Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2023/8329 K.2025/4953

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 65/1-B (c) maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli Tekno Bims İzolaysonlu Hafif Yapı Elemanları İnşaat Nakliye Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi hakkında Konya Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Trafik Düzenleme ve Denetleme Büro Amirliği' nin 17.05.2020 tarihli ve MA 55498398 sayılı idari para cezası karar tutanağı ile uygulanan 6.744,00 Türk lirası idari para cezası tutanağına karşı yapılan başvurunun reddine dair Konya 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 13.04.2022 tarihli ve 2020/2357 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın Konya 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 11.05.2022 tarihli ve 2022/1902 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 15.03.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.04.2023 tarihli ve KYB-2023/33409 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.04.2023 tarihli ve KYB-2023/33409 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “... 2918 sayılı Kanunun ''Araçların Yüklenmesi'' başlıklı 65. maddesinde;

''Araçların yüklenmesinde, yönetmeliklerle belirlenen ölçü ve esaslara aykırı olarak;

a) Taşıma sınırı üstünde yolcu alınması,

b) Azami yüklü ağırlığın veya izin verilen azami yüklü ağırlığın aşılması,

c) (b) bendindeki ağırlıklar aşılmamış olsa bile azami dingil ağırlıkları aşılacak şekilde yüklenmesi,

d) Karayolu yapısı ve kapasitesi ile trafik güvenliği bakımından tehlikeli olabilecek tarzda yükleme yapılması,

e) Tehlikeli ve zararlı maddelerin gerekli izin ve tedbirler alınmadan taşınması,

f) Ağırlık ve boyutları bakımından taşınması özel izne bağlı olan eşyanın izin alınmadan yüklenmesi, taşınması ve taşıttırılması,

g) Gabari dışı yük yüklenmesi, taşınan yük üzerine veya araç dışına yolcu bindirilmesi,

h) Yükün karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, akacak, kayacak, gürültü çıkaracak şekilde yüklenmesi,

i) Yükün, her çeşit yolda ve yolun her eğiminde dengeyi bozacak, yoldaki bir şeye takıla-cak ve sivri çıkıntılar hasıl edecek şekilde yüklenmesi,

j) Sürücünün görüşüne engel olacak, aracın sürme güvenliğini bozacak ve tescil plakaları, ayırım işaretleri, dur ve dönüş ışıkları ile yansıtıcıları örtecek şekilde yüklenmesi,

k) Çeken ve çekilen araçlarla ilgili şartlar ve tedbirler yerine getirilmeden araçların çekil-mesi, yasaktır.

Birinci fıkranın (a) bendi hükümlerine uymayanlara, (…) (1) 50 Türk Lirası; (d), (h), (i), (j) ve (k) bentleri hükümlerine uymayanlara 125 Türk Lirası; (e) ve (f) bentlerindeki hükümlere uymayanlara 250 Türk Lirası; (c) ve (g) bentleri hükümlerine uymayan işletenlere 500 Türk Lirası, (g) bendine aykırı yük gönderenlere 1.000 Türk Lirası idarî para cezası verilir. Ayrıca, bütün sorumluluk ve giderler araç işletenine ait olmak üzere, fazla yolcular en yakın yerleşim biriminde indirilir, birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerindeki şartlara uymayan yük taşımasında kullanılan taşıtlar, gerekli izinler sağlanıncaya kadar trafikten men edilir. (1)

Birinci fıkranın (b) bendine uymayarak;

a) % 10 fazlasına kadar yüklemelerde 500 Türk Lirası,

b) % 15 fazlasına kadar yüklemelerde 1.000 Türk Lirası,

c) % 20 fazlasına kadar yüklemelerde 1.500 Türk Lirası,

d) % 25 fazlasına kadar yüklemelerde 2.000 Türk Lirası,

e) % 25’in üzerinde fazla yüklemelerde 3.000 Türk Lirası, işleten ve gönderenlere ayrı ayrı idarî para cezası verilir.

Ağırlık ve boyut kontrol mahallerinde işaret, ışık, ses veya görevlilerin dur ikazına rağ-men tartı veya ölçü kontrolüne girmeden seyrine devam eden araçlara tescil plakalarına göre 1.000 Türk Lirası idarî para cezası uygulanır.

Azami yüklü ağırlığın % 20’den fazla aşılması halinde fazla yük, birinci fıkranın (b) ben-dine uygun hale getirilmeden yola devam etmesine izin verilmez.

Milletlerarası taşımalarda yabancı plakalı araçların birinci fıkraya uymayan işleten ve gönderenlerine verilen idarî para cezaları tahsil olunmadan anılan araçların yola devam etmelerine izin verilmez.

İşleten ile gönderenin aynı olması halinde birinci fıkraya uymayan işleten ve gönderen için uygulanacak idarî para cezalarının toplamı uygulanır.(1)

Gönderenin birden fazla olması veya tespit edilememesi halinde birinci fıkraya uymayan işleten ve gönderen için uygulanacak idarî para cezalarının toplamı işletene uygulanır.

Araçların yüklenmesine ilişkin ölçü ve usuller, ağırlık ve boyut kontrolü usul ve esasları ile tartı toleransları Ulaştırma Bakanlığı tarafından yönetmelikle belirlenir.

Uluslararası yük ve yolcu taşımacılığına ilişkin konularda ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri saklıdır

Tarım alanlarına yapılacak yük ve yolcu taşımacılığına ilişkin esas ve usuller yönetmelikte belirlenir.'' şeklinde yer alan düzenleme karşısında,

Dosya kapsamına göre, somut olayda muterize ait 50 HD 864 plaka sayılı aracın tartımında, azami yüklü ağırlığının %3,75+500 kg'dan %20 fazlasına kadar aştığının tespit edilmesini müteakip, işletene (araç sahibine) ve gönderenin tespit edilememesi nedeniyle gönderen için uygulanacak idari para cezalarının toplamının muterize uygulandığı anlaşılmış ise de, muteriz vekilinin 25/04/2022 tarihli dilekçesi ekinde sunmuş olduğu sevk irsaliyesinin incelenmesinden, gönderenin de anılan muteriz olduğunun anlaşıldığı,

Anayasa Mahkemesinin 12/07/2017 tarihli ve 2017/95 esas, 2017/119 sayılı kararında 2918 sayılı Kanun'un 65/1-b (e) hükmü bakımından herhangi bir iptal kararı bulunmadığı, ancak anılan maddenin 7. fıkrasındaki ''İşleten ile gönderenin aynı olması halinde birinci fıkraya uymayan işleten ve gönderen için uygulanacak idarî para cezalarının toplamı uygulanır'' yönündeki düzenlemenin 2918 sayılı Kanun'un 65. maddesinin birinci fıkrasının b bendi yönünden iptaline karar verildiği,

bu hali ile azami yüklü ağırlığın ya da izin verilen yüklü ağırlığın aşılması hallerinde işleten ve yük gönderenin aynı olduğu durumlarda 2918 sayılı Kanun'un 65/1-b maddesi uyarınca idari para cezası uygulanırken birbirinden ayrı ve bağımsız ceza gerektiren fiiller söz konusu olmadığından anılan Kanun'un 65/7. maddesi gereğince, işleten ve gönderen açısından tek idari para cezası tanzim edilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın kısmen kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. '' yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

İdari para cezası miktarının 6.744,00 TL olmasına karşın, kanun yararına bozma isteminde 6.674,00 TL olarak gösterilmesi ile idari para cezasını düzenleyen kurum ünvanının eksik yazılmasının maddi yazım hatası olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki

"Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriklerindeki husus yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE,

2. Konya 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 11.05.2022 tarihli ve 2022/1902 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,