Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/3652 K.2025/4179

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı banka nezdinde katılım hesaplarında 30.12.2013 tarihi itibariyle 120.000.000 USD'nin mevcut olduğunu, 30.12.2013 tarihinde müvekkilinin, bahse konu 120.000.000 USD'nin söz konusu tarihe kadar tahakkuk eden kâr tutarı olan 317.530,96 USD ile birlikte ...'nin başka bir banka nezdindeki hesabına gönderilmesini talep ettiğini, davalı bankanın davacı tarafından talep edilen rakamı gecikmeli olarak farklı tarihlerde ödediğini, oysa davalı bankanın talep edilen rakamı derhal ödemekle yükümlü olduğunu,

davalının haksız olarak borcu geç ifa etmesi sebebiyle müvekkilinin zararını karşılaması gerektiğini, müvekkilinin davalı şirketten temerrüt faiz alacağı net 375.066 USD olduğunu, müvekkilinin 30.12.2013 tarihine kadar tahakkuk eden kâr payı hakkı 317.531 USD olduğunu ileri sürerek, şimdilik 692.597 USD'nin 317.531 USD'lik kısmı için 30.12.2013 tarihinden itibaren 375.066 USD'lik kısmı için ise 21.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; katılma hesabı ile ilgili olarak hesap sahibi lehine önceden belirli bir oranda getiri elde etme vaadi verilmesinin mümkün olmadığını, bankanın müşterilerinin vadeden önce parasının talep etme hakkı bulunmakla beraber ilgili mevzuat hükmü gereğince bu talebin ancak bankaların kabulü ile işleme alınabileceğini, sözleşmenin kuruluşu süreci gözetildiğinde davacı yanın vadeden önce parasını talep etme hakkı bulunmadığını, mevzuat vadeli hesaptaki paranın vadesinden önce çekilmesi halinde kâr payı ödemesi yapılmasına mani iken,

vadesinden önce çekilmesi talep edilen katılım hesabındaki tutarla ilgili olarak temerrüt hükümleri işletilemeyeceğini, somut olaya konu katılım hesapları yönünden vadeden önce para çekimlerinde kâr payı ödemesinin yapılmasının Bakanlar Kurulu Kararı'nın 7. maddesi gereği seçimlik hak bile verilmeksizin yasaklandığını, hangi ödemenin hangi hesaba ilişkin yapıldığı konusunda müvekkili bankanın kayıtlarının esas olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 27.01.2021 tarihli kararı ile hesap açılış tarihlerinden sözleşmenin sonlandığı 30.12.2013 tarihine kadar işleyen kâr payı miktarının 317.530,96 ABD Doları olduğu, sözleşmenin sonlandığı 30.12.2013 tarihinden sonra peyderpey yapılan ödemeler için ödeme tarihlerine kadar işleyen temerrüt faizi miktarının 375.065,75 ABD Doları olduğu,

davalının yargılama sırasında iflas ettiği ve davanın kayıt-kabul davasına dönüştüğü, Fon Kurulu tarafından atanan davalı vekilinin, davayı kabul etmediklerine dair açık ve net beyanı, ve TMSF Fon Kurulu'nun 17.09.2020 tarih, ... numaralı kararı karşısında davacı tarafın alacağını kaydettirmek üzere iflas masasına başvurusunun bir anlamı olmayacağından hedef süre uygulaması da gözetilerek davacı vekiline alacağını kaydettirmesi için süre verilmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 317.530,96 ABD Doları kâr payı ve 375.065,75 ABD Doları işlemiş temerrüt faizinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 27.01.2021 tarihli kararının süresi içinde vekili davalı banka iflas idaresi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davalı banka iflas idare memur vekilinin diğer temyiz itirazlarının yerinde görülmediği, davalı bankanın iflasına karar verilmesi ile davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü, mahkemece, davacı alacağının iflas tarihi itibariyle hesaplanıp, iflasın açıldığı tarihteki ... Bankasının efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası'na çevrilmesi ve alacağın iflas tarihine kadar faiz yürütülmek suretiyle tespit edilerek ve temyiz aşamasında dahi davalı müflis banka iflas idaresinin alacağı kabul etmediği de dikkate alınarak eda hükmü değil alacağın müflis banka iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın, vadeli katılım hesabına yatırılan paranın vadeden önce talep edildiği halde ödemede temerrüde düşülmesinden ...

375.065,75 USD temerrüt faiz alacağı ve 317.530,96 USD kâr payı alacağının önceki bozmaların şümulü dışında kalarak kesinleştiği, iflas davalarının kamu düzenini ilgilendiren davalardan olması ve mahkemece kayıt kabulüne karar verilecek miktarın diğer alacaklıların alacak miktarlarını ve haklarını da etkileyecek olması sebebiyle, davacının müflis şirketten olan alacağının iflasın açıldığı tarihteki ...

Bankasının efektif satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerektiği, öte yandan, kayıt kabul davalarında genel ilke iflas tarihine kadar olan yasal faizin hesaplanıp, işlemiş faizi ile birlikte kaydı gereken toplam alacak miktarının infazı mümkün ve tereddüde yer vermeyecek şekilde bilirkişi aracılığıyla belirlenmesinden sonra, bu miktar üzerinden iflas masasına kayıt kabulüne karar verilmesi olduğu,

bilirkişi incelemesi sonucu söz konusu yabancı para alacağının 16.11.2017 iflas tarihi itibariyle 3.299.715,02 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 3.299.715,02 TL alacağın müflis şirket masasına kayıt ve kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı müflis banka iflas idare memur vekili temyiz dilekçesinde;

a.Davacının vadesinden önce parasını talep etme hakkı bulunmadığını, mevzuat hükmü gereğince bu talebin ancak bankaların kabulü ile işleme alınabileceğini, paranın vadesinden önce çekilmesi halinde kâr payı ödenemeyeceğini, temerrüt hükümlerinin işletilemeyeceğini,

b.Esas olanın sözleşmenin devam ettirilmesi olduğunun karşı tarafa hatırlatılmasına rağmen karşı tarafın sözleşmesinin bozulmasında ısrar etmesinin TMK'nın 2. maddesine aykırı olduğunu,

c.Somut olaya konu katılım hesapları yönünden vadeleri bir yıldan daha az olduğu için vadeden önce para çekimlerinde kâr payı ödemesinin yapılmasının Bakanlar Kurulu kararı gereği seçimlik hak bile verilmeksizin yasaklandığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, vadeli katılım hesabına yatırılan paranın vadeden önce talep edildiği halde ödemede temerrüde düşülmesinden ... temerrüt faiz alacağı ve kâr payı alacağının tahsili istemine ilişkin olup, davalı Banka'nın yargılama sırasında iflas etmesi nedeniyle dava kayıt kabul davasına dönüşmüştür.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un uygulanacağı davalar yönünden HUMK'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı müflis banka iflas idare memur vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı harçtan muaf olduğundan peşin alınan harcın istek halinde iadesine,