Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/633 K.2024/2043

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil ikinci kademede tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın tazminat yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 16.04.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davacı vekili Avukat ... geldi. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı ...'un babasına ait taşınmazların kamulaştırılması üzerine şehirsel iskan hak sahipliği talebinde bulunduğunu, İskan Kanunu'na göre davalı tarafından tespit edilecek taşınmazın bedelinin kurum tarafından ödeneceği, ödenen bu bedelin ise başvurucu tarafından kuruma yıllık taksitler halinde geri ödeneceği, davalı ...'ın davacı müvekkil ile iletişime geçerek bu hakkını ona devredebileceğini söylemesi üzerine davacının, davalılar ile taşınmazın tüm bedelinin ve masraflarının ödenmesi ile borcun bitimi ile taşınmazın tarafına devredilmesi konusunda anlaştığını,

iskan nedeniyle hak sahipliği için davalılara ilk aşamada 25.000,00 TL ödediğini, davalıların 2011 yılında davacıya vekalet verdiğini, davacı tarafından yapılan araştırmalar sonucu dava dışı ... ...'a ait evin uygun bulunduğunu, davalı ... adına vekalet ile davacı ve taşınmaz maliki ... arasında adi yazılı satış vaadi sözleşmesi yapılarak kuruma sunulduğunu, sözleşmedeki bedelin 99.000,00 TL'sinin kurum, 11.000,00 TL'sinin ise davacı tarafından ödendiği, 99.000,00 TL'nin 9.000,00 TL'sinin de kamulaştırma bedeli olduğu, bunun da davacı tarafından ödeneceği, bu bedel düşüldükten sonra geri ödemeye esas borç tutarının 90.000,00 TL olduğu,

bu borcun taksitlendirildiği, ilk dört taksitin davacı tarafından ödendiğini, ayrıca dava konusu taşınmaz için başka harcamalar da yaptığını fakat davalıların hissedar oldukları taşınmazı davacıya devretmediklerini ileri sürerek, taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini, kabul edilmemesi halinde davacının ev için yapmış olduğu harcamaların ve diğer ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; davacının iskan işlemlerini vekalet ile ücret karşılığı yürüterek köydeki birçok kişinin ev sahibi olmasına yardımcı olduğunu, dava konusu evin 90.000,00TL bedelle alındığını, kamulaştırma bedeli olan 11.000,00 TL'nin ödenmesi için ise 6.500,00 TL davacıdan borç alındığını, fakat geri ödenmesine rağmen teminat amaçlı alınan bononun iade edilmediğini, alınan taşınmazın bir kısım eksikliklerini yaptırma karşılığı beş yıl ücretsiz olarak davacının kullanmasına izin verdiklerini, kira bedeli ödemesi yerine İskan Kanunu gereğince Hazineye yapılacak yıllık ödemelerin davacı tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığını,

davacının oğlunun başından beri bu taşınmazda ikamet ettiğini, 25.000,00 TL ödendiği iddiasının asılsız olduğunu, davacının tamamen kötüniyetli hareket ederek iskan hakkı kapsamında davalılara sağlanan taşınmazı almak istediklerini, davacının bedel istemesi halinde karşılığında kira bedellerinin de müvekkilleri tarafından isteneceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "...davalı ...'un babası adına kayıtlı 118 ada 9 parsel ve 110 ada 28 parsel sayılı taşınmazların Boyabat barajı nedeniyle EPDK tarafından 2011 yılında kamulaştırıldığı, davalı ...'un Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü'ne başvurarak şehirsel iskan hak sahibi olma talebinde bulunduğu,

iskan işlemleri için davalıların sürekli olarak Çorum'a gidip gelmesi gerekeceğinden iş takibi yapması için belirli bir ücret karşılığı vekalet vererek davacı ile anlaştıkları, davalılar adına davacının kamulaştırılan yerin karşılığında iskan hakkı kapsamında 3452 ada 3 parsel 9 numaralı bağımsız bölümü vekaleten satın aldığı, taşınmazın devri karşılığında konut borçlandırma bedeli olarak 99.000,00 TL'nin ödenmesine dair davalılara yazı gönderildiği, bu bedelin 9.000,00 TL'sinin kamulaştırma bedeli olduğu,

kalan 90.000,00 TL'nin de yıllık 6.000,00 TL taksit bedeli üzerinden ödeneceği, davacının 9.000,00 TL'lik kamulaştırma bedelini ve 4 taksiti ödediği, buna ilişkin dekontların dosyaya sunulduğu, davacının dava konusu taşınmaza yaptığı masraflara ilişkin dosyaya delil sunamadığı, 7.876,00 TL değerindeki mutfak tezgahı ve mutfak dolabının davacı tarafından yapıldığının, davalı tarafından kabul edildiği,

İskan Kanunu 21. maddesi uyarınca davalılara tanınan hak devredilemeyeceğinden ve davalı tarafından davacıya sadece iskan işlerinin takip edilmesi ve resmi işlemlerin yürütülmesi için vekaletname verilmiş olduğundan davacının tapu iptali ve tescil talebinin reddine;

bedele yönelik talebin kısmen kabulü ile 40.876,00 TL'nin, 9.000,00 TL'sinin 09.03.2012 tarihinden, 6.000,00 TL'sinin 02.05.2017 tarihinden, 6.000,00 TL'sinin 21.05.2018 tarihinden, 6.000,00 TL'sinin 17.04.2019 tarihinden, 6.000,00 TL'sinin 22.04.2020 tarihinden, 7.876,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine" karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesi taraflar arasındaki hukuki ilişkiyi vekalet ilişkisi olarak kabul etse de aslında davalının konut alma hakkının satın alınmasını içerir, harici bir alım satım ilişkisi olduğunu, bu alım satım karşılığında davacı müvekkilden bedel alındığı gibi kamulaştırma bedelinin iadesinin de davacı tarafından yapıldığını, davanın davacı aleyhine sonuçlanması halinde davalının sebepsiz zenginleşeceği, İskan Kanunu uyarınca taşınmazın sadece kredi süresince devir edilmesine yasak getirildiğini, sürenin sonunda ya da borcun ödenmesi halinde alım satım akdi yapmanın önünde bir engel bulunmadığını,

davalının davacıdan aldığı borca karşılık davacıya bono verdiği ve bu bonoyu ödediğini ispatlayamadığını, aslında bu bononun dairenin devri için verildiğinin dikkate alınması gerektiğini, davacının konutun içerisine yapılan harcamalara dair fatura, belge, gider makbuzu sunduğu ve tanık dinlettiği, yaptığı harcamaları bu şekilde ispat ettiğini, bilirkişinin bedel hesabı yaparken evin değeri oranında harcama miktarını da arttırması gerektiğini, dava terditli olarak açılıp kabul edildiğinden davalı yararına vekalet ücreti ve yargılama giderlerine karar verilmesinin de doğru olmadığını dile getirmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ile hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, tapu iptali ve tescil ikinci kademede tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. Tapulu taşınmazların satışı resmi şekil koşuluna tabi olup, haricen satışı TMK’nın 706, BK’nın 213 (6098 sayılı BK’nın 237 nci), 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 26 ve Noterlik Kanunu’nun 60 ve 89 uncu maddeleri gereğince geçersizdir.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Yargıtay duruşma vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,