Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/2242 K.2025/4378

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ... vekili ile ... ve diğerleri vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri murisi ...'in davalı kooperatife 1967 yıllarında 500,00 TL ödeyerek ortak olduğunu, ...'in 25.06.2023 tarihinde ölüm nedeniyle ortaklıktan çıkarıldığını, çıkarma kararının Kooperatifler Kanunu ve ilgili mevzuata uygun olarak müvekkillerine tebliğ edilmediğini, miras alacaklarının ödenmediğini, ortaklıktan çıkarmaya ilişkin bildirim yapılmadığından zamanaşımı süresinin başlamadığını ileri sürerek, mirasçıların ortaklık sıfatının devam ettiğinin tespiti ile dava tarihine kadar doğmuş alacağın tespitine, bu talep kabul edilmezse şimdilik 2,00 TL'nin ortaklıktan çıkarılma sebebiyle faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, ölüm nedeni ile ortaklığın son ermesi halinde mirasçılara tebliğ zorunluluğu olmadığını, kooperatifte herhangi bir hak ve alacakları bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar murisi ...'in kooperatife 10.11.1953 tarihli ortaklık taahhütnamesi ile yönetim kurulunca 6203 ortaklık numarası ile ortaklığa kabul edildiği, davalı kooperatifin üst birliği olan ...’in 22.11.2001 tarih, 1349 sayılı yazısı üzerine 25.06.2003 tarihli davalı kooperatif yönetim kurulu kararı ile ölüm nedeniyle ortaklıktan çıkarıldığı, çıkarma kararının davacılardan herhangi birine tebliğ edilmediği,

davalı kooperatifin ortağın öldüğünü köy muhtarından öğrendiği halde 1163 sayılı Yasanın 14., Kooperatif Anasözleşmesinin 9. maddesinin uygulanması için ölen ortağın mirasçılarına bildirim ya da uyarı da bulunmadığı, davalı kooperatif ortağın ölümünü öğrendikten sonra mirasçılara üç ay içerisinde yapmaları gereken uyarıyı yapmadığı, bu nedenle ortaklık hak ve yükümlerinin varislere intikali şartları oluşmamışken ölen ortağın ortaklık sıfatının sonlandırıldığı ve bu durumun hiçbir surette mirasçılara bildirilmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacıların ortaklık sıfatlarının devam ettiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların murisleri ...'in 22.10.1997 yılında vefat etmiş olmasına rağmen davacılar tarafından 05.09.2020 tarihinde üyelik tespiti istemli dava açıldığından aradan geçen yaklaşık 23 yıllık süreç ve bu süreçte mirasçıların kooperatif ile herhangi bir ilişkilerinin bulunmadığı gözetildiğinde, üyeliğin eylemli olarak sona erdiği,

TMK'nın 2. maddesi uyarınca davacıların öncelikli talepleri olan üyeliğin devamı ve dava tarihine kadar olan alacaklarının tahsili talebi yönünden davanın reddi gerektiği, çıkma payı alacağı yönünden ise davacılar murisinin ortaklıktan çıkarıldığı yıla ilişkin bilançonun tasdik edildiği tarihten davanın açıldığı tarihe kadar yaklaşık 16 yıl geçmiş olup dava tarihi itibariyle davacıların alacağının zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde; a.Çıkarılmaya ilişkin mirasçılara herhangi bir tebliğ yapılmamış olduğundan zamanaşımı süresinin başlamadığını, zamanaşımı süresinin anasözleşmenin 9. maddesi gereği mirasçılara bildirimde bulunulması üzerine başlayacağını,

b.Mirasçılara intikal eden haklarla ilgili bildirim yapılmadığını, çıkarma kararının da usulüne uygun tebliğ edilmediğini,

c. Mirasçıların müteveffanın kooperatif üyeliğinden haberdar olup olmadığı ya da ne zaman haberdar olduğu tespiti yapılmadan 23 yıldır eylemsiz kaldığı gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.

2. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; a. Müteveffanın ortaklıktan çıkarıldığının tebliğ edilmediğini, davalı kooperatifin ortağın ölümünden sonra 3 ay içerisinde herhangi bir bildirimde bulunmadığını, zamanaşımı süresinin başlamadığını, vefattan sonra ortaklıktan çıkarılmanın usulsüz olduğunu,

b.Mirasçıların müteveffanın kooperatif üyeliğinden haberdar olup olmadığı ya da ne zaman haberdar olduğu tespiti yapılmadan 23 yıldır eylemsiz kaldığı gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kooperatif ortaklığının ve alacaklarının tespiti olmazsa çıkma payı alacağı istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Alınması gereken harçlar peşin olarak yatırıldığından temyiz eden davacılardan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,