Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/1999 K.2025/909

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 319 parsel sayılı taşınmazın hissedarlarından olduğunu, müfettiş talimatıyla taşınmazların tapu kütüklerinin "beyanlar" hanesine Siverek Tapu Sicil Müdürlüğünce re'sen "... 23.10.2019 tarih ve 11717 yevmiye numaralı intikal işleminde kullanılan Siverek Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 19.07.1966 t. ve 1966/137-1966/106 E.-K. sayılı veraset belgesinin sahte olduğu tespit edilmiştir." içerikli ibarenin yazıldığını, davacının ise taşınmazdaki hissesini 22.06.2021 tarihinde tapu siciline itimat ederek iyiniyetle satın aldığını ileri sürerek; taşınmazlara ait tapu kütüklerinin "beyanlar" hanesine hukuka aykırı olarak yazılan ibarelerin terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; dava konusu taşınmazlarda yolsuz tescil işlemleri yapıldığının tespiti üzerine Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının 13.08.2021 tarih ve 2089480 sayılı yazılarına istinaden; taşınmazların "beyanlar" hanesine davaya konu ibarelerin dercedildiğini belirterek; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; şerhlerin (beyanların) tek taraflı idari işlemle ve usulsüz konulduğu gerekçesiyle; davanın kabulüne ve şerhlerin terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili; dava konusu taşınmazlar kaydına Teftiş Kurulu Başkanlığının ve Genel Müdürlük Tapu Dairesi Başkanlığının talimatları doğrultusunda ilgili beyanların dercedildiğini, yapılan intikal işlemlerinin yasaya ve usule uygun olmadığını, yolsuz bir tescil var mı yok mu araştırılmadan eksik inceleme üzerine hüküm kurulduğunu, haksız mülkiyet aktarımına sebep olunabilineceği durumunun ve TMK'nın 1024. maddesinin Mahkemece hiç değerlendirilmediğini, davanın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Yazılı şekilde karar verilmiş olmasının doğru olduğu, ancak davalılar yasal hasım olup aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu..." gerekçesiyle; İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yargılama giderleri yönünden yeniden hüküm kurulmak suretiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü aynı itirazlarını temyiz dilekçesinde tekrarlamış ve kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; tapu kütüğünün "beyanlar" hanesinde yazılı olan ibarelerin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri. 2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1007. maddesi “ Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder. Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür." 3. 4721 sayılı Kanun'un 1027/1. maddesi; “İlgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memuru, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebilir.”

4. 17.08.2013 tarih ve 28738 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Tapu Sicil Tüzüğünün "Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi" başlıklı 75 maddesi; " (1) Kadastro çalışmalarından kaynaklanan malikin veya hak sahibinin adı, soyadı ve baba adına ilişkin tapu kütüğündeki yazım hataları ilgilisinin başvurusu üzerine; a) Senetsizden tespitlerde; nüfus kayıt örneği ve taşınmazın bulunduğu belediye veya muhtarlıktan alınacak fotoğraflı ilmühaber, b) Kayda dayalı tespitlerde;

dayanağı kayıt ve belgeler, incelenmek ve gerektiğinde tanık ve varsa tespit bilirkişileri dinlemek ve zeminde inceleme yapmak suretiyle istemin gerçek hak sahibinden geldiği belirlenirse, istem yevmiye defterine kaydedilerek düzeltilir. (2) Zeminde inceleme, kadastro müdürlüğü teknik personeli ile birlikte yapılır ve inceleme neticesinde teknik rapor düzenlenir.

Zeminde incelemede, komşu parsel malikleri, muhtar ve diğer ilgililer dinlenir; vergi kaydı ve diğer her türlü bilgi ve belgeden yararlanılır. (3) Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi ve eksikliklerin giderilmesinde de yukarıdaki fıkralar uygulanır. (4) Bu madde hükümleri uyarınca kayıt düzeltmeleri için müdürlüklere başvuru yapılması zorunludur."

5. 17.08.2013 tarih ve 28738 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Tapu Sicil Tüzüğünün "Beyanlar sütununda belirtme" başlıklı 52/2 maddesi; "...(2) Tescil, değişiklik, terkin veya düzeltmeyi yolsuz duruma getiren hukukî veya teknik sebeplerin Müdürlükçe tespiti hâlinde, bu husus kütüğün beyanlar sütununda re'sen belirtilir." hükümlerini emretmektedir.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya içeriğine, toplanan delillere göre; dava konusu taşınmazın "beyanlar" hanesinde bulunan ibare; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 319 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıtlarının "beyanlar" hanesinde 18.08.2021 tarihli ve 14093 yevmiye numarası ile dercedilen ibare; "Diğer (Konusu:23.10.2019 tarih ve 11717 yevmiye numaralı intikal işleminde kullanılan Siverek Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 19.07.1966 t. ve 1966/137-1966/106 E.-K. sayılı veraset belgesinin sahte olduğu tespit edilmiştir.)" şeklindedir.

3. Dosya kapsamındaki sicile esas kadastro tespit tutanaklarının incelenmesinden; kaydındaki beyanın terkini istenen dava konusu 319 parsel sayılı taşınmazın 06.11.1975 yılında yapılan kadastro tespitlerinin, komisyona itiraz üzerine verilen karar sonrasında 30.05.1994 yılında kesinleştikleri, tapu kayıtlarının da dayanak bu tutanaklara göre oluşturularak, taşınmazların tespit malikleri adlarına "tespit gibi" tescil edildikleri anlaşılmıştır.

4. Bu bilgiler doğrultusunda dava konusu 319 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanakları ve tedavülleri incelendiğinde; dava konusu 319 parsel sayılı taşınmazın; "..." ve "... karısı ..." ve çok sayıdaki davadışı diğer kişiler adlarına paylı olarak tespit edildikleri; tapu kaydındaki 64800/1382400 hisse "EMÇ:... kızı" ve 100800/1382400 hisse ''...:Kızı'' adlarına kayıtlı iken; sonrasında ... kızı ...

Kaçan'ın1950 yılında öldüğü geriye mirasçısı ... kızı ...'ın kaldığı, onun da 1962 yılında öldüğü geriye ... ...'ın mirasçı olarak kaldığı ve mirasının kendisine isabet ettiği yolundaki 19.07.1966 tarihli ve 137 Esas, 106 Karar sayılı veraset ilamına istinaden kaydın "... kızı ... ..." ve "... kızı ..." yapılıp baba adlarının ve soyadlarının değiştirildiği, ... ...'a ait veraset belgesindeki 9 mirasçısına hisselerin 23.10.2019 tarih ve 11717 yevmiye numarası ile intikal ettirildiği ve intikal işleminden kısa bir süre sonra 14.11.2019 tarihinde ...

Kızılelma diğer kişilere hisseli olarak satıldığı onun da hissesini 22.06.2021 tarihinde davacı ...'a sattığı anlaşılmıştır.

5. Yapılan intikal işlemlerinin yolsuz olduklarından bahisle ve dava konusu taşınmazla ilgili olarak Teftiş Kurulu Başkanlığının ve Genel Müdürlük Tapu Dairesi Başkanlığının talimatlarıyla tapu kütüklerinin ilgili hanesine eldeki davaya konu "Diğer (Konusu:23.10.2019 tarih ve 11717 yevmiye numaralı intikal işleminde kullanılan Siverek Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 19.07.1966 t. ve 1966/137-1966/106 E.-K. sayılı veraset belgesinin sahte olduğu tespit edilmiştir.)" içerikli ibare (beyan) dercedilmiştir.

6. O halde; anılan yasal düzenlemeler ile somut olay birlikte değerlendirildiğinde; öncelikle Hazinenin tapu kaydının tutulmasından kaynaklı kusursuz sorumluluğu gözetilerek eldeki davanın Hazineye ihbar edilmesi, ayrıca kadastro/tapulama tutanaklarında lehine tespit yapılan "EMÇ:... kızı" ve "...:Kızı"nın mirasçılarının ve bunlarla birlikte 23.10.2019 tarih ve 11717 yevmiye numaralı intikal işlemi ile hak sahibi kılınan kişilerin, ölmüş iseler mirasçılarının da tespiti ile bu kişilerin tümüne husumet yöneltilmesi için davacıya süre verilmesi,

öte yandan ''EMÇ:... kızı'' ve ''...:kızı'' adına 30.05.1994 tarih ve 765 yevmiye No.lu hükmen tescile ilişkin dayanak bilgi ve belgelerin, tapu kaydındaki ''... ...:... kızı'' ve ''...:... kızı'' olarak kişi kimlik bilgilerinin düzeltilmesine ilişkin 18.10.2019 tarih ve 11468 yevmiye sayılı işlem bilgilerinin, 23.10.2019 tarihli ve 11717 yevmiye sayılı intikale ilişkin bilgi ve belgelerin, Siverek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1971/15 Esas, 1971/22 Karar sayılı dosyanın yoksa ilamının, Siverek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1966/137 Esas,

1966/106 Karar sayılı dosyası yoksa ilamı ile karar kartonundaki ve esas defterdeki taraf bilgilerini içerir bütün bilgi ve belgelerin ve Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğinden 18.08.2021 tarih ve 14093 yevmiye sayılı beyana dayanak rapor dahil soruşturma dosyasının eksiksiz getirtilmesi, bunun yanında yolsuz tescil işlemleri iddiası bakımından Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatılıp başlatılmadığı hususlarının araştırılması, ilgili soruşturma belgelerinin temin edilmesi,

yapılacak tüm araştırmalar neticesinde tapu kütüğünde yapılan düzeltmeler sonucunda hak sahibi kılınan kişilerin gerçekten de "kadastro tespitinde malik olarak tespit edilen kişiler veya mirasçıları" olduklarının tespiti halinde tapu kütüğünün "beyanlar" hanesindeki "ibarelerin" terkini gerekirken taraf teşkili denetlenmeksizin ve noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün tüm bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile 6100 sayılı Kanun'un 373/1 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,