Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/5397 K.2023/6008

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; dava konusu, 4726, 4727, 4728, 4729 ve 4731 parsel sayılı taşınmazlarda davacının 1/4 oranında pay ve hak sahibi olduğunu, davalı tarafça tapuda alış-satış bedeli olarak 1.055,000,00 TL gösterildiğini, gerçekte bu taşınmazların tamamının satış masrafları dahil toplam 450.000,00 TL'ye satın aldığını, bedelde muvaazaya yönelik iddia ve taleplerinin kabulü ile,

şûfa hakkının tapu masrafları dahil toplam 450.000,00 TL üzerinden kullandırılmasını, bedelde muvaazaya yönelik iddia ve taleplerinin mahkemece yerinde görülmeyecek ise, şûfa hakkının bilirkişi heyetince tapuda gösterilen değerden daha düşük hesaplanması durumunda bu değer üzerinden kullandırılmasını, bu talebinde kabul edilmemesi halinde tapuda gösterilen değer ve satış masrafları üzerinden şûfa ... kullandırılarak, kaydın iptali ile davacı adına tescilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili; davacının ön alım ve bedelde muvazaa taleplerinin ayrı ayrı reddini, ileri sürülen iddia ve taleplerin usul ve yasaya aykırı olduğunu, hukuki mesnetten yoksun bulunduğunu, ön alım hakkının, tapuda gösterilen ve davalı tarafından ödenen bedel, harç ve masraflar toplamı 1.055.000,00 TL üzerinden kullandırılmasını talep etmiştir.

2. İhbar olunan ..., , ... ve ..., muvazaa olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

A. Davacının davasının kabulü ile

1. Mersin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 4726 ,4727, 4729, 4728 ve 4731 parsel sayılı taşınmazlardaki davalı ... adına kayıtlı hisselerin iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

2. Davacı tarafın bedelde muvazaa iddiasının reddine,

3. 1.076,479,00 TL ön alım bedelinin kararın kesinleşmesine kadar Vakıfbank nezdinde açılacak birer aylık vadeli hesapta nemalandırılmasına, karar kesinleşmesine müteakip 1.076,479,00 TL ön alım bedelinin işleyecek faizi ile birlikte davalı ...'ya ödenmesine karar verilmiştir.

B- Mahkemece, '' ... Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, pay satışının yasanın aradığı şekilde davacı paydaşa bildirildiği, davanın satıştan itibaren 3 aylık ve iki yıllık sürede açıldığı, satış bedeli ve tapu harç ve masraflarından ibaret olan önalım bedelinin verilen sürede davacı vekilince depo edildiği, davacının bedelde muvazaa, davalının fiili taksim iddiasını ispat edemediği, önalım hakkının kullanılmasına engel bir durumun bulunmadığı...'' gerekçeleri ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili, dava konusu taşınmazın emlak vergisi ve piyasa emsalinin yirmi kat fazlasına satışının doğal olmadığını, bilirkişi tarafından fahiş değer tespiti yapıldığını, kendinden habersiz ve usulsüz şekilde müşterek mülkiyete çevrildiğini belirterek hükmü istinaf etmiştir.

2. Davalı vekili, ön alım bedelinin verilen kesin sürede yatırılmadığını, bu nedenle usulü kazanılmış haklarının olduğunu belirterek, hükmün kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ve davalı tarafın Tarsus 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.03.2021 tarihli ve 2017/377 Esas, 2021/61 sayılı Kararına karşı yapmış oldukları istinaf kanun yolu başvuru isteklerinin HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesi; ''...tarafların dava konusu taşınmazlarda paydaş oldukları, satış tarihi ve noterden yapılan ihbarname tebliği tarihine göre davanın süresi içerisinde açıldığı, dava konusu taşınmazlarda fiili taksim olgusunun bulunmadığı, alınan bilirkişi raporlarındaki taşınmaz bedelleri ve tanık beyanı dikkate alındığında muvazaa olgusunun ispat edilemediği bu sebeplerle tapu satış bedeli ile tapu satış masrafları üzerinden önalım hakkının kullandırılmasında yanlışlık olmadığı, mahkemece verilen ilk kesin süre de önalım bedelinin doğru hesaplanmamış olması,

pandemi süreci nazara alınarak davalı lehine usulü kazanılmış hak durumunun doğmadığı kanaatine varılmakla ilk derece mahkemesince verilen kararın dosya kapsamına uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.'' gerekçeleri ile talebi esastan ret etmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri, istinaf talep dilekçesinde belirttikleri nedenlerle hükmü temyize getirmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ön alım nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Ön alım ..., paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda payın üçüncü kişiye satılması halinde, diğer paydaşlara o payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın üçüncü kişiye satılması ile kullanılabilir hale gelir.

2. Ön alım hakkının kullanılmasıyla bu ... kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Ön alım bedeli tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibarettir.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı fazla alınan harcın temyiz eden davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,