Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/5101 K.2023/6110

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kübulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu 79 ada 3 parsel, 84 ada 1 parsel, 212 parsel ve 263 parsel sayılı taşınmazlardaki ortaklığın mümkünse aynen taksim, değil ise satış suretiyle giderilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Davacı vekili 19.03.2015 havale tarihli ıslah dilekçesi ile; 205 parsel sayılı taşınmazın sehven eklenmediğini belirterek dava konusu 205 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın da satış suretiyle giderilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulüne dava konusu 84 ada 1 parsel, 79 ada 3 parsel, 212 parsel, 263 parsel ve 205 parselde kayıtlı taşınmazların aynen taksimi mümkün olmadığından ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... temyiz dilekçesinde; dava konusu 79 ada 3 parsel ve 84 ada 1 parsel sayılı taşınmazlarda taraf teşkilinin sağlanmadığını, 79 ada 3 parsel sayılı taşınmazda muhdesatı bulunduğunu ancak mahkemece bu konuda bir değerlendirme yapılmadığını, davacının ıslah talebine ilişkin itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, aynen taksimin mümkün olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

3. Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nin 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

4. Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs gibi bütünleyici parça (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar (ortaklar) ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesinde bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

5. Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etme ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

3. Değerlendirme 1. Dava konusu 84 ada 1 parsel sayılı taşınmazda tapu kayıt malikleri ... ...,..., ... ve ... ’ın davada taraf olarak yer almadığı anlaşıldığından adı geçen paydaşlar sağ ise kendilerinin, ölü iseler ilgililerinden mirasçılık belgeleri alınarak mirasçıları usulüne uygun olarak davaya dahil edilmesi,

2. Dava konusu 79 ada 3 parsel sayılı taşınmazda tapu kayıt maliki muris ... mirasçılarının davada taraf olarak yer almadığı anlaşıldığından adı geçen paydaşlar sağ ise kendilerinin, ölü iseler ilgililerinden mirasçılık belgeleri alınarak mirasçılarının usulüne uygun olarak davaya dahil edilmesi,

3. Dava konusu 263 parsel ve 212 parsel sayılı taşınmazların pasif durumda olduğu anlaşıldığından, mahkemece güncel tapu kayıtlarının temini ile taraf olmayan tapu kayıt maliklerine usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilerek davada taraf olmalarının sağlanması,

4. Davacının 205 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini ıslah dilekçesi ile talep ettiği ıslah dilekçesi ile dava konusu olmayan yeni bir taşınmazın satışı talep edilemeyeceği, gözetilmeden mahkemece taraf teşkili sağlanmadan infaza elverişli olmayan şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bu sebeplerle bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; davalı ...’nın dava konusu 79 ada 3 parsel sayılı taşınmaz için muhdesat iddiasında bulunduğu, mahkemece bu durum değerlendirilmeden hüküm tesis edilmesi de doğru görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,