Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/18308 K.2024/7531

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Kurum nezdinde Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) atamasıyla 05.05.2020 tarihinde çalışmaya başladığını ve Öz-Sağlık İş Sendikası üyesi olduğunu, 16.11.2020 tarihinden itibaren teknik personel olarak vasıflı işçi kapsamında görev yaptığını, ancak Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 30.09.2022 tarihli kararıyla 01.10.2022 tarihinden itibaren Hastanenin sezeryan servisinde temizlik görevlisi olarak görevlendirildiğini, görevlendirmenin iptali için İdareye yaptığı yazılı başvuruya olumlu cevap verilmediğini,

müvekkilin çalışma koşullarında davalı İdare tarafından tek taraflı olarak esaslı bir değişikliğe gidildiğini Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS) ile Öz Sağlık ve Sosyal Hizmet İşçileri Sendikası (Öz Sağlık İş) arasında 08.09.2021 tarihinde imzalanan ve 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin "Görev Bölümü" başlıklı 29 uncu maddesinde yer verilen “Vasıfsız işçi kadrosunda bulunmakla beraber,

bir yıl süreyle vasıflı işçiler tarafından yapılması gereken bir işte çalışmış olanlar bu sürenin sonunda vasıfsız blr işte çalıştırılamazlar" şeklindeki açık hüküm gereğince müvekkilinin vasıfsız işlerde çalıştırılamayacağını ileri sürerek Erzurum Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 30.09.2022 tarihli ve E-37732058-929-7311 sayılı kararının iptali ile davacının toplu iş sözleşmesi gereğince benzer mahiyette vasıflı bir işte görevlendirilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili tarafından 08.12.2022 tarihli dilekçe ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 317 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince davaya cevap verme süresinin uzatılmasının talep edilmesi üzerine İlk Derece Mahkemesi tarafından cevap verme süresinin yasal cevap süresinin dolduğu tarihten itibaren 2 hafta süre ile uzatılmasına karar verilmiş ancak verilen sürede davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla. TÜHİS ile Öz Sağlık İş Sendikası arasında imzalanan 08.09.2021 imza tarihli ve 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin "Görev Bölümü" başlıklı 29 uncu maddesinde "c) Her işçi kendi kadro görevinde çalıştırılır.

Ancak, hizmetin zorunlu kıldığı hallerde işveren veya vekili tarafından vasıflı bir kadroda görev verilenlere, bu görevleri devam ettiği sürece, yaptıkları işin karşılığı verilir. d) Vasıfsız işçi kadrosunda bulunmakla beraber, bir yıl süreyle vasıflı işçiler tarafından yapılması gereken bir işte çalışmış olanlar bu sürenin sonunda vasıfsız işte çalıştırılamazlar." şeklinde düzenleme bulunduğu, davacının sendika üyesi olduğu ve toplu iş sözleşmesinden yararlandığı,

davacının kadroya geçirildikten sonra teknik servis elemanı olarak bir yıldan fazla süredir çalıştığı, bu nedenle anılan toplu iş sözleşmesi uyarınca vasıfsız işlerde çalıştırılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle görevlendirme yazısının iptali ile davacının toplu iş sözleşmesine uygun olacak şekilde benzer mahiyette vasıflı bir işte görevlendirilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; talep konusunun zamanaşımına uğradığını, kapsam itibarıyla talep edilen hususun İdare Mahkemesinin görev alanına girdiğinden öncelikle davanın yargı yolu nedeni ile reddi gerektiğini, müvekkili Kurum uygulamalarının 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 sayılı KHK) eklenen geçici 23 üncü maddeye uygun olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın, davacı işçinin toplu iş sözleşmesi düzenlemesi gereğince benzer mahiyette vasıflı bir işte görevlendirmesi talebine ilişkin olması nedeniyle davaya bakmakla adli yargının görevli olduğu, bu hususta Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 14.12.2022 tarihli ve 2022/15138 Esas, 2022/16866 Karar sayılı kararının emsal mahiyette bulunduğu, dosya kapsamına göre; davacının açıktan atama ile 05.05.2020 tarihinde davalı Bakanlığa bağlı Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinde temizlik görevlisi olarak işe başladığı,

ancak 1 yıldan uzun süre teknik servis personeli olarak çalıştırıldıktan sonra 01.10.2022 tarihinden itibaren temizlik görevlisi olarak görevlendirilmesine karar verildiği, davacının 08.06.2020 tarihinde üye olduğu Öz Sağlık İş Sendikası ile TÜHİS arasında imzalanan 01.01.2019-31.12.2020 ve 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu iş sözleşmelerinin 29 uncu maddelerinin (d) bendinde "Vasıfsız işçi kadrosunda bulunmakla beraber, bir yıl süreyle vasıflı işçiler tarafından yapılması gereken bir işte çalışmış olanlar bu sürenin sonunda vasıfsız işte çalıştırılamazlar." hükmüne yer verildiği,

davacı işçi 1 yıldan uzun süre teknik servis personeli olarak olarak çalıştığından sözü edilen düzenlemeye göre vasıfsız bir işte görevlendirilemeyeceği, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 11.05.2023 tarihli ve 2023/564 Esas, 2023/6942 Karar sayılı kararında; alt işveren işçisi olarak çalışmakta iken sürekli işçi kadrolarına geçirilen işçiler yönünden, 696 sayılı KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23 üncü maddede yer alan "...

Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir ...

Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir ..." hükmü gereği toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesi hükmünün uygulanabilirliği bulunmadığına işaret edilmiş ise de; somut olayda davacının 696 sayılı KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilerden olmadığı,

bu nedenle TÜHİS ile Öz Sağlık İş Sendikası arasında imzalanan 01.01.2019-31.12.2020 ve 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu iş sözleşmelerinin 29 uncu maddelerinden yararlandırılmasında isabetsizlik bulunmadığı; ancak işçinin hangi işyerinde hangi işte çalışacağı konusundaki yönetim hakkının işverene ait olduğu,

işvereni bu konuda değişiklik yapmaya zorlayacak ve yönetim hakkına müdahalede bulunulmasını gerektirecek bir hükmün mevzuatımızda bulunmadığı hususları dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesince toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesi gereğince davacının vasıfsız işte çalıştırılamayacağının tespitine karar verilmesi yerine Erzurum Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 30.09.2022 tarihli ve E-37732058-929-7311 sayılı kararının iptali ile davalı işveren tarafından davacının toplu iş sözleşmesine uygun olarak benzer mahiyette vasıflı bir işte görevlendirilmesine karar verilmesinin hatalı olduğu

gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile toplu iş sözleşmesinin 29 uncu maddesi gereğince davacının vasıfsız işte çalıştırılamayacağının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; bir yıldan fazla süreyle vasıflı işte çalıştırılan davacının işyerinde bağıtlanan toplu iş sözleşmesi gereği vasıfsız bir işte çalıştırılmasının mümkün olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,