Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2865 K.2025/2084

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince duruşmalı, davacı vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 20.05.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalı vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ...'nun gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında 10.07.2018 tarihli sözleşme imzalandığını ve sipariş edilen 6 adet yük ve yapı gabarisi malzemesi (montaj ve kurulum dahil) alım işine başlandığını, ilk kısım olan Sincan İstasyonu (Tek Hat) Esenkent yönü elektronik gabari sistemi için davalı şirket tarafından 27.12.2018 tarihinden itibaren teslim ve kabule hazır olduğunun bildirildiğini, testlerin tamamlanarak 11.01.2019 tarihinde sistemin kabulünün yapıldığını, kısmi kabulü yapılan 1. kısım için davalı şirkete 260.000,00 Euro ödeme yapıldığını,

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile davacı müvekkiline yapılan şikayet üzerine inceleme heyeti kurulduğunu, tespit edilen eksik hususların ve kusurların giderilmesi şartı ile davalı şirketin çalışmalarına devam etmesine izin verildiğini, fakat devam eden süreçte sözleşmenin 17., 36.1.b, 36.2.d. ve 36.2.g. maddeleri gereği uygun imalatların gerçekleşmemesi ve gönderilen 08.11.2019 tarihli ihtarnamedeki hususların yerine getirilmemesinden dolayı sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğini ve davalının teminatlarının irat kaydedildiğini, davalı şirket hakkında kamu ihalelerinden yasaklama kararı alındığını,

inceleme heyeti tarafından sistem izleme bilgisayarı ile bir adet test treni vasıtası ile test yapılmak istendiğini, ancak davalı şirket tarafından çalışmalara destek verilmeyerek inceleme heyetinin çalışmasının engellendiğini, davalının kısmi kabulde kullanılan uzaktan erişim ve manuel şifrelerini değiştirmesi,

müvekkili idare ile paylaşmaması nedeni ile sistemin fonksiyonel testlerinin yapılamadığını, müvekkilinin davalı şirketten Sincan İstasyonu Esenkent yönüne tesis edilen elektronik gabari sistemine ait ekipmanların bulunduğu dolapların anahtarlarını, sistem şifre ve parolalarını talep ettiğini, davalının bu talepleri reddettiğini, davalı şirketin sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına aykırı eylemleri ile hileli imalat sonucunda tamamen kullanılamaz durumda ve bu haliyle sözleşme kapsamında ifa edilmemiş olan,

sebepsiz zenginleşme kapsamına giren 1. kısım için müvekkilinden haksız olarak tahsil ettiği 260.000,00 Euro bedelin iadesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı şirkete ödenen 2.024.334,00 TL alacağın "ödeme tarihinden yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline" karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; toplam 6 adet lokasyondan birincisi olan Sincan İstasyonu (tek hat) Esenkent Elektronik Yük ve Yapı Gabari Kontrol Sisteminin müvekkili tarafından zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirildiğini, teslim ve kabulünün yapılarak işin bedeli olan 260.000,00 Euro'nun ödemesinin müvekkiline yapıldığını, davacı işletme yöneticilerinin şahsi kusurlu davranışları nedeniyle sözleşmenin diğer kalan 5 lokasyonda taahhüt edilen işin yerine getirilemediğini, işin imalatına başlanması, montajı, kurulumu, test edilmesi,

kabulü için gerekli çalışma imkanlarının kasıtlı olarak sağlanmadığını, sözleşme bir tane olsa da her bir lokasyon işinin birbirinden bağımsız ayrı işler olduğunu, ikinci lokasyon olan Niğde/Bor lokasyonunda imalatın gerçekleştirilmiş olmasına rağmen davacının kabul ve test işlemlerini yapmadığını, hatta engellediğini, davacının iddia ettiği gibi geçici kabulün söz konusu olmadığını, asıl teslim ve kabulün gerçekleştiğini, müvekkili şirketin yüklenmiş olduğu imalatı yerine getirebilmek için 6 lokasyona göre yatırım yaptığını, diğer 5 lokasyondaki işlerin yerine getirilmesinin engellenmesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını,

edimleri karşılıklı yerine getirilmiş, ifa edilmiş sözleşmenin feshinin hukuken mümkün olmadığını, sözleşmenin feshi için gösterilen nedenlerin hukuka ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, hileli ve teknik gereklere uygun olmayan imalat iddialarının yerinde olmadığını, imalatı gerçekleştirilen ikinci lokasyon için davacının hukuken geçerliliği olmayan bir muayene raporu tuttuğunu, bu durumun Ankara 38. Noterliği'nin 04.07.2019 tarihli ihtarnamesi ile detaylıca izah edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "davalı şirket yetkilisi tarafından keşif sırasında anahtar ve sistemin kullanılması için gereken şifrenin idareye verilmediği, ancak henüz teslim süresinin dolmadığı belirtilmiş olup, davacı tarafça davalıya keşide edilen ihtarnamede Sincan Esenkent Yönü Elektronik Gabari Sistemi'ne ilişkin şifre ve parolaların halen verilmediği hususunun da belirtilerek ihtarda bulunulduğu, verilen süreye rağmen yerine getirilmediği, bu şekliyle sistemin kullanılmasının mümkün olmadığı, şifre ve parola eksikliğinin davacıyı kabule icbar edilemeyecek derecede ayıplı kıldığı,

davalı tarafça yapılan panonun bu haliyle kullanılmasının mümkün olmadığı, bu haliyle sözleşme kapsamında tedarik edilen maldan hiçbir yarar sağlanamayacağı, feshin yerinde olduğu" gerekçesiyle, ödenen bedelin (260.000,00 Euro'nun dava tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı) 2.024.334,00 TL'nin davanın niteliği de gözetilerek, dava tarihi öncesi itibariyle temerrüt oluşmadığından, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde taraflar vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde, Dava konusu alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde, a. Somut olayda ifa bulunmadığını, fakat her nasılsa olmayan ifanın ayıplı olduğundan bahisle hüküm kurulduğunu,

b. Taraflar arasındaki sözleşmenin yanlış uygulandığını,

c. İhtilafın çözümü için öncelikle davalı firmanın yüklendiği edim, edimin niteliği, kısmî ifa borcu altında olup olmadığı, teslim, vade gibi konuların taraflar arasındaki sözleşme bağlamında tartışılması, ayıplı ifa var mı yok mu sorununun ele alınması gerektiğini, fakat bunların hiçbirinin yapılmadığını, bu konudaki ısrarlı talep ve itirazlarının da gözardı edildiğini,

d. Taraflarca imzalanan sözleşmenin tamamen keyfi olarak feshedildiğini, ayıba istinaden feshedilmesinin hukuken mümkün olmadığını,

e. Mahkemenin taraflar arasındaki sözleşmeye hiç bakmadan, tarafların sözleşme ile yüklendikleri edimlerin niteliğini tartışmadan, her bir lokasyon için ayrı ayrı vade kararlaştırılmadığı yönündeki itirazlarını hiç değerlendirmeden müvekkili aleyhine hüküm kurduğunu, isabetsiz olan kararın temyizen incelenerek bozulması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunun olaya uygun ve içerik itibariyle yeterli ve inandırıcı olduğu, yine davalı, davadan önce usulüne uygun olarak temerrüde düşürülmediğinden, hüküm altına alınan alacağa dava tarihinden itibaren faiz uygulanmasının da yerinde olduğu anlaşılmakla, taraflar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

28.000,00 TL duruşma vekillik ücretinin taraflardan karşılıklı alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan taraflara verilmesine,