Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3744 K.2023/4014

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının hissedar olduğu taşınmazda, davacı ve dava dışı diğer hissedarlar ile davalı arasında Trabzon 1. Noterliğinin 03.07.2012 tarihli ve 10092 yevmiye no.lu kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre davacıya düşen bağımsız bölümlerin süresinde teslim edilmediğini, bu nedenle sözleşme uyarınca kira alacağının tahsili konusunda Trabzon İcra Müdürlüğünün 2019/37262 Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini, borçlunun davacının haklı ve hukuki talebine karşı yapmış olduğu itirazın açıkça kötü niyetli olduğunu, zira davalıya,

aynı taşınmazlarla ilgili olarak 04.02.2017 tarihinden itibaren ödenmesi gereken 2017 yılı Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ilişkin toplamda 4 daire ve 1 dairenin %35'i için daha önce Trabzon İcra Müdürlüğünün 2017/11871 E., sayılı icra dosyasıyla icra takibi yapıldığını ve davalının bu takibe itiraz ettiğini, o dönemdeki icra takibine davalının itirazı sonrası Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/659 E., 2018/730 K. sayılı dosyası ile davalıya itirazın iptali davası açıldığını, bu davanın davacının lehine sonuçlandığını, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 2018/2220 E.,

2018/1918 K. sayılı kararı ile davalının istinaf başvurusu reddedilerek yerel mahkeme kararı kesinleştiği ve böylece davacının alacağının varlığı adına kesin hüküm oluştuğunu, açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla Trabzon İcra Müdürlüğünün 2019/37262 sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali, takibin devamı, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dairelerin tesliminin mücbir sebep ve davacıdan kaynaklanan sebeplerden ötürü süresinde gerçekleşemediğini, taşınmazın başka bir belediyeye devredilmesiyle problemlerin başladığını, müteahhitten kaynaklanmayan imar değişikliği vs gibi idari işlemlerden kaynaklanan gecikmelerin mücbir sebep olarak kabul edileceğini, teslimi kararlaştırılan dairenin, davacı tarafça çekincesiz olarak kabul edildiğinden cezai şart isteyemeyeceğini, kabul anlamına gelmemekle beraber cezai şart miktarının müvekilinin ekonomik yönden mahvına sebebiyet verecek oranda fahiş olduğunu,

cezai şartın Euro üzerinden olduğunu ve sözleşme tarihinden sonraki ekonomik durumun olumsuz yöndeki seyri cezai şartın belirlenmesinde önem arzettiğini, sözleşmenin 33. maddesinde belirtilen dairelerin tesliminin davalı tarafından değil diğer hissedarlarca yapılacağından ve diğer hissedarlara hak kazandıkları daire ve gecikme bedeli ödendiğinden bu dairelere ilişkin talebin muhatabının davalı olmadığını, delilleri arasında bulunan ihtarname ile dava dilekçesinde belirtilen hisseli daire için ferağ talep edilmiş ise de davacının buna yanaşmayarak müvekkilini zarara uğrattığını,

haksız ve kötüniyetle açılan davanın reddi ile birlikte davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmektedir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından davalı aleyhine, Trabzon 1. Noterliğinin 03.07.2012 tarih ve 10092 yevmiye sayılı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında sözleşmenin 33. maddesinde 2 dair, 39. maddesinde belirtilen 2 daire ve bir dairenin %35'inin süresi içerisinde teslim edilmemesinden kaynaklı olarak Trabzon İcra Müdürlüğünün 2019/37262 Esas sayılı dosyasıyla 255.430,00 TL tutarlı ilamsız icra yoluyla takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlu şirket temsilcisi tarafından borca itiraz edildiği,

itiraz üzerine davacı alacaklı tarafından itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemiyle iş bu davanın açıldığı, Ortahisar Belediye Başkanlığı'nın 07/07/2020 tarihli yazı cevabı ve ekindeki belgelerden dava konusu taşınmaz için yapı kullanım izin belgesinin alınmadığının bildirildiği, davacının davalıdan talep edebileceği tazminat miktarının tespiti hususunda inşaat bilirkişinden alınan 18/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda.

30 aylık gecikme tazminatının 39.150 Euro olduğu, bu bedelin 6,5888 TL döviz kuru üzerinden 257.951,52 TL ye karşılık geldiğinin tespit edildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olduğu,

alacak miktarının sözleşmede belirtilen aylık kira bedeline göre tespit edilecek olması nedeniyle likit ve belirlenebilir nitelikte olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne hükmedilerek taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne, davalı borçlu tarafından Trabzon İcra Müdürlüğünün 2019/37262 Esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile 255.430,00 TL asıl alacak üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip talebinde belirtildiği şekilde faiz işletilmek suretiyle takibin devamına,

davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile 255.430,00 TL asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 51.086,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dairelerin tesliminin mücbir sebep ve davacıdan kaynaklanan sebeplerden ötürü süresinde gerçekleşemediğini, teslimi kararlaştırılan dairenin, davacı tarafça çekincesiz olarak kabul edildiğinden cezai şart isteyemeyeceğini, bilirkişi raporunun eksik ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını, ortaya çıkan hukuki ve fiili engellerin esimin ifasını ne kadar engellediğinin belirlenmediğini, tarafların kusur durumlarının incelenmediğini, itirazlarının karşılanmadığını, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesinin uygun olmadığını belirterek hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ortahisar Belediye Başkanlığının 01/02/2021 tarihli cevabi müzekkeresine göre yapı kullanım izin belgesinin alınmadığının belirtildiği, teslimin davadan sonra yapıldığının ispat edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 1. maddesinde yapı kullanım belgesinin alınmasının yükleniciye yüklendiği,

yine sözleşmenin 2. maddesine göre de inşaatın zamanında bitirilememesi halinde her bağımsız bölüm için ayrı ayrı 300 Euro ödeneceği belirtilip bu sürenin uzatımında doğal afet ve ülkemizde yaşanabilecek savaş hali dışında hiçbir gerekçe (imar değişikliği, mahkeme durumları gibi nedenler) gösterilerek süre uzatım talebinde bulunulmayacağının taraflar arasında kararlaştırıldığı, davacının alacağının likit olması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesinin uygun olduğu belirtilerek, davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Sözleşmede ifaya ekli cezai şart düzenlendiğinden arsa sahiplerinin herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin edimi kabul etmeleri nedeniyle cezai şart talep haklarının bulunmadığını,

2.Davalının C bloktaki dairelerini en geç 17/08/2019 tarihinde, D bloktaki dairelerini ise en geç 11/07/2019 tarihinde fiilen teslim alarak kullanmaya başladıklarını, Trabzon Büyükşehir Belediyesi TSK Genel Müdürlüğü Abone İşleri Daire Başkanlığının 25.09.2020 tarih ve 12829 sayılı cevabi yazısında C Blok 14 numaralı dairenin su abonelik tarihinin herhangi bir abonelik kaydına rastlanmadığının bildirildiğini, dava konusu dairelerin fiili teslim tarihlerinin resmi olarak da ispat edilmiş olduğunu,

hatta davalı yanın C ve D blokta bulunan daireleri için su abonelik başvurusu yaptığını ve bu başvurunun C bloktaki daireleri için 17/08/2019 tarihinde, D bloktaki daireleri için 11/07/2019 tarihinde kabul edilerek su aboneliği işlemlerinin tamamlandığının ispat edildiğini, davalı yanın dava konusu C bloktaki dairelerini en geç 17/08/2019 tarihinde, D bloktaki dairelerini ise en geç 11/07/2019 tarihinde fiilen teslim alarak kullanmaya başladığını,

3.Sözleşmede süre uzatımı verilmesine engel teşkil eden hususun edimin ifasına engel olmayacak mahiyetteki imar değişiklikleri olup, edimin ifasını hukuken ve fiilen objektif olarak imkansızlaştıran imar değişikliklerinin işbu madde kapsamında değerlendirilemeyeceğini,

4.Akdin imzalanmasından sonra ortaya çıkan imar plan revizyonunun inşaatın başlamasına objektif olarak engel teşkil edecek hukuki ve fiili imkansızlık hali oluşturduğunu,

5.Arsa üzerinde elektrik dağıtım şirketi tarafından inşaa edilen trafo merkezi nedeniyle yapı kullanım izni alınamadığını, 6.Bilirkişi raporunun eksik ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını, ortaya çıkan hukuki ve fiili engellerin esimin ifasını ne kadar engellediğinin belirlenmediğini, tarafların kusur durumlarının incelenmediğini, itirazlarının karşılanmadığını, 7.Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesinin uygun olmadığını belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şartın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali, takibin devamı, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369, 370 ve 371. maddeleri, 6098 sayılı TBK 470-486 maddeleri,

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre inşaat yapım süresi 55 ay olup inşaat bu sürede tamamlanmazsa davacıya düşen her bir daire için aylık 300 Euro ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Sözleşmede bu sürenin uzatılması için doğal afet ve savaş hali dışında imar durumu ile mahkeme durumları gibi nedenler de dahil olmak üzere hiç bir gerekçenin kabul edilmeyeceği kararlaştırılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde; sözleşmenin imzalanması ile taşınmaza ilişkin her türlü işlemin yapılması hakkında kapsamlı bir vekaletnamenin yükleniciye verildiği, taraflar arasındaki teslimin anahtar teslim şartına bağlandığı, yapı kullanma izin belgesinin henüz alınmadığı, sözleşmede kararlaştırılan sürede inşaatın teslim edilmediği, davalının dava tarihinden evvel teslimi gerçekleştirdiğini kanıtlayamadığı, davalı tarafın sürecin uzamasına ilişkin gerekçelerinin sözleşmede yer alan süre uzatımları kapsamında bulunmadığı,

ayrıca kesinleşen Trabzon 2.Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/659 Esas 2018/730 Karar sayılı dosyada da teslimin süresinde gerçekleşmediği belirtilerek 03.02.2017 tarihinden itibaren temerrüdün oluştuğu, Mart, Nisan, Mayıs 2017 aylarına kadar geçen dönem için kararlaştırılan cezai şartın ödenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece cezai şartın tazmini için başlatılan takibe itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatına hükmedilmesinde hukuka aykırılık görülmemektedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,