ihraç kararı verildiğini ileri sürerek, ihraç kararının iptalini istemiş, 24.02.2009 tarihli ıslah dilekesiyle, ihraç kararının iptali yanında kooperatife 74.500,00 TL borçlu olmadığının tespiti ile kendisine ait dairenin teslimini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ödeme senedi olduğunu ileri sürdüğü senetlerin kooperatifin ticari defter ve kayıtlarında gözükmediği gibi harcama belgeleri arasında da bulunmadığını, senetlerin arkasında kooperatife ait çift imza ve yetkililerin adı ile ciro edilmesi gerekirken tek başına kooperatifi temsil etmeyen ve davacının babası ...'ın imzasını taşıyan cironun kooperatif için bağlayıcı olmadığını, davacının ödemelerini yasal delillerle ispatlaması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. YEREL MAHKEME KARARI

Yerel Mahkemenin 19.06.2012 tarihli ve 2008/324 Esas, 2012/223 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne ve davacının kooperatife 66.751,00 TL borçlu bulunduğunun, 7.749,00 TL borçlu olmadığının tespitine, daire teslimine dair talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Yerel Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yerel Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, genel kurulda aidatla ilgili bir karar alınmadığından davacının ödemesi gereken aidat borcunun tam olarak tespit edilemediği, normal dairenin 80.000 TL, dubleks dairenin 120.000 TL maliyetinde olduğu, davacının 74.500 TL nakit, 40.499 TL banka hesabına göndermek suretiyle toplam 114.999 TL ödemesinin bulunduğu, davacı dışında diğer üyelerin de nakit ödeme yaptığı ve bu ödemelerin kabul edildiği anlaşılmakla 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu madde 23 uyarınca eşitlik ilkesi gereği davacının ödemelerinin de geçerli olduğu,

davacı, davalı kooperatifin diğer üyelerine konut teslim edilmesine rağmen kendisine isabet eden 6 nolu dairenin kendisine teslim edilmediğinden bahisle daire teslimini talep etmişse de söz konusu bağımsız bölümün başkası adına kayıtlı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya 74.500 TL borçlu olmadığının tespitine, daire teslimine ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Yerel Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı kooperatif adına kayıtlı daireler bulunmaktayken tescil isteminin reddinin hatalı olduğu istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2-Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının lehine yapılan işlemlerin aynı zamanda kooperatif başkanı olan babası tarafından yapılmış olduğunu, üstelik hiçbir belgeye dayanmıyor olması, hatta yevmiye defteri tahsilat açıklamasında inşaatlar için ödemelere verildi gibi gösterilmesine rağmen o tarihlerde yapılan tahsilat bedeli olan 61.000,00-TL için hiçbir inşaat ödemesinin bulunmadığı, davacı ... ...’ın şüpheli bulunmayan ve iptal edilmeyen ödemelerinin ise banka yoluyla yapılmış olması karşısında, artık kooperatife belgesiz olarak yaptığını iddia ettiği ödemeleri ispat yükünün davalı ... ...’da olduğunun gözetilmediği,

davacının babası ...'ın kooperatif başkanlığı yaptığı dönemler için Nevşehir Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılandığı, eylemlerinin zimmet suçunu meydana getirmemekle birlikte görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu, ancak yargılama süresince geçen zamandan dolayı zamanaşımı nedeniyle davanın düşürülmesine karar verildiği yani kooperatif başkanının eylemlerinin mevzuata ve hukuka uygun olmadığının da tespit edildiğini, kararın bozularak davanın reddi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kooperatif ortaklığına dayalı menfi tespit ve daire teslimi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 26 ncı maddesi, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 23, 42, 60 ve 89 uncu maddeleri ile Konut Yapı Kooperatifi Tip Anasözleşmesinin 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının 6. bendi ve 46 ncı maddesi, Kooperatifler, Kooperatif Birlikleri, Kooperatif Merkez Birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Muhasebe Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2 inci maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un uygulanacağı davalar yönünden HUMK'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dava, kooperatif üyeliğine dayalı menfi tespit, daire teslimi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporlarından davacının davalı kooperatife yaptığı ödemelerinin gerçek olup olmadığı, gerçek olduklarının kabulü halinde toplam ödeme miktarının ne kadar olduğu ile hisse bedelini karşılayıp karşılamadığı ve aynı miktarda ödemesi olan diğer ortaklara, eşitlik ilkesi gereğince, tahsis yapılıp yapılmadığı hususlarında tereddüt oluştuğundan, tarafların iddia ve savunmaları ile delilleri incelenip,

belirtilen hususları açıklamak ve bilirkişi raporları arasındaki çelişkileri gidermek üzere mahkemece kooperatif hukuku konusunda uzman ve serbest muhasebeci mali müşavirden oluşan üçlü bilirkişi heyetinden davalının babası olan kooperatif eski başkanı ...’ın yargılandığı Nevşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/64 E. sayılı dosyadaki bilirkişi raporlarındaki tespitler de dikkate alınarak davacının nakden yaptığı ödemeler döneminde, kooperatifte borç ödemelerinin nakden yapıldığı hususunda bir uygulama olup olmadığı,

davacı tarafından yapılan ödemelerin fiktif ödeme mi gerçek ödeme mi olup olmadığı hususunda denetime açık tam kanaat verici nitelikte rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2. Bozma nedenine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.(2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle, temyiz olunan Yerel Mahkeme kararının BOZULMASINA,

2.(3) numaralı bentte açıklanan sebeplerle, bozma nedenine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine,

Dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,