Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2023/3394 K.2024/9830

Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının 02.01.2020 tarihli iddianamesi ile hükümlü hakkında kaçmaya imkan sağlama suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 294/2-3-6-7. maddesi uyarınca açılan dava ile yapılan yargılama neticesinde Karşıyaka 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 23.11.2021 tarihli kararı ile 5237 sayılı Kanun'un 294/2-3-6-7. maddesi uyarınca 1 yıl 9 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün, istinaf edilmeksizin 01.03.2022 tarihinde usulüne uygun şekilde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 25.07.2023 tarihli ve 2023/11800 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.09.2023 tarihli ve KYB-2023/90185 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;

“Dosya kapsamına göre, sanık ... ile dosyanın diğer sanığı olan inceleme dışı sanık ... ...'in kardeş oldukları, trafik polisi olarak görev yapan katılanın uygulama noktasında bulunduğu sırada sanık ...'ın kullandığı motosiklete dur ihtarında bulunulmasına rağmen, sanığın durmayarak kaçtığı, takip sonucunda yakalanan sanık hakkında yapılan araç ve kimlik sorgusunda Denizli Asliye Ceza İlamat Masası'nın 2019/2-6966CBS sayılı ilamat dosyası üzerinden 06/11/2019 tarihli yakalama kararı olduğunun tespit edilmesi üzerine,

sanığa kelepçe takıldığı sırada sanık ...'ın motosikletiyle gelerek motosikletin hemen yanında bulunan katılanın altında kalabileceğini ön görerek bu motosiklete çarptığı, katılanın kalkmak istediğinde ise omuzundan ittirip fizikî şiddet kullanmak suretiyle sanık ...'ın kaçmasını sağlamaya çalıştığı olay nedeniyle yapılan yargılamada, mahkemesince sanığın işlediği fiil ile görevli memura mukavemet yanında hükümlünün kaçmasını sağlama suçunu da işlediği,

ancak 5237 sayılı Kanun'un 44. maddesi gereğince en ağır cezayı gerektiren kaçmaya imkan sağlama suçundan hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle sanık hakkında "kaçmaya imkan sağlama" suçundan mahkumiyetine karar verildiği anlaşılmış ise de;

Olay nedeniyle hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan mahkumiyetine karar verilen inceleme dışı sanık ...

Başer tarafından istinaf edilmesi üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 30/03/2022 tarihli ve 2022/985 esas, 2022/1132 sayılı kararında yer alan "Hükümlü veya tutuklunun kaçması suçunun oluşabilmesi için, hakkında tutuklama veya kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunan kişinin, tutukevinden, ceza infaz kurumundan ya da gözetimi altında bulunduğu görevlilerin elinden kaçması gerektiği, sanık hakkında üzerine atılı suçun unsurlarının oluşmaması sebebiyle CMK'nın 223/2-a maddesi gereğince sanığın müsnet suçtan beraatine" şeklindeki gerekçe ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-a maddesi gereğince hüküm kaldırılarak,

hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan sanığın beraatine karar verildiği,

Sanığın eylemine uyan 5237 sayılı Kanun'un 294/2. maddesinde yer alan "Hükümlünün kaçmasını sağlayan kişi, çekilecek olan hapis cezasının süresine göre iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, hükümlünün cezası; a) Müebbet hapis cezası ise, beş yıldan sekiz yıla, b) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ise, sekiz yıldan oniki yıla, Kadar hapis cezasına hükmolunur." şeklindeki düzenlemeye göre, "Kaçmaya imkan sağlama" suçunun oluşabilmesi için gözaltına alınan veya tutuklu olan bir kişinin bulunması, failinin ise gözaltına alınan veya tutuklu ya da hükümlü olan şahsın kaçmasını sağlayan kişi olması gerektiği,

Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 14/05/2018 tarihli ve 2017/17243 esas, 2018/5226 karar sayılı ilâmında yer alan "... başka bir suç nedeniyle aranan kişi olup olmadığının tespiti için görevli polis memurları tarafından karakola götürülmek istendiği, ancak tanığın gitmek istememesi üzerine tanığı tanıyan hükümlülerin görevli memurlarla tartıştıkları, devamında ise görevli memurlara fiili saldırıda bulunarak memur ... ... ...'u yaralayıp montunu yırttıkları, oluşan bu kargaşa sırasında da tanığın olay yerinde kaçtığının anlaşılması karşısında.

Cumhuriyet Savcısı tarafından verilmiş gözaltı kararı bulunmaması nedeniyle unsurları oluşmayan suçtan hükümlüler ... KANTARCI, ... ... ve ... Talha KILIÇ hakkında beraat yerine.." şeklinde gerekçe ile beraat kararı verildiği nazara alındığında,

Somut olayda, görevli memurun dur ihtarına durmayıp kaçan, takip sonucu yakalanan ve henüz Cumhuriyet savcısı tarafından hakkında gözaltı kararı verilmeden kelepçe takılmak üzereyken kaçmasına cebir kullanarak imkan sağlayan sanığın eyleminin, Cumhuriyet Savcısı tarafından verilmiş gözaltı kararı bulunmaması nedeniyle kaçmaya imkan sağlama suçunu oluşturmayıp eylemin bir bütün halinde, hukuksal anlamda tek bir fiille kamu görevlisine karşı 5237 sayılı Kanun'un 265. maddede yazılı "Görevi yaptırmamak için direnme" suçunu oluşturacağı, hukuki durumunun buna göre takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek kaçmaya imkan sağlama suçundan mahkumiyetine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

1. 10.12.2019 tarihli olay tutanağı ile Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne bağlı polis memuru tarafından durdurulmak istenen motosiklet sürücüsü ... ...'in dur ikazlarına uymayıp yoluna devam ettiği, bir süre kaçtıktan sonra durdurulduğu, önce ehliyet ve ruhsatını ibraz etmek istemediği, ısrar üzerine verdiği, kimlik numarasından yapılan sorgulamasında bu şahsın arandığının görüldüğü, tedbir alınıp kaçmasının önüne geçilmek için tek koluna kelepçe takıldığı sırada hükümlünün, kullandığı motosiklet ile polis memuruna çarparak yere düşmesine neden olduğu,

bu sırada ... ...'in kolunda kelepçe ile kaçtığı, polis memurunun kaçan şahıs ... ...'i yakalamak istediği sırada hükümlünün polis memuruna ait motosikleti devirdiği, polis memurunun tekrar ayağa kalkıp kaçan ... ...'i yakalamaya çalıştığı sırada hükümlünün polis memurunun kıyafetlerinden tutarak engel olduğu olduğu olaya ilişkin kaçan şahıs ... ... ile kaçmasına yardım eden hükümlünün kardeş olduklarının tespit edildiği belirlenmiştir.

2. Karşıyaka 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 23.11.2021 tarihli kararı ile hükümlü hakkında kaçmaya imkan sağlama suçundan 5237 sayılı Kanun'un 294/2-3-6-7. maddesi uyarınca 1 yıl 9 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına; inceleme dışı ... ... hakkında ise hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan 5237 sayılı Kanun'un 292/1. maddesi uyarınca 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Hükümlü ... hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün, istinaf edilmeksizin 01.03.2022 tarihinde usulüne uygun şekilde kesinleştiği belirlenmiştir.

3. Kanun yararına bozma isteminde, her ne kadar inceleme dışı ... ... hakkında ilk derece mahkemesi tarafından hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün, bu şahsın "tutukevi, cezaevi ya da gözetimi altında bulunduğu görevlilerin elinden kaçma" unsurunun oluşmaması nedeniyle kaldırılarak 5271 sayılı Kanun'un 223/2-a maddesi gereği beraatine şeklinde hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi nedeniyle hükümlünün eyleminin de görevi yaptırmamak için direnme suçunu oluşturacağından bozma isteminde bulunulmuş ise de,

İnceleme dışı ... ... hakkında Denizli Asliye Ceza İlamat Masasından 2 ay 15 günlük hapis cezasına ilişkin ilamın infazına dair sorgu ekranında arandığının yazılı olduğu, kolluk görevlisinin de bu uyarı yazısına istinaden ... ...'e kelepçe takmak suretiyle yakalama işlemini yaptığı, dolayısıyla ... ...'in bu kesinleşmiş ilamından dolayı "hükümlü" sıfatının olduğu ve hükümlünün de kardeşini kolluk görevlisince yapılan yakalama işleminden kurtarmak maksadıyla hareket ettiğinin anlaşılması karşısında Mahkemenin uygulamasında bir isabetsizlik görülmediğinden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR