Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3988 K.2025/822

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 25.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde duruşmalı temyiz talebinde bulunan davalı vekili Avukat Burcu Selimoğlu Eröksüz ile davacı vekili Avukat ...’nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Ordu Büyükşehir Belediyesi tarafından "Ordu Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisindeki Muhtelif Mahalle Yollarında Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri (Alttemel, Temel ve Binder) Yapılması İşleri" için ihaleye çıkıldığını ve söz konusu ihaleyi ............ Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. &........ Yapı San. ve Tic. A.Ş. & Madencilik İnş. Mak. Pet. Ürn. Nak. San. ve Tic. Ltd.

Şti. iş ortaklığının kazandığını, anılan ihaleyi kazanan iş ortaklığı ile davalı şirket arasında ihale kapsamındaki işlerin yapımı için sözleşme imzalandığını, anılan sözleşmeye istinaden de müvekkili şirketin, davalı şirket ile 21.03.2017 tarihinde "Ordu Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisindeki Altınordu İlçe Sınırları İçerisinde İmarlı Alanlardaki Muhtelif Mahalle Yollarında Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri (Alttemel, Temel ve Binder) Yapılması İşlerine Ait Alt Yüklenici Sözleşmesi" imzaladıklarını, anılan sözleşme ile müvekkili şirketin,

ihale kapsamındaki tüm işlerin yapımı için değil sadece bir kısmının yapımını üstlendiğini, anılan sözleşmeye göre müvekkilinin 54.823.601,97 TL toplam hakediş yaptığını, %5 oranında 2.741.180,10 TL geçici kabul kesintisi yapıldığını, anılan tutardan 27.05.2019 tarihli fatura karşılığı 295.000,00 TL minha yapılarak müvekkili şirketin nakdi teminat alacağının 2.446.180,10 TL olduğunu, sözleşme konusu işin müvekkili şirket tarafından süresinde bitirildiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan yolların 30.12.2017 tarihinde trafiğe açılarak hizmete alındığını, müvekkili şirketin sözleşme konusu işi eksiksiz bir şekilde, zamanında ifa ettiğini,

müvekkili şirket tarafından yapılan sözleşme konusu işin, geçici kabule hazır hale getirildiğini, dava konusu olayda davalı şirket ile müvekkili şirketin hakedişlerinden kesilen nakdi teminat tutarı konusunda da bir anlaşmazlık bulunmadığını, müvekkili şirketin sözleşme konusu işi yaklaşık 3 yıl önce bitirdiğini ve bitirilen işin trafiğe açılmış olmasına rağmen, davalı şirket tarafından müvekkilinin hakedişlerinden kesilen %5 tutarında nakdi teminatın, belediye tarafından geçici kabul yapılmadığı sebebi ile müvekkil şirkete iade edilmediğini,

ana yüklenici ve davalı ile Belediye arasındaki anlaşmazlığın müvekkili şirketin yapmış olduğu işten kaynaklanmaması, bu anlaşmazlığın ne kadar daha süreceğinin belirsiz olması, geçici kabul yapılması için makul sürenin beklenilmiş olması sebepleri ile davalı şirketin müvekkili şirkete nakdi teminatını vermesi gerektiğini ileri sürerek sözleşme uyarınca müvekkili şirketten kesilen 2.446.180,10 TL nakdi teminatın, davalının temerrüde düştüğü 31.12.2017 tarihinden itibaren temerrüt faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, sözleşme gereği müvekkilinin kesmiş olduğu nakit teminatların iadesi için açtığı davanın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve bu sözleşmede atıf yapılan müvekkili ile iş ortaklığı arasında imzalanan ve iş ortaklığı ile Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında imzalanan asıl iş sözleşmesine göre haksız olduğunu, müvekkilinin alt yüklenicisi olduğu işin müvekkilinden geçici ve kesin kabulünün ve işin asıl yüklenicisi olan iş ortaklığının geçici ve kesin kabulünün işin sahibi tarafından yapılmamasından kaynaklandığını, müvekkilinin sorumluluğunun da iş ortaklığına karşı aynen devam ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı alt yüklenicinin sözleşme kapsamında yüklenmiş olduğu edimini yerine getirdiği, sözleşme uyarınca hakedişlerinden yapılan kesintiler nedeniyle 2.446.180,10 TL davalı taraftan alacağı bulunduğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin özel şartlar bölümünün 9.4 maddesinde.

"Genel şartlar madde 9.4 hükümlerine tabi olmak kaydıyla, alt yüklenicinin nakdi teminatı yüklenicinin geçici kabulü ve kesin hesabına müteakip 45 gün sonra iade edilecektir." hükmünün davacı tarafça işin tesliminden sonra geçen süre ve ekonomik koşullar dikkate alındığında hakkaniyete uygun olmadığı gibi davalı tarafın bu yöndeki savunmalarının iyi niyet kuralları ile bağdaşmayan, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu ve hukuk tarafından korunmayacağı, teminatın iadesi için makul süre beklendikten sonra dava açıldığı, SGK’dan borcu olmadığına dair belge alındığı,

davacının dava tarihi itibari ile dava konusu nakdi teminat tutarını talep etmekte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, iş sahibi idareden gelen cevabi yazıda kesin hesap işlemlerinin yapıldığı, dosyaya sunulan SGK yazısında davacının borcunun bulunmadığının belirtildiği ve her ne kadar dosya içinde davacı tarafından davalıya gönderilen 05.08.2019 tarihli ihtarname var ise de ihtarname tarihinde dava konusu alacağın henüz muaccel olmadığı, muaccel olmayan bir alacak için temerrüt oluşmayacağı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Alt yüklenicilerden biri olan davacının kendisine ait alt işverenliğinden dolayı SGK prim borcunun olmamasının davasında haklı sayılmasını gerektiren lehine maddi veya hukuki delil olmadığını,

b. İş sahibi ile müvekkili yüklenici arasındaki ihtilafın halen devam ettiğini,

c. Davacının tacir olduğunu ve basiretli hareket etmek zorunda olduğunu, hakedişlerinden nakit teminat kesintisi yapılmasını ve bu kesintinin kendisine ancak idarenin geçici kabulünden sonra ve belirtilen şartları yerine getirmesi koşuluyla iade edilmesini kabul ettiğini,

d. Dava tarihi itibariyle teminatın iadesi koşullarının oluşmadığını,

e. Dava tarihi itibariyle belediye tarafından işin geçici kabulünün ve kesin hesabının yapılmadığını,

f. İşin sahibi idarenin işin kesin hesabını yapabilmesi için, davacının yaptığı işle ilgili projeleri ve fotoğrafları müvekkiline teslim etmesi gerektiğini, davacının yaptığı işin projelerini ve fotoğraflarını davayı açtığı tarihe kadar müvekkiline teslim etmediğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan davacı yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,