Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/11 K.2023/1339

Taraflar arasındaki harici satışa dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin paydaşı olduğu dava konusu taşınmazları diğer paydaşları temsilen davalıların murisi ...’ten satın aldığını belirterek, davalıların payının iptali ile davacı adına tescilini, mümkün olmadığı takdirde taşınmaz rayiç değerinin dava tarihinden itibaren faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, harici satışın geçersiz olduğunu, ayrıca sözleşmenin ... ile yapılması nedeniyle mirasçısı olmayan müvekkiline dava yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.05.2014 tarihli ve 2012/403 Esas, 2014/443 Karar sayılı kararı ile davanın sübut bulmaması ve zamanaşımına uğraması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 23.05.2017 tarih ve 2017/10684 Esas, 2017/7590 Karar sayılı ilamında; davacının tapu iptali ve tescile yönelik temyiz itirazlarının reddine karar verildiği, ... mirasçıları hariç diğer davalılar yönünden zamanaşımı nedeniyle değil pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekse de sonuç itibariyle doğru olduğundan bozma nedeni yapılmadığı, ... mirasçıları yönünden ise dava konusu taşınmazların ... tarafından haricen davacıya satılıp satılmadığı, satıldı ise satış tarihinin belirlenmesi, taşınmazların zilyetliğinin devredilip edilmediği,

davacının zilyet ve tasarrufuna geçmiş ise malik sıfatı ile olup olmadığının duraksamaya yer vermeyecek şekilde saptanması, çekişme konusu taşınmazların davacıya haricen satıldığının anlaşılması halinde bedelinin uzman bilirkişiler aracılığıyla belirlenmeye çalışılması gerektiği belirtilerek hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, dosya kapsamına göre; davacı tarafça ... imzalı 16.11.1994 tarihinde davacıdan 20.000.000 eski TL aldım yazılı belge ibraz edilmiş olup yapılan kriminal incelemesi sonucu imzanın ...'e ait olduğu tespit edilmiş, buna göre geçersiz satış sözleşmesi uyarınca davacının ödediği bedeli denkleştirici adalet ilkesine göre;

... mirasçılarından talep edebileceği, bilirkişi heyet raporuna göre davacının ödediği bedelin 06.08.2012 dava tarihi itibariyle güncel değerinin 5.562,14 TL olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, 5.562,14 TL'nin, ... mirasçısı olan davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, kabul dışı kalan talebin reddine, diğer davalılara karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; öncelikle tapu iptali ve tescili talebinin kabul edilmesi gerektiğini, tazminatın belirlenmesi hakkında bilirkişi raporunun yetersiz ve denetime elverişli olmadığını, ... mirasçıları dışındaki diğer davalılar yönünden de davanın kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, harici satışa dayalı tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. Tapuda kayıtlı bir taşınmazın mülkiyetinin naklinin hüküm ve sonuç doğurabilmesi için sözleşmenin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 70 , 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 237, 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 26 ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 89 uncu maddesi uyarınca resmi biçim koşuluna uyularak yapılması zorunludur.

2. Kural olarak, 10.07.1940 tarihli ve 1939/2 Esas, 1940/77 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre; “…Harici satışın hüküm ifade etmemesi durumunda taraflar verdiklerini geri alabilirler. Bilindiği üzere geçerli bir sebebe dayanmaksızın bir kişinin mal varlığından diğerinin mal varlığına kayan değerlerin eksiksiz iadesi denkleştirici adalet düşüncesine dayanır.

Denkleştirici adalet ilkesi ise, haklı bir sebep olmaksızın başkasının mal varlığından istifade ederek kendi mal varlığını artıran kişinin elde ettiği bu kazanımı geri vermek zorunda olduğunu ve eski hale getirmede mal varlığında artış olan tarafın yükümlülüğünün bulunduğunu ifade eder.

Buna göre, davacı tarafından bedelin ödeme tarihinden itibaren ekonomik etkenler nedeniyle azalan alım gücünün enflasyon, tüketici eşya fiyat endeksi, döviz kurları, altın, memur maaşı ve işçi ücretlerindeki artışlar ve benzeri unsurların ortalamaları alınmak suretiyle denkleştirici adalet ilkesine göre dava tarihine kadar ulaşacağı alım gücünün saptanması gerekir.”

3. Değerlendirme Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,