Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3778 K.2024/2876

Taraflar arasındaki ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun re'sen gözetilmesi gereken hususlar yönünden kabulüne, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile dava dışı ...'un birlikte 1/4'er hisse maliki bulundukları Avcılar İlçesi, ... Mahallesi, 29 pafta 12959, 12964 ve 13722 No.lu parsellerdeki ...'a ait hisselerin davalı şirkete devredildiğini ve müvekkiline bu devir işleminin bildirilmediğini, ön alım hakkını kullanmak suretiyle dava konusu taşınmazlardaki davalı adına kayıtlı 1/4 hissenin tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; anne babaya yahut evlada yapılan satışlarda şûf'a hakkının kullanılamayacağını, davalıya pay satanın satış tarihinde davalının kayınpederi olduğunu, 27.03.1957 tarihli ve 12/2 sayılı içtihadı birleştirme kararı doğrultusunda yakın akrabalar arasındaki satışın şuf'a davasına konu olamayacağını, müvekkili ...Hazır Beton San ve Tic. A.Ş.'nin ortaklarının tamamının müvekkilin çocukları olduklarını, somut olayda babadan çocuklarına yapılmış bir bağışlama iradesinin mevcut olduğunu, satış sözleşmesi ile devredilen hisse bedelleri toplamının taşınmazın gerçek değerinin çok çok altında olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu hisseleri satın alan davalı şirket kurucularının satış yapan dava dışı hissedar ...'un çocukları olduğu nüfus kayıt örnekleri ile ticaret sicil kayıtlarından anlaşıldığı, davalı her ne kadar 1957/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereği ön alım hakkının kullanılamayacağını iddia etmişse de davalı şirketin 1957/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince akraba sayılması mümkün olmadığından davalının bu iddiasının dikkate alınmadığı, tanık beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, hisse devirleri karşılığında herhangi bir bedel alınmadığı,

dava dışı ...'un çocuklarına destek olmak için hisselerini davalı şirkete devrettiği, satışın asıl amacının bağış olduğu kanaatine varıldığı, davacı vekili her ne kadar 14.06.2021 tarihli dilekçesi ile muvazaa iddiasında bulunmuşsa da bu beyanın iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında kaldığı, davalının iddianın genişletilmesine muvafakatinin bulunmadığı anlaşıldığından davacının muvazaa iddiası dikkate alınmayarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının ön alım bedelini depo ettiğini, bu durumda davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, davalı ...A.Ş tarafından muvazaa sözleşmesinin 3 üncü kişi olan davacıya karşı ileri sürülemeyeceğini, 1957 tarihli yargıtay içtihadı birleştirme kararının, somut olay ile hiç bir ilgisi ve alakası bulunmadığını, keza, satış yapılan tarafın, üçüncü bir sahıs ve hükmi bir Tüzel Kişilik olduğunu, Tüzel Kişiliği oluşturan ortakların eski malikin çocukları olmasının sonucu değiştirmeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut uyuşmazlıkta payın alıcısı bir tüzel kişi olmakla birlikte bu Tüzel Kişiliğin tüm ortaklarının pay satışı yapan Hikmetin çocukları olduğu, satışın hibe amaçlı bulunduğu ve gerçek satış olmadığı miras saiki ile devredildiği dosya kapsamında toplanan deliller ile sabit olduğundan mahkeme kararı yerinde olmuşsa da, kısa kararda depo edilen bedelin davacıya ödenmesine hüküm kurulması gerekirken bu hususun atlandığı ve hükmün tamamlanmasına da karar verilmediği anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzeni yönünden yapılan inceleme ile kabulüne,

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, davanın reddine, davacı tarafından mahkeme veznesine depo edilen 322.400,00 TL ön alım bedelinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde nemaları ile birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebeplerle hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 732 ve 733 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacı tarafından açılan ön alım davasında davalı taraf dava dışı satıcı ...'un mirasçısı olması nedeniyle yapılan satış işleminin gerçekte bağış işlemi olduğunu ve bu durumda davacının ön alım hakkını kullanamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemişse de, dava dışı ...'un dava konusu taşınmazlardaki hisselerini davalı şirkete sattığı, bu şirketin ...'un mirasçısı olmadığı, şirketin tüm ortaklarının ...'un mirasçıları olmalarının bu durumu değiştirmeyeceği, şirketin mirasçılardan ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olduğu,

bu nedenle somut olayda 27.03.1957 günlü ve 1956/12 Esas, 1957/2 Karar sayılı Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararının uygulanmasının mümkün olmadığı, gibi kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından davalı şirketin gerçekte bağış işlemi yaptıklarını ileri sürmesine ilişkin savunması dinlenemeyeceğinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması bozma nedeni yapılmıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacının temyiz itirazlarının açıklanan gerekçelerle kabulü ile, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,