Karar Özeti
8. Ceza Dairesi 2024/23222 E. , 2025/3123 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ceza Dairesi SAYISI : 2021/679 Esas, 2024/161 Karar SUÇLAR : Halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep, cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama, suçu ve suçluyu övme HÜKÜMLER: İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ:
Karar Detayı
8. Ceza Dairesi 2024/23222 E. , 2025/3123 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ceza Dairesi SAYISI : 2021/679 Esas, 2024/161 Karar SUÇLAR : Halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep, cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama, suçu ve suçluyu övme HÜKÜMLER: İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama Sanık hakkında kurulan hükümlerin yapılan ön inceleme neticesinde temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü: I. HUKUKİ SÜREÇ A. İlk Derece Mahkemesi Kararı 1. Karayazı Asliye Ceza Mahkemesinin, 07.11.2017 tarihli ve 2017/20 Esas, 2017/72 Karar sayılı kararı ile sanığın halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep, cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 216/2, 62. maddeleri ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 231. maddesi uyarınca 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Sanığın suçu ve suçluyu övme suçundan 5237 sayılı Kanun'un 215/1 ve 62. maddeleri ile 5271 sayılı Kanun'un 231. maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş; kararlar 02.02.2018 tarihinde itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir. 2. Sanığın denetim süresi içerisinde (24.04.2018 tarihinde) kasıtlı suç işlediğinin ihbar edilmesi üzerine dava dosyası yeniden ele alınmıştır. Akabinde; Karayazı Asliye Ceza Mahkemesinin, 20.10.2020 tarihli ve 2020/89 Esas, 2020/100 Karar sayılı kararıyla hükmün açıklanmasına ve sanığın halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep, cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama suçundan 5237 sayılı Kanun'un 216/2, 62 ve 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verilmiştir. Suçu ve suçluyu övme suçundan ise 5237 sayılı Kanun'un 215/1, 62 ve 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verilmiştir. Hükümler sanık tarafından istinaf edilmiştir. 3. Akabinde; Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 10.11.2020 tarihli ve 2020/963 Esas, 2020/1813 Karar sayılı kararıyla "...CMK'nın 216/3. maddesine aykırı olarak, hükümden önce son sözün sanık yerine Cumhuriyet savcısına verilmesi ve sanığa Cumhuriyet savcısının mütalasına karşı beyanda bulunma imkanı verilmemesi suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,..." şeklindeki gerekçeyle hükümlerin bozulmasına karar verilmiştir. 4. Akabinde; Karayazı Asliye Ceza Mahkemesinin, 01.06.2021 tarihli ve 2020/144 Esas, 2021/128 Karar sayılı kararıyla; sanığın, sanığın halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep, cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama suçundan 5237 sayılı Kanun'un 216/2, 62 ve 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verilmiştir. Suçu ve suçluyu övme suçundan ise 5237 sayılı Kanun'un 215/1, 62 ve 53/1-2-3. maddeleri uyarınca 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verilmiştir. B. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 08.02.2024 tarihli ve 2021/679 Esas, 2024/161 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik sanığın istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Sanığın Temyiz İstemi Her iki suçun da unsurlarının oluşmadığına ve beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dava dosyası kapsamına göre; sanığın "Facebook" isimli sosyal medya üzerinden 20.05.2016 tarihinde içeriği tam olarak tespit edilemeyen fotoğrafların üzerine "işte ***'li türbanlı ***", "AYY türban takıyoruz, bizi meclise koymuyor diyenler milletvekilerini meclisten atıp zafer kutluyorlar, alçaklar ", "mülkiye yüce çarşaflı ***" şeklinde ve 16.07.2016 tarihinde fetö/pdy terör örgütünün anayasal düzeni yıkmaya yönelik gerçekleştirmeye çalıştığı darbeyi haklı gösterecek ve över nitelikte "Allahımmm sana şükürler olsun TSK yönetime el koydu, Tayyibe darbe" , "hangi görüşten olursan ol sokağa çıkma" şeklinde yorumlarda bulunduğu, darbenin başarısızlıkla neticelenmesinin ardından da "bu filim çok heyecanlıydı bu saatte kadar uykusuz bıraktınız beni Allah belanızı versin böyle darbe hiç bir yerde yok" şeklinde paylaşımlarda bulunduğu iddiasına ilişkin olarak; Tebliğname'de ve gerekçeli karar başlıklarında suç tarihlerinin "20.05.2016, 16.07.2016" tarihleri yerine sehven "20.05.2016" şeklinde yazıldığı tespit edilmekle ve gerekçeli karar başlıklarındaki yazım hatalarının mahallinde düzeltilmesi mümkün görülmekle inceleme yapılmıştır. 1. Suçu ve suçluyu övme suçundan kurulan hükme yönelik incelemede; Basın ve yayın yoluyla atılı suçu işlediği anlaşılan sanığın cezasında 5237 sayılı Kanun'un 218. maddesi uyarınca artırım yapılması gerektiği hususunun gözetilmemesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır. Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, ikrarına ve açık kaynak araştırma raporuna göre paylaşımların sanık tarafından yapıldığının saptandığı, vicdani kanaatin dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı belirlenmiştir. Sanığın darbe girişiminin yaşandığı saatlerde herkese açık şekilde yaptığı özellikle "Allahımmm sana şükürler olsun TSK yönetime el koydu, Tayyibe darbe" , "hangi görüşten olursan ol sokağa çıkma" şeklindeki paylaşımlarının suç tarihi ile saati itibarıyla olayda kamu düzeni bakımından açık ve yakın tehlikenin bulunduğu da dikkate alındığında suçu ve suçluyu övme suçunu oluşturduğuna dair kabulde ve oluşan infial ile 5237 sayılı Kanun'un "cezanın belirlenmesi" başlıklı 61/1. maddesinde belirtilen kriterler ve aynı Kanun'un 3/1. maddesinde ifade edilen cezada "orantılılık ilkesi" nazara alındığında temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesinde eleştirilen hususlar dışında hukuka aykırılık bulunmamıştır. 2. Halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep, cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama suçundan kurulan hükme yönelik incelemede ise; 5271 sayılı Kanun'un 251/8. maddesi "Basit yargılama usulü, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde uygulanmaz." şeklindedir. Halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep, cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama suçu ile suçu ve suçluyu övme suçlarının suç tarihlerinin farklı olduğu ve birlikte işlenmediği dikkate alındığında bahsi geçen hükmün uygulanamayacağı anlaşılmakla yapılan incelemede; a. Sanığın; 20.05.2016 tarihli türbanlı vatandaşlarımıza dair aşağılayıcı paylaşımlarının halkın bir kesimini din bakımından alenen aşağılama suçunu oluşturduğuna dair Mahkemenin suç vasfına dair kabulünde ve uygulamasında bozma nedenleri dışında hukuka aykırılık bulunmamıştır. b. Sanığın eylemine uyan suçun üst sınırının "1 yıl 6 ay hapis cezası" olduğu gözetildiğinde; Dairemizin 2020/2463 Esas sayılı dosyasında 01.10.2020 tarihli kararla, somut norm denetimi yoluyla iptal istemli başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin 14.01.2021 gün ve 2020/81 Esas, 2021/4 sayılı Kararı ile 5271 sayılı Kanun'a 17.10.2019 tarih ve 7188 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle eklenen geçici 5. maddesinin "01.01.2020 tarihi itibariyle... hükme bağlanmış ve kesinleşmiş dosyalarda ...basit yargılama usulü uygulanmaz" bölümündeki "hükme bağlanmış" ibaresinin Anayasanın 38. maddesine aykırı olduğuna ve iptaline karar vermesi nedeniyle temyiz davasına konu dosyalarda lehe hükümler içeren 5271 sayılı Kanun'un 251/3. maddesinin uygulanması imkanının doğmuş olması ve bu konuda mahkemesince yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması, c. Basın ve yayın yoluyla atılı suçu işlediği anlaşılan sanığın cezasında 5237 sayılı Kanun'un 218. maddesi uyarınca artırım yapılması gerektiğinin gözetilmemesi, Nedenleriyle sanık hakkında kurulan hüküm hukuka aykırı bulunmuştur. III. KARAR 1. Suçu ve suçluyu övme suçundan kurulan hükme yönelik incelemede; Gerekçenin (1). bölümünde açıklanan nedenle Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 08.02.2024 tarihli ve 2021/679 Esas, 2024/161 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden, 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA, 2. Halkın bir kesimini sosyal sınıf, din, mezhep, cinsiyet, bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılama suçundan kurulan hükme yönelik incelemede ise; Gerekçenin (2). bölümünde açıklanan nedenlerle sanığın temyiz itirazı yerinde görüldüğünden, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 08.02.2024 tarihli ve 2021/679 Esas, 2024/161 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname’ye aykırı olarak ve 5271 sayılı Kanun'un 307/son maddesi gereğince sanığın kazanılmış hakkı saklı tutularak oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-a maddesi uyarınca Karayazı Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.04.2025 tarihinde karar verildi.