Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2023/18082 K.2024/3676

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’na aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli ... ve Ticaret Limited Şirketi hakkında Antalya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı idari para cezası karar tutanağı ile uygulanan 97.256,00 Türk lirası idarî para cezasına karşı yapılan başvurunun reddine dair Antalya 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 30.01.2023 tarihli ve 2022/3116 değişik iş sayılı kararına yapılan itirazın mercii Antalya 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 13.02.2023 tarihli ve 2023/779 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 18.08.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.09.2023 tarihli ve KYB-2023/93907 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.09.2023 tarihli ve KYB-2023/93907 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Benzer bir olay nedeniyle verilen Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 23/05/2022 tarihli ve 2021/16340 esas, 2022/10755 sayılı kararında yer alan, "muteriz firmanın, 5996 sayılı Yasanın 3/1-26.

Maddesi kapsamında gıda işletmecisi olduğu, kabul etmekle birlikte, muteriz tarafından, başka bir firma tarafından üretilen ve üretimi tamamlanmış olan bir ürünün satın alındıktan sonra marketlere satışının gerçekleştirildiği, yine fason üretim sözleşmesi içeriği, idari yaptırım kararında açıkça muteriz firmanın faaliyet konusunun gıda satış yeri olduğunun belirtilmesi ve üretici firma tarafından idari yaptırım aşamasında sunulan beyan uyarınca;

idari yaptırıma konu kabahat fiilinin, gıdanın dağıtım ve muhafazasından kaynaklanmadığı gibi üretim aşamasında gerçekleştiği sabit olan bir aykırılık nedeniyle gıdaların satışını gerçekleştiren muterizin sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla;...BOZULMASINA;" şeklindeki açıklamalar gözetildğinde, somut olayda;

... ve Ticaret Limited Şirketi ünvanlı ticari işletmede satılmakta olan ... isimli üründen 12/07/2021 tarihinde alınan numunenin yapılan analizinde, içeriğinde protein tespit edilemediği için protein-ham bal değeri ile C-4 değerinin hesaplanamadığı bu nedenle de Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'ne göre "uygun değil" olarak değerlendirildiğinin Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı Müdürlüğü'nün 21/02/2022 tarihli ve 2104003400/00 nolu raporu ile tespit edildiği, ancak söz konusu analizi yapılan ürünün, ...-... firması tarafından kabahatli firma için fason olarak üretildiği,

üzerinde denetleme ve tasarrufta bulunma imkanı olmayan ürün içeriklerinin Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğine aykırı olması nedeniyle kabahatli şirketin sorumlu tutulamayacağı, 5996 sayılı Kanunda yer alan düzenlemelerde, mevzuata aykırı ürün ürettirmek şeklinde bir eylemin bulunmadığı da gözetilerek itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde;

2- Kabule göre de; Kabahatli işletme hakkında Antalya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarihli ve ... sayılı kararı ile incelemeye konu ürünün şahit numune analiz sonucunun C4 değer açısından Türk Gıda Kodeksinin Bal Tebliğine uygun olmaması nedeniyle 5996 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 4. fıkrasına aykırılık tespit edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 40. maddesinin l bendi gereği idari para cezası uygulanmış ise de;

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 21/5. maddesinde "Gıda kodeksine aykırı gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzeme üretilemez, işleme tâbi tutulamaz ve piyasaya arz edilemez.", aynı Kanun'un 40/1-d maddesinde "21 inci maddenin beşinci fıkrasına aykırı hareket edenlere onbin Türk Lirası idarî para cezası verilir.

Ürünlerin, insan sağlığı için risk oluşturması durumunda ürünler masrafları sorumlusuna ait olmak üzere piyasadan toplatılır ve mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.

Aykırılık sadece etiket bilgilerinden kaynaklanıyor ise idarî para cezası beşbin Türk Lirası olarak uygulanır." şeklindeki düzenlemeler gözetildiğinde, Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğine aykırı davrandığı tespit edilen kabahatli hakkında 5996 sayılı Kanun'un 40/1-d maddesine göre idari para cezası uygulanması gerektiğinin gözetilmemesinde, isabet görülmemiştir...” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1) numaralı neden yönünden yapılan incelemde; İdari para cezasına konu ürününe ilişkin fason üretim sözleşmesi ile satış faturaları celp edilerek, fason üretim sözleşmesinin içeriği, tarafların yükümlülükleri ve satım işlemlerinin ürün piyasa rayicine uygun olup olmadığı hususlarında gerektiğinde bilirkişi incelemesi de yaptırıldıktan sonra muterizin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerekmektedir.

B.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı neden yönünden yapılan incelemede; Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'ne aykırılık durumunda, 5996 sayılı Kanun'un 21/5. maddesine aykırılık nedeni ile 40/1-d maddesi kapsamında idari yaptırım kararı verilmesi gerekmekte ise de, tebliğe aykırı davranış nedeni ile aynı zamanda taklit veya tağşiş fiillerinin de işlenmesi durumunda, 5326 sayılı Kanun'un 15/1. maddesi uyarınca anılan Kanun'un 24/4. maddesine aykırılık nedeni ile 40/1-l maddesi kapsamında muteriz hakkında idari yaptırım uygulanmasında Kanun'a aykırılık bulunmayacaktır.

Bu nedenle, söz konusu üründe; C13 (protein- ham bal) ve C4 değerleri yönünden tespit edilen aykırılıkların, anılan Kanun'un 3/1-63 ve 64 bentlerinde tanımı yapılan tağşiş veya taklit kapsamında kalıp kalmadığı hususunda tespit yapıldıktan sonra muterizin hukuki durumunun tayin edilmesi gerekmektedir.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriklerindeki hususlar farklı gerekçeler ile yerinde görüldüğünden taleplerin KABULÜNE,

2.Antalya 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 13.02.2023 tarihli ve 2023/779 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,