Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3893 K.2023/5120

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan istinaf incelemesi sonucunda, Bölge Adliye Mahkemesince, davalılardan ... vekili ve dahili davalı ... vekilinin ayrı ayrı ileri sürdükleri istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... vekili ve dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacılardan ...’in oğulları ve davacılardan ... ve ...’ın kardeşi olan ... ...’in 14.12.2010 tarihinde vefat ettiğini, diğer kardeşleri ...’in ise 12.08.2018 tarihinde motor kazası sonucu vefat ettiğini, muris ...'in sebep olduğu kaza sonrasında kazada yaralanan dava dışı ...’a ... tarafından ödeme yapıldığını, Turgutlu İcra Müdürlüğünün 2013/3743 ... dosyası ile aleyhlerine takip başlatıldığını, her iki murisin de güvence hesabına borçlarının bulunduğunu ve bu kişilerin malvarlıklarının bulunmadığını belirterek mirasın hükmen reddini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılardan ... vekili, cevap dilekçesinde; davacıların iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davanın uzun zaman geçtikten sonra açıldığını, 3 aylık süre içinde mirasın gerçek reddinin istenebileceğini, ancak bunun yapılmadığını, eldeki dava için gerekli araştırmaların mahkemece yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Dahili davalı SGK vekili, cevap dilekçesinde; gerekli araştırmaların yapılması gerektiğini ve davanın haksız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

3.Dahili davalı ... Belediyesi vekili, cevap dilekçesinde; kaza ve borçla ilgilerinin olmadığını, eldeki davanın alacaklılara karşı açılması gerektiğini belirterek davanın husumet nedeniyle reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.Yargılama aşamasında, muris ... yönünden görülen mirasın hükmen reddi ile ilgili olarak dosyanın tefrikine karar verilmiş olup eldeki dava, adı geçen murisin terekesine yöneliktir.

2.Turgutlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.01.2018 tarihli ve 2016/518 Esas, 2018/25 Karar ... kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiş, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 22.06.2020 tarihli ve 2018/557 Esas, 2020/572 Karar ... kararıyla adı geçen ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

3.Turgutlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.06.2021 tarihli ve 2020/410 Esas, 2021/213 Karar ... kararıyla; "Davacıların davasının kabulü ile; [TCKN] T.C. Kimlik numaralı ... ve Zeynep oğlu, 09.03.1970 Turgutlu doğumlu ve 02.04.1970 ölüm tarihli ...'in vefat tarihi itibariyle terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile davacılar yönünden mirasın hükmen reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ... vekili ve dahili davalı ... vekili ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 29.04.2022 tarihli ve 2022/490 Esas, 2022/842 Karar ... kararıyla; davalı ... vekili ve dahili davalı ... vekili tarafından ayrı ayrı ileri sürülen istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ... vekili ve dahili davalı ... vekili ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili, a. Kararın hatalı olduğunu,

b. Murisin ölüm tarihi itibariyle malvarlığı araştırmalarının yapılması gerektiğini,

c. Davacıların zamanında mirasın gerçek reddine yönelik dava açmak yerine eldeki davayı açmalarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

d. Murisin vefatı anında malvarlığının bulunmamasının ya da hakkında girişilmiş icra takip dosyalarının bulunmasının terekenin borca batık olduğunun bir göstergesi olamayacağını,

e. Mahkemece yeterli araştırmaların yapılmadığını,

f. Murisin vergi dairesine borcunun ödendiğini, buna yönelik olarak veraset ve intikal beyannamesi düzenlendiğini,

g. Muvazaalı satışın yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini,

h. Murisin terekesinde aktiflerinin bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Dahili davalı ... Vergi Dairesi vekili, a. Eldeki davanın açılması için gerekli olan koşulların oluşmadığını,

b. Terekeyi sahiplenmiş olan mirasçıların eldeki davayı açmalarının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu,

c. Kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,

d. Kararın eksik inceleme neticesinde verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Yasal ve atanmış mirasçılar, murisin terekesinden müteselsilen başka bir deyişle kendi malvarlıklarıyla sınırsız olarak sorumludurlar. Bu nedenle kanun koyucu, mirasçılara onların yararına olarak bu sorumluluklarını ortadan kaldırabilecek birtakım müesseseleri kanunda belirlemiş olup bunlardan biri 4721 ... ... Medeni Kanunu'ndaki mirasın hükmen reddi (hükmi ret) müessesesidir. Kanun'un 605 inci maddesi, "(f.1) Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler. (f.2) Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır" şeklinde düzenlenmiştir.

2. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir.

Aksi halde terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının ölüm tarihindeki mevcut durum esas alınarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, tapu müdürlüğü vb. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı göz önünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi, mirasçının mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekili ve dahili davalı ... vekilinin ayrı ayrı ileri sürdükleri temyiz dilekçelerindeki nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...'na yükletilmesine,,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,