Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3367 K.2023/4270

Taraflar arasındaki zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun HMK.nun 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin İstanbul ili, Sancaktepe ilçesi, Yenidoğan Mahallesi, 1778 parselde 14.000 m² taşınmazın 330 m2'lik kısmını önceki zilyetten satın alıp ev ve bahçe yapmak suretiyle yıllarca nizasız fasılasız zilyet olarak kullandığını, ancak taşınmazın 6831 sayılı Yasa'nın 2/B maddesi kapsamında işlem görmesi gerekirken önce Arsa Ofisi Genel Müdürlüğüne devredildiğini, Genel Müdürlüğün kapatılarak bütün mal varlığının TOKİ'ye devredilmesi sebebiyle taşınmazın TOKİ adına tahsis ve devrinin yapıldığını, sonrasında taşınmazın 18/05/2009 tarihinde diğer davalılara ihale ile satıldığını,

baştan sona usulsüz olarak yıllarca fiilen kullanan zilyetlerinden saklanırcasına ihalenin yapıldığını, taşınmazın arsa ofisi kanunda belirtilen tahsis amacına uygun kullanılmadığını, zilyetliğe dayalı mülkiyeti talep hakkı olan müvekkiline satış yapılmadığı gibi ihale ile ilgili bir haber dahi verilmeden taşınmazın özel kişilere satışının usule ve yasalara aykırı olduğunu açıklayarak;

dava konusu taşınmazın TOKİ tarafından usul ve yasaya aykırı yapılan ihale yoluyla, diğer davalılar adına oluşturulan tescilinin iptaline, öncelikle Maliye Hazine'si adına tapuya kayıt ve tesciline, bu mümkün olmazsa önceki malik TOKİ adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TOKİ vekili; davacının husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının hak sahibi olmayıp işgalci olduğunu, tapulu taşınmazda işgale ya da zilyetliğe dayalı hak iddia edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, tapuda kayıtlı taşınmaz yönünden 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, müvekkili idarenin iyiniyetli 3. şahıs olarak tapu kaydına güvenerek taşınmazı iktisap ettiğini, hileli satış iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının kötüniyetli olduğunu, ihalenin usulüne uygun ve umuma açık yapıldığını ileri sürerek; davanın reddini savunmuştur.

2.Davalılar ... ve diğerleri vekili; dava zamanaşımı süresinin dolmuş olup davacının ise işgalci olduğunu, hatta müvekkillerince taşınmazın satın alınmasından sonra dahi davacının işgalinin devam ettiğini, aktif husumet ehliyetinin de olmadığını, davacı aleyhine ayrıca Kartal Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde men'i müdahale davası da açmış olduklarını ileri sürerek; davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Davacı, davasını bu taşınmazda zilyet olması ve taşınmazın Orman Kanunu'nun 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışarısına çıkartıldığı, öncelikle kendisine satış yapılması gerektiği gerçekçesiyle TOKİ adına tescil talebi ile açmıştır. Orman Kanunu 2/B maddesi uygulaması, Hazine'nin fiilen orman niteliğini kaybetmiş taşınmazlar yönünden, kamu düzenini de gözeterek yaptığı bir işlemdir.

Hazine, dava konusu taşınmazda ise, diğer komşu parsellerle birlikte bir bütün olarak satış işlemine karar vermiş, satış işlemi usulünce ilan edilmiş, aleni - açık artırma yoluyla taşınmaz satılmış, davacı bu işlemler sırasında hiçbir aşamada müdahil olmamıştır. Taşınmazın satışından, men'i müdahale davası açıldığında haberdar olunduğu iddiası, yapılan işlemlerin aleni olması nedeniyle kabul edilemeyecektir. Kaldı ki, davacı, bu taşınmazda yalnızca işgalci konumundadır.

Hazine, bu özelliğe sahip arazilerin kadastrosu yapıldığında, zilyedi olarak kadastro tutanağının beyanlar hanesinde adı geçen kişilere bu taşınmazı satmak zorunda olmayıp, zaman zaman çıkan kanunlar çerçevesinde satış işlemi gerçekleşmektedir.

Yoksa, öncesi orman olan ve orman niteliğini kaybettiği gerekçesiyle ancak Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılabilen bu taşınmaz, Hazineye ait bir taşınmaz olup, davacı zilyetlik iddiasını ancak, Hazine'ye karşı ileri sürebilecektir. Davalılar ise, usulüne uygun düzenlenmiş ihale sonucu bu taşınmazı satın almışlardır.

Davacı, zilyetlik iddiasını ancak Hazine adına kayıtlı taşınmaz üzerinde ileri sürebilecek olup, taşınmaz, arsa üretimi amacıyla TOKİ'ye usulüne uygun bir şekilde devredilmiş, usulüne uygun ihale ile satılmıştır. Bu nedenlerle, davacının zilyetlik iddiasına dayalı açtığı bu dava dinlenilemeyecektir.

..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; taşınmazın, TOKİ tarafından tespit amacına ve yasal düzenlemelere aykırı şekilde özel şahıslara ihale edildiğini, TOKİ tarafından hazırlanan açık artırma ile satış şartnamesinin gereken zorunlu unsurları ihtiva etmediğini, ihale ve ilanın mevzuata aykırı olduğunu, zilyetlere satışa ilişkin herhangi bir tebliğ yapılmayıp haber dahi verilmeyerek ihaleye katılmalarının engellendiğini, taşınmazın satış fiyatı ile gerçek değeri arasında açık bir fark olduğunu,

konut ihtiyacı ile ilgili tedbirleri almak ve toplu konut teşebbüslerini desteklemek Anayasa'nın 57. maddesi gereği sosyal devletin gereklerinden iken ihtiyaç sahiplerini zor durumda bırakılmasının Anayasaya açık bir şekilde aykırılık teşkil ettiğini, İstanbul 8. İdare Mahkemesi nezdinde açmış oldukları söz konusu ihalenin feshi davasının yerel mahkeme tarafından bekletici mesele yapılmış olup taraflarınca yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulduğundan iş bu davanın da yargılanmanın yenilenmesi davasının sonuna kadar bekletici mesele yapılması gerektiğini,

keşif deliline dayandıkları halde mahkemece inceleme yapılmaksızın davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Davacı, zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuştur. Davaya konu taşınmazın ihale ile gerçek kişi davalılara satıldığı, ihalenin iptali için açılan davanın İstanbul 8. İdare Mahkemesinin 2013/1019 E. - 2015/1195 K. sayılı ilamı ile reddine karar verildiği, kararın Danıştay incelemesinden geçerek kesinleştiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Bu halde idarenin işlemi iptal edilmeden adli yargı yerinde açılan bu davanın görülmesi mümkün olmadığından ve davacı tarafça da yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulduğuna ilişkin belge de sunulmadığına göre yerel mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır..." gerekçesiyle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesindeki başvuru nedenlerini tekrarlayarak ve ilave olarak dava konusu taşınmazın uygulama imar planında ticari alan olarak planlaması yapılmıştır, yönünde beyanda bulunarak, hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Olağanüstü Zamanaşımı” kenar başlıklı 713/1 inci maddesi hükmüne göre; “Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir. "

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile bölge adliye mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup özellikle ilk derece mahkemesince ve Bölge Adliye Mahkemesince kanunun somut olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği anlaşıldığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370'inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,