Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2024/177 K.2025/7942

Ticaret Limited Şirketi

KABAHAT

1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'a muhalefet

İNCELEME KONUSU KARAR

İtirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN

Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ

İlgili kararın kanun yararına bozulması

1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’a (1567 sayılı Kanun) muhalefet eyleminden kabahatli ... hakkında anılan Kanun'un 3/3. maddesi uyarınca 105.758,00 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına dair İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 15.04.2022 tarihli ve 2022/1191 idari yaptırım defter, 2022/878 sayılı idarî yaptırım kararına karşı yapılan başvurunun kısmen kabulü ile idari yaptırımın 105.757,57 Türk lirası olarak düzeltilmesine ilişkin İstanbul 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 24.01.2023 tarihli ve 2022/6564 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın İstanbul 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 21.02.2023 tarihli ve 2023/1247 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 20.11.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.12.2023 tarihli ve KYB-2023/125351 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.12.2023 tarihli ve KYB-2023/125351 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...1- Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'in, (İhracat Bedelleri Hakkında) (Tebliğ No: 2018-32/48) 9. maddesinde yer alan “(1) Mücbir sebep kabul edilebilecek haller;

a) İthalatçı veya ihracatçı firmanın infisahı, iflası, konkordato ilan etmesi veya faaliyetlerini daimi olarak tatil etmesi, firma hakkında iflasın ertelenmesi kararı verilmesi, şahıs firmalarında firma sahibinin ölümü,

b) Grev, lokavt ve avarya hali,

c) İhracatçı veya ithalatçı memleket resmi makamlarının karar ve işlemleri ya da muhabir bankaların muameleleri dolayısıyla hesapların kapatılmasının imkânsız hale gelmesi,

ç) Tabii afet, harp ve abluka hali,

d) Malların kaybı, hasara uğraması veya imha edilmesi,

e) İhtilaf nedeniyle dava açılması veya tahkime başvurulması,

Mücbir sebep hallerinin tevsiki;

(a) ve (e) halinin yetkili mercilerden, (b) ve (ç) halinin, ithalatçının bulunduğu memleketin resmi makamlarından veya mahalli odaca tasdik edilmiş olmak kaydıyla alıcı veya ithalatçı firmadan (harp ve abluka hali hariç), (c) halinin resmi makamlarımızdan, ithalatçının bulunduğu memleketin resmi makamlarından veya muhabir bankalardan, (d) halinin ise sigorta şirketlerinden, uluslararası gözetim şirketlerinden veya ilgili ülke resmi makamlarından alınmış belgelerle tevsik edilmesi şarttır.

(2) Mücbir sebep halleri ile ilgili olarak yurtdışından temin edilecek belgelerin dış temsilciliklerimizce veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdik Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış olması gerekir.” şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında; Dosya kapsamına göre, kabahatli vekili tarafından 29/04/2022 tarihli başvuru dilekçesinde, kabahate konu ihracata ilişkin döviz bedelleriyle ilgili olarak müşterilerin vekiline ödeme yapmadıkları, Bulgaristan’da dava açtıkları ve buna ilişkin belgeyi ekte sunduklarını belirttiği, yabancı dilde yazılan bu belgenin anılan düzenleme uyarınca düzenlenmiş bir belge olup olmadığının araştırılması gerektiği,

2- Kabahatli vekilinin 11/01/2023 tarihli dosyaya ibraz ettiği dilekçesinde ihracat bedellerinin yurda getirildiğini beyan ederek ekinde bir takım döviz alım belgelerini sunduğu, 23/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda bu belgelerin değerlendirmeye alınmadığını belirttiği, ihracat bedellerinin süresinde yurda getirilip getirilmediğinin tespiti amacıyla kabahatli vekilinin sunmuş olduğu döviz alım belgelerinin ihracatlara ilişkin bedeller için düzenlenip düzenlenmediğinin araştırılarak, gerekirse bu hususta yeniden bilirkişi incelemesi de yaptırıldıktan sonra sonucuna göre hukuki durumun takdir ve tayin edilmesi gerektiği cihetle, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.'' yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Muteriz şirket ünvanının ... olmasına karşın kanun yararına bozma isteminde ... Gıda Turizm İnşaat Madencilik Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi olarak gösterilmesinin maddi yazım hatası olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

A.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1) numaralı neden yönünden;

İhracat Genelgesinin 26. maddesinde yer alan "İhracat bedelinin tahsilinden ve ihracat hesabının yurda getirme süresi içinde (ek süreler dâhil) kapatılmasından ihracatçılar, ... sorumludur..." şeklindeki düzenleme nazara alındığında, ihracat bedelinin tahsili sorumluluğunun da ihracatçıda olduğunun anlaşıldığı, ancak çeşitli nedenlerle ihracat hesabının kapatılamaması hallerine ilişkin olarak da 32/48 sayılı Tebliğ'in 8. maddesinin altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralarında mücbir sebep veya diğer haklı nedenlerle ihracat hesabının süresinde kapatılamaması hallerinde izlenmesi gereken usul ve sürece yer verildiği,

tüm bu düzenlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen ihtarnameler ve bunlara ilişkin tebliğ listesinin dosyada mevcut olduğu ancak kabahatli tarafından Gelir İdaresi Başkanlığından belirtilen düzenlemelere uygun olarak idari yaptırıma konu ihracat işlemleri kapsamında ek süre talep edildiğine ilişkin belge ya da açıklama mevcut olmadığı gibi Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından da kabahatliye bu çerçevede bir ek süre verilmediği anlaşılmakla talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

B.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı neden yönünden;

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ' in (İhracat Bedelleri Hakkında) (Tebliğ No: 2018-32/48) 3/1. maddesinde yer alan ''(Değişik:RG-31/12/2019-30995 5. Mükerrer) Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedeller, ithalatçının ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir.

Bedellerin yurda getirilme süresi fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez.'' hükmüne aykırı davranışın, 1567 sayılı Kanunun 3/3-1. cümlesinde yer alan kabahat fiilini oluşturacağı sabit olup; somut olayda, muteriz hakkında 8 farklı ihracat işlemi kapsamında idari yaptırım kararı uygulanmış olup, muteriz vekili tarafından dosyaya sunulan ve farklı tarihlerde bir kısım ihracat bedelinin yurda getirildiği belirtilen Döviz Alım Belgelerinin sıhhat ve geçerliliği araştırılıp, idari yaptırıma konu her bir ihracat işlemi bakımından ayrı ayrı değerlendirme yapılarak,

yurda getirilen ihracat bedeli olup olmadığı ile yurda getirilmiş ise hangi ihracat işlemine ilişkin bedelin hangi sürede yurda getirildiği belirlendikten sonra muterizin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği anlaşılmakla. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

A.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1) numaralı neden yönünden; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309. maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

B.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı neden yönünden; 1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki husus yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE,

2. İstanbul 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 21.02.2023 tarihli ve 2023/1247 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,