Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1113 K.2025/251

Davacı yüklenici vekili asıl dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 29.06.2009 tarihli sözleşme ile ...

Kavşağı yolu toprak işleri, sanat yapıları, köprü, tünel, plentmiks alttemel, plentmiks temel yapılması ve nakil işinin davacı müvekkilince üstlenildiğini, tünel inşaatı işinde 2011 poz nolu tünel püskürtme betonu (shotcrete) yapılması birim fiyata dahil olmayan katkı maddesinin bedelinin keşif özetinde miktarının olmaması sebebiyle birim fiyat teklif cetvelinde yer almadığını, anılan işin yapımı müvekkili uhdesinde devam ederken idarenin araştırma başmühendisinin 11.05.2010 tarihli yazısına istinaden yaş püskürtme betonun dizaynında alkali içermeyen sıvı priz hızlandırıcı katkı maddesi kullanılması gerektiğinin belirtildiğini,

ancak ... tünelinde kullanılan 2011 no.lu tünelde püskürtme betonu (shotcrete) yapılması imalâtında 04.613/5 no.lu püskürtme betonda priz çabuklaştırıcı katkılar (kuru sistem, alkali içermeyen toz priz hızlandırıcı) pozu yer aldığını, 04.613/5B2 no.lu püskürtme betonda priz çabuklaştırıcı katkılar (yaş sistem, alkali içermeyen sıvı priz hızlandırıcı) pozu yer almadığını, bu katkıların bedeli 2011 nolu pozun birim fiyatına dahil olmadığından 04.613/5B2 pozu için sözleşmenin 30. maddesine istinaden yeni fiyat tutanağı düzenlendiğini, ancak söz konusu tutanağın çekince ile imzalandığını,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 22. maddesinin sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespitinin nasıl yapılacağını açıkça ifade ettiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiş; birleşen ek davasında ise asıl davada bilirkişi tarafından 05.04.2013 tarihli rapor ile müvekkili şirket lehine 1.523.239,01 TL fark bedeli ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığını belirterek 1.513.239,01 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı iş sahibi vekili asıl ve birleşen davalara karşı cevap dilekçesinde özetle; yapılan işe ait teklif birim fiyat sözleşmesinin 30. maddesine istinaden yeni fiyat tutanağı düzenlendiğini, davacı yüklenicinin teklifinde bulunan 04.613/5 no.lu poza tenzilat yapılmadığından dolayı 04.613/5B2 no.lu poz içinde yeni birim fiyat oluşturulurken rayiç fiyatların baz alınmasının uygun olacağı ve birim fiyatın rayicinin üzerine çıkamayacağı kabul edildiğinden bayındırlık rayici (tenzilatsız) kullanıldığını ve yeni fiyat tutanağının buna göre düzenlendiğini, tespit edilen yeni fiyat tutanağının Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 23. maddesi doğrultusunda Bölge Müdürlüğü onayı ile geçerli hale geldiğini belirterek asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; asıl davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı vekilince temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi’nin 10.06.2015 tarihli, 2014/7245 Esas, 2015/3262 Karar sayılı ilâmı ile karar bozulmuş ve mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucu asıl davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın davalı vekilince temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi’nin 2017/2414 Esas, 2018/2617 Karar ve 21.06.2018 günlü ilamı ile;

bozma ilamında sözleşme konusu iş ve dava konusu tünel inşaat işi ile ilgili yeşil defter ve ataşmanlar getirtildikten sonra yeniden oluşturulacak yeni fiyat tespiti konusunda da uzman bilirkişi kurulundan davalı iş sahibinin 11.05.2010 tarihli yazıyla talep ettiği yaş püskürtme betonu dizaynında alkali içermeyen sıvı priz hızlandırıcı katkı maddesinin yeşil defter ve ataşmanlara göre kullanılıp kullanılmadığı ya da kuru sistem alkali içermeyen toz priz hızlandırıcı katkı maddesi kullanılıp kullanılmadığı, kullanılan katkı maddesi ve gerçekleştiren imalâtın sözleşme ve eki birim fiyat cetvellerinde fiyatının olup olmadığı,

varsa buna göre eksik ödeme yapılıp yapılmadığı, yoksa ve yeni birim fiyat tespiti gerekiyorsa sözleşmenin 9.2 maddesinin 1. bendine göre eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 22. maddesi yöntemine göre olması gereken yeni birim fiyatın ne miktarda olacağı belirlenip,

belirlenecek yeni birim fiyata göre değerlendirme ve hesaplama yapılmak suretiyle davacı yükleniciye eksik ödeme yapılıp yapılmadığı ve miktarı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen bozma gereklerinin yerine getirilmediği gerekçesi ile yeni fiyat tespiti konusunda bilirkişi raporu alınması gereğine işaret edilerek karar bozulmuş, bozma ilamına uyan mahkemece yapılan yargılama sonunda, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen karar davalı vekilince yasal süresinde temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre asıl ve birleşen davalarda davalı vekilinin asıl davaya karşı tüm, birleşen davaya karşı aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Temyiz eden tarafın lehine verilen bozma kararına uyan mahkeme artık temyiz eden tarafın önceki (bozulan) karara oranla daha aleyhine olan bir hüküm veremez. Buna aleyhe hüküm verme yasağı denir. Bu yasak, usule dair kazanılmış hak kavramı ile de ilgilidir.

Somut uyuşmazlıkta mahkemece verilen ikinci kararda birleşen davada 952.558,67 TL’nin davalı idareden tahsiline karar verildiği, bu kararın sadece davalı tarafça temyiz edildiği ve davalı yararına bozulduğu, bozma ilamından sonra yapılan yargılama sonunda birleşen davada 1.510.448,07 TL’nin davalı idareden tahsiline karar verilerek aleyhe hüküm verme yasağına aykırı hareket edildiği anlaşılmıştır.

Kararın bu nedenle bozulması gerekir ise de, yapılan bu yanlışlık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 438/VII. maddesi gereğince kararın düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.