Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3657 K.2024/4331

1-İlk Derece Mahkemesince, satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak açılan temliken tescil, kabul edilmezse bedel alacağına ilişkin açılan davada, davacı ile davalı yüklenici ... arasında akdedilen 01.03.2013 tarihli adi yazılı satış sözleşmesinde bahsi geçen Şanlıurfa ili, ... ilçesi, ...

Caddesi adresinde bulunan 955 ada 9 parselde yer alan sağdan 2. ve 3. dükkanın, 955 ada 9 parsel üzerinde inşa edilen binada 18 ve 19 no.lu bağımsız bölümler olduğu ve bu bağımsız bölümlerin davalı arsa sahibi ...'a ait olduğu bu haliyle davalı yüklenicinin hakkı olmamasına rağmen davacıya harici sözleşme ile sattığı 18 ve 19 no.lu bağımsız bölümlere ilişkin tapu iptali ve tescil talebi yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın tapu iptali ve tescil yönünden reddine, bedel yönünden kabulüne karar verilmiştir.

2-İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince; davacı, yüklenicinin halefi sıfatıyla dava açtığı, davanın dinlenilebilirliği yüklenicinin edimini eksiksiz veya kabul edilebilir düzeyde yerine getirmesine bağlı olduğu,

bilirkişi raporuna göre inşaatın %60 seviyesinde olduğu ve bu oranın arsa malikleri açısından kabul edilebilir bir oran olmadığından yüklenicinin edimini gerektiği gibi yerine getirdiğinden bahsedilemeyeceği ve yüklenicinin halefi sıfatıyla dava açan davacının davasının dinlenilebilme olanağı bulunmadığından davacının tapu iptal ve tescil isteği ile feri talep olan kira alacağı bakımından davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3-Bu karara karşı davacı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Tüm dosya kapsamına göre, ilk derece mahkemesince, davalılar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geçersiz olduğu gerekçesiyle tapu iptali ve tescil talebinin reddine karar verilmiştir.

İstinaf incelemesinde istinaf dairesince ise, yükleniciden harici satış sözleşmesi ile taşınmaz alımına ilişkin sözleşmelerin 30.09.1988 tarih 1987/2 Esas, 1988/2 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararı gereği geçerli olduğu, ancak temlik alanın sözleşme konusunu hak edebilmesi için temlik eden yüklenicinin edimini tam olarak ifa etmiş olması gerektiği, ancak dosya içeriğine göre inşaatın tamamlanma oranının %60 olduğu, bu haliyle yüklenicinin edimini tam olarak ifa etmediğinden temlik alan sıfatıyla davacının da sözleşme konusunu hak etmiş sayılamayacağı gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

İstinaf dairesince gerekçenin değiştirilmesine rağmen istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi ile hüküm ile gerekçe çelişki ortaya çıkmıştır.

Diğer yönden, HMK 353/b-2 maddesi gereğince, kararın gerekçesinde hata edilmiş olması durumunda istinaf dairesince gerekçenin düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekir. Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmesine rağmen başvurunun esastan reddine karar verilmesi de doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

Bozma nedenine göre davacı vekilinin diğer temyiz istemleri bu aşamada değerlendirilmemiştir.