Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/712 K.2026/263

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl ve birleşen davada davacı sahibi vekili dava dilekçesinde; asıl davada davalı yüklenici ... ile satış vaadi sözleşmesi imzaladıklarını, bu sözleşmede bedel olarak kendilerine ait bir ev ve arabanın devri ve kalan kısmın nakit olarak ödeme üzerine anlaştıklarını, ev ve arabanın devri için vekalet verildiğini, evin önce davalı ... üzerine oradan birleşen dava davalıları .. ve ... üzerine geçirildiğini, bu devirlerin satış olarak gösterildiğini ancak muvazaalı olduğunu, asıl davada davalı ...'ın ve birleşen davada davalıların ... akrabası olduğunu, .. devretmekle yükümlü olduğu taşınmazı da inşaat halinde bıraktığını ve tamamlamadığını belirterek satış vaadi sözleşmesi kapsamında devredilen bağımsız bölümün tapu iptal tescilini kabul edilmezse bedelini talep etmiştir.

II. CEVAP

Birleşen dava davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; satış vaadi sözleşmesinden haberleri olmadığını parasını vererek bu bağımsız bölümü satın aldıklarını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu davacıya ait dairenin davalıya muvazaa ile devredildiğine dair delil olmadığı, davacının noter satış sözleşmesinde dava konusu dairenin satışına ilişkin hüküm bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde: a.Satışların muvazaalı olduğunun ortada olduğunu, b.Yüklenicinin dolandırıcı olduğunu ve hakkında bu konuda ceza davasının da bulunduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil kabul edilmeze bedel istemine ilişkindir.

Davacı arsa sahibi ile davalı ... arasında bila tarihli adi yazılı sözleşme bulunmakta olup, bu sözleşmede yüklenicinin inşaatını tamamlayarak davacıya devredeceği bağımsız bölüm karşılığında alacak davacının da dava konusu taşınmazın davalı ... 'a devri kararlaştırılmıştır.

Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve temliken tescil sözleşmesinde taşınmaz devri kararlaştırılması durumunda, daha sonra tapuda satış gösterilse de, taşınmazın bu amaçla devredildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki adi yazılı sözleşmede dava konusu taşınmazın başka bir daire karşılığı devredileceği kararlaştırılmış ve davacı tarafından bu amaçla yükleniciye vekalet verilmiştir. Yükleniciye dava konusu bağımsız bölümün devrine ilişkin verilen vekaletin adi yazılı harici satış sözleşmesindeki edimin ifası amacıyla yapıldığının kabulü gerekir.

Diğer yönden her ne kadar adi yazılı sözleşmede kararlaştırılan ve yükleniciye edimin ifası amacıyla yapılan devir ve ödeme bedellerinin tahsili için icra takibinde bulunulmuş ve takip kesinleşmiş ise de, tahsil yapılmadığı sürece yukarıda belirtilen tapu iptal ve tescile ilişkin hakların kullanılmasına engel değildir. Zira her ikisinde de talep sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeniyle TBK'nın 125. maddesinde yer alan dönme hakkına dayanmaktadır.

Dönme hakkının gereği olarak bunlardan birisinin yerine getirilmesi ve tahsilat sağlanması halinde her zaman dikkate alınması ve mahsup edilmesi mümkündür. Bu hususlar dikkate alınarak, davalıların iyiniyetli olmadıkları da anlaşıldığından, tapu iptal ve tescil talebi yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR